Hóa bánh ra nhiều - Chúa Nhật XVIII Thường Niên A

Thứ sáu - 31/07/2020 23:39 49 0
"Các con hãy cho họ ăn". Mệnh lệnh này của Chúa Giêsu vẫn luôn vang rền trong Giáo Hội. Người ngỏ nó với  những đấng kế vị, các sứ đồ và mọi ai có trách nhiệm trên các linh hồn, kể cả các nhà giáo dục và phụ huynh Kitô giáo.
Hóa bánh ra nhiều - Chúa Nhật XVIII Thường Niên A

HÓA BÁNH RA NHIỀU
SUY NIỆM CHÚA NHẬT XVIII THƯỜNG NIÊN – NĂM A
(Mt 14, 13 - 21)

CÂU HỎI GỢI Ý

1. Có bao nhiêu trình thuật "hóa bánh ra nhiều" trong các Tin Mừng?

2. Đâu là ý nghĩa tổng quát của trình thuật này trong bố cục toàn bộ Tin Mừng Mt?

3. So sánh c.19 với Mt 26, 26: các động từ có giống nhau không? Điểm tương hợp này gợi lên điều gì?

4. Cá có được thường xuyên nhắc đến như bánh trong trình thuật này chăng? Phải kết luận thế nào từ đó?

5. Ở đây động từ "lui đến"? (c.13) có nghĩa đặc biệt nào không?

6. Lần đầu tiên trong Tin Mừng Mt, các môn đồ giữ một vai trò tích cực nơi giai thoại này. Có nên xem chi tiết ấy như có ý nghĩa đặc biệt đối với cơ cấu chung của Tin Mừng không?

1. Các Tin Mừng đã ghi lại ít nhất 6 trình thuật "hóa bánh ra nhiều" (xem thêm 15, 32- 39;  Mc 6, 30-44; 8, 1-10; Lc 9, 10-17; Ga 6, 1-13). Mt và Mc mỗi người ghi lại hai, Lc và Ga mỗi người ghi lại một. Sự phong phú đặc biệt ấy khiến ta nghĩ rằng các cộng đoàn Kitô hữu đầu tiên đã lượng giá rất cao giai thoại này của cuộc đời Chúa Giêsu, và rằng họ đã không cảm thấy lúng túng khi đọc hai bản văn hơi khác nhau đôi chút, trong Mc và trong Mt.

2. Lúc đặt giai thoại trong bố cục chung của Mt, ta thấy ngay ý nghĩa của nó được sáng tỏ thêm nhiều: dù đã khước từ Chúa Giêsu ở Nadarét (13, 53- 58) và nghe biết cái chết bi thảm của vị Tiền hô (14, 1- 12), đám đông dân chúng vẫn tuôn đến bên Người (c.13) và được Người chạnh lòng thương xót (c.14). Toàn bộ trình thuật đều quy hướng vào đám đông và thái độ của Chúa Giêsu đối với họ: một dân mới đang được tập trung và thành hình. Mọi chi tiết không cần thiết đều bị gạt bỏ để làm nổi bật cử chỉ và lời nói trang trọng của Chúa Giêsu, toàn thể trình thuật xoay quanh các mệnh lệnh của Người ("hãy cho…hãy đem lại đây . . . sau khi truyền cho dân chúng . . . " ); nhưng Đấng ra lệnh cũng là Đấng thương xót lũ đông (c. 14) và là Đấng khiêm tốn tạ ơn vì được lương thực trong ngày (c.19).

3. Ý nghĩa thánh thể của giai thoại này được nổi bật nhờ một vài chi tiết thuộc về văn thể. Chẳng hạn như trình thuật mở đầu với cùng những chữ mà sau đó Mt sẽ dùng để mở đầu trình thuật Tiệc ly: "Chiều đến" (c.15 - so sánh với 26, 20;  hai câu đều có cùng hy ngữ: opsias de genomenês). Lại nữa, c.19 sử dụng cùng những động từ và trong cùng thứ tự mà 26, 26 sẽ đùng để tường thuật việc thiết lập phép Thánh Thể:  

c.19: labôn . . . . eulogêsen . . klasau . . . edoken

          (cầm)           (chúc tụng)    (bẻ ra)     (ban)

26,26:  labôn ... eulogềsas ... eklasen ... dous

           (cầm)     (chúc tụng)     (bẻ ra)   (ban)

Vai trò của các môn đồ như là trung gian giữa Chúa Giêsu và dân chúng cũng được nói rõ, như thể Mt ngụ ý rằng khi phân phát bánh của Chúa trong Giáo Hội, các môn đồ làm việc ấy chiếu theo quyền năng mà họ đã thực sự lãnh nhận từ Chúa Giêsu. Việc người ta không còn nhắc đến cá nữa (kể từ câu 19b) có lẽ cùng do một ý hướng tương tự, cũng như việc dư  lại 12 giỏ đầy (c.20).

4. Khi ban lệnh sau đây cho các sứ đồ: "Các con hãy cho họ ăn", rõ ràng Chúa Giêsu tỏ ra mình thực sự quan tâm đến nỗi thống khổ vật chất lẫn tinh thần của thế giới. Người không cho phép Giáo Hội tránh né các vấn đề thực tiễn và bỏ qua các khó khăn kinh tế. Người cũng chẳng cho phép Giáo Hội viện cớ bất lực hay nghèo nàn để biện minh sự thụ động của mình: “Chúng tôi chỉ có năm chiếc bánh và hai con cá ". Không, Chúa Giêsu không muốn loài người chết đói. Người nuôi dưỡng họ về mặt vật chất, mà chẳng xét xem tại sao họ túng quẫn, cũng chẳng khiển trách hay khuyên bảo gì; Người chỉ muốn chứng tỏ việc Nước Trời đến có nghĩa là việc "canh tân mọi sự" nhờ Đấng vốn là Chúa trời đất. Sự can thiệp oai hùng của Người cho thấy khi triều đại Người đến thì lập tức lời cầu xin trong kinh Lạy Cha: "Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày" được chấp nhận ngay. Đây là một phép lạ, nghĩa là chẳng phải một dấu phi thường nhằm gây kinh ngạc, sững sờ hay cưỡng bức người ta theo kiểu các việc kỳ diệu mà thần dữ đòi Chúa Giêsu thực hiện (x. 4, 1- 10: cám dỗ biến đá thành bánh) - nhưng đúng hơn là một dấu tiên tri về Nước Thiên Chúa, được thực hiện chỉ để giải quyết một nỗi khốn cùng của con người. Những kẻ nào được giải thoát khỏi nỗi khốn khổ vật chất như thế, thì cũng được kêu mời hãy hy vọng được giải thoát khỏi nỗi khốn cùng căn đế hơn là tội lỗi.

5. Một lần nữa, Mt kín đáo nhấn mạnh đến mối liên hệ thiêng liêng giữa Chúa Giêsu và Môisen. Sự kiện giai thoại này xảy ra ở sa mạc, với một đám đông đói lả rồi được bánh lạ nuôi dưỡng, làm ta lập tức nghĩ tới giai thoại dân Israel đói lả trong sa mạc, sau khi xuất Ai cập, và được nuôi dưỡng bằng bánh lạ manna. Điểm khác biệt là ở đây Chúa Giêsu không phải là kẻ trung gian xin giao ban manna, nhưng là chính Đấng ban manna mới, nhờ lời nói vô cùng hiệu lực của Người.

CHÚ GIẢI CHI TIẾT

“Người lui đến một nơi hiu quạnh": Động từ này (anachôrêô) thường thấy trong Mt (2, 12. 13. 14. 22; 4, 12; 9, 24; 12, 15; 15, 21) và luôn luôn diễn tả phản ứng của Chúa Giêsu khi thiên hạ không chịu tin Người. Ở đây Người rút lui trước sự cứng tin của quận vương Hêrôđê, kẻ vừa ra lệnh giết Gioan Tẩy giả.

"Và Người chữa lành các kẻ yếu liệt trong họ": Sau khi  viếng Nadarét (13, 53- 58), Chúa Giêsu ngừng giảng dạy dân  chúng nhưng không phải vĩnh viễn xa họ. Họ vẫn luôn có đó và tiếp tục đổ xô đến bên Người. Như mục tử tốt lành mà Mt 9,36 đã gợi lên hình ảnh, Chúa Giêsu chạnh lòng thương xót đám đông. Nhưng người không còn giảng dạy, ngay cả nhờ các thừa sai, mà chỉ chữa lành các kẻ đau yếu. Ngoại trừ cuộc tranh luận với nhóm Biệt phái trong đó Người kêu mời dân chúng hãy xa lánh những kẻ này (15,10-11), Chúa Giêsu không còn ngỏ lời ra với đám đông. Đây là một loại bỏ quan trọng của Mt, nhằm diễn tả một chủ ý thần học: ngày hóa bánh ra nhiều chỉ gồm có việc chữa lành các kẻ đau yếu, chứ không giảng dạy nhiều điều" (Mc 6, 34) hay "nói về Nước Thiên Chúa" (Lc 9, 11). Giờ phân biệt lúc này chẳng còn gì nữa, vì đã đến vào lúc Chúa Giêsu thực hiện các việc phi thường trước mắt người Do thái (ch. 11-12) hay trong dịp giảng dạy bằng dụ ngôn (ch.15). Vì thế, dù trong cả phần này (các chương 14-17), đám đông còn đứng chen chúc đó, thì họ vẫn không còn có thể nghe sứ điệp của Chúa Giêsu; đối với họ, Người chỉ làm thêm phép lạ, vì hoạt động cứu thế của Người vẫn còn liên hệ đến họ luôn. Nhưng hoạt động ngôn sứ của Người đã chấm dứt, chấm dứt với nhận xét sau đây của Người khi bị khước từ ở Nadarét: "Một ngôn sứ chỉ bị khinh khi nơi quê quán mình". Rồi số phận bi thảm dành cho ngôn sứ Gioan Tẩy giả đến hoàn thành quyết định của Chúa Giêsu.

"Năm chiếc bánh và hai con cá": Bánh và cá là thức ăn căn bản của dân Galilê. Nhà nghèo ăn bánh lúa mạch, nhà giàu ăn bánh lúa mì.

"Đọc lời chúc tụng": Trước bữa ăn trong các gia đình Do thái, ông cha đọc một công thức khen ngợi và cám ơn Thiên Chúa về các ơn Ngài đã khấng ban. Sau đây là một ví dụ về lời chúc tụng kiểu đó: "Xin chúc tụng Ngài, lạy Chúa là Thiên Chúa chúng con, là Vua vũ trụ, là Đấng làm cho đất nảy sinh cơm bánh". Chúa Giêsu là chủ gia đình của toàn dân vậy.

"Ai nấy đều ăn no và người ta cất mảnh vụn dư lại được 12 giỏ đầy”. Bữa ăn no nê nầy gợi lên bữa tiệc cánh chung mà Isaia đã tiên báo (Is 25, 6;  55, 1;  65, 13);  12 giỏ đầy mảnh bánh dư có lẽ ám chỉ đến 12 chi họ Israel; sự nghiệp của Chúa Giêsu lan rộng đến toàn dân chứ không dừng lại ở những kẻ thụ ân Người trực tiếp.

 

KẾT LUẬN

Biến cố này là một hình ảnh về Giáo Hội, và phải được giải thích như thế. Chúa Giêsu ở giữa, Người là nguồn mạch mọi ơn, Người ban Lời và bánh. Rồi đến nhóm nhỏ môn đồ. Họ ở kề bên Người, chuyển đạt các ơn của Người, nối dài cánh tay Người ra một cách nào đó. Còn dân được Chúa Giêsu quy tụ thì ngồi chung quanh, và vui mừng vì có Người hiện diện. Khi đọc lời chúc tụng, Người ngước mắt lên trời. Người làm các việc mà "Cha đã cho Người thực hiện" (Ga 5, 36). Người không còn là vị trung gian như Môisen xưa, song chính là Đấng ban sự sống, vì Người là nguồn mạch sự sống.

Ý HƯỚNG BÀI GIẢNG

1. Cử chỉ của Chúa Giêsu nói lên quyền năng Người thi thố trên các yếu tố tạo vật; Người đang ở nơi nhà mình, trong cái thế giới "đã được dựng nên nhờ Người và cho Người " (Cl 1, 16). Việc Người hóa bánh ra nhiều là một cử chỉ sáng tạo nói lên mối liên hệ sâu xa giữa Người với Đấng tạo thành trời đất, và biểu lộ mầu nhiệm của bản thân Người vậy.

2. Ngày nay Chúa Giêsu vẫn còn tiếp tục hóa bánh ra nhiều, song bánh này đã trở thành một cái gì khác hơn là của ăn vật chất; chúng đã biến nên thân thể Người được ban làm lương thực cho nhân loại. Nhờ thế Người vẫn tiếp tục làm trung tâm của Dân mới mà Người đã quy tụ trong thuyền của Phêrô và phân phát cho họ sức mạnh, hy vọng và tình yêu trong phép Thánh Thể.

3. "Các con hãy cho họ ăn". Mệnh lệnh này của Chúa Giêsu vẫn luôn vang rền trong Giáo Hội. Người ngỏ nó với  những đấng kế vị, các sứ đồ và mọi ai có trách nhiệm trên các linh hồn, kể cả các nhà giáo dục và phụ huynh Kitô giáo. Đó là phân phát cho hết thảy Mình Chúa Kitô và lương thực bổ dưỡng là Lời Người. Nếu các linh mục được chính thức ủy thác thi hành sứ mệnh ấy, thì giáo dân cũng được tham dự vào theo cách thế riêng, bằng cách dẫn đưa những kẻ mà họ có trách nhiệm coi sóc đến bàn tiệc Thánh Thể và dạy cho biết lời Chúa Kitô.

4. Như Chúa Kitô đã quan tâm đến các nhu cầu vật chất của quần chúng, thì các môn đồ người ngày nay cũng phải làm hết sức để xoa dịu các nỗi khốn khổ thể lý mà họ gặp phải, trước hết là cảnh đói nghèo. Việc “hóa bánh ra nhiều" hôm nay là một trong các bổn phận căn bản của Kitô hữu, bổn phận mà nếu cố gắng chu toàn thì họ sẽ được cứu độ: "Hãy đến, hỡi những kẻ được Cha Ta chúc phúc, vì ... xưa Ta đói, các ngươi đã cho ăn" (25, 34- 35). Nghèo nàn hoặc chỉ có 5 chiếc bánh và hai con cá, điều đó không quan hệ gì cả, miễn là ta biết bắt đầu san sẻ trong tinh thần đức tin. Chúa sẽ thực hiện những gì còn lại.

5. Ngay cả khi làm phép lạ, Chúa Giêsu cũng luôn đòi hỏi một sự hợp tác nào đó từ phía những kẻ kêu xin Người: thông thường là lòng tin, ở đây là năm chiếc bánh và hai con cá. Dù tài nguyên, năng lực, văn hóa, sức khỏe ta yếu kém Chúa Kitô vẫn sẽ dùng ta để thực hiện những việc kỳ diệu nếu ta hiến thân trọn vẹn cho Người.

Học viện Giáo hoàng Piô X Đà Lạt

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập47
  • Máy chủ tìm kiếm12
  • Khách viếng thăm35
  • Hôm nay11,537
  • Tháng hiện tại213,580
  • Tổng lượt truy cập6,725,221
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

THÁNH ĐA MINH ÁNH SÁNG GIÁO HỘI
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây