Sắc lệnh và Bản văn "Thánh lễ trong thời gian đại dịch" của Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích

Thứ năm - 02/04/2020 21:00 100 0
Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích, với năng quyền do Đức Thánh Cha Phanxicô trao ban, chấp thuận việc cử hành Thánh lễ trong thời gian đại dịch, vào mọi ngày suốt thời gian xảy ra dịch bệnh.
Sắc lệnh và Bản văn "Thánh lễ trong thời gian đại dịch" của Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích

THÁNH LỄ TRONG THỜI GIAN ĐẠI DỊCH

Số 156/20
SẮC LỆNH về Thánh lễ trong thời gian đại dịch

Bạn không sợ cơn dịch bệnh hoành hành trong đêm tối (x. Tv 90, 5-6). Tác giả những lời Thánh vịnh trên đây mời gọi chúng ta đặt trọn niềm tin tưởng vào tình yêu trung thành của Thiên Chúa, Đấng không bao giờ bỏ rơi dân Chúa trong những lúc gian nan nguy khốn.

Hiện nay, trong thời gian dịch bệnh Covid-19 đang hoành hành dữ dội trên toàn thế giới, nhiều người đã gửi đến Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích lời thỉnh nguyện mong muốn có thể cử hành Thánh lễ dành riêng để cầu xin Thiên Chúa chấm dứt cơn dịch bệnh này.

Vì thế Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích, với năng quyền do Đức Thánh Cha Phanxicô trao ban, chấp thuận việc cử hành Thánh lễ trong thời gian đại dịch, vào mọi ngày suốt thời gian xảy ra dịch bệnh, trừ những ngày lễ Trọng, các Chúa nhật mùa Vọng, mùa Chay và mùa Phục sinh, những ngày trong Bát nhật phục sinh, ngày lễ cầu cho các tín hữu đã qua đời, Thứ Tư lễ Tro và các ngày Tuần Thánh (x. Qui chế tổng quát Sách lễ Rôma, số 374).

Bản văn sử dụng trong Thánh lễ được gửi kèm với Sắc lệnh này.
Bất chấp mọi điều trái nghịch.
Ban hành từ trụ sở Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích, ngày 30 tháng 3 năm 2020.

Hồng y Robert SARAH
Bộ trưởng
+Arthur ROCHE
Tổng Giám mục Thư ký


THÁNH LỄ
TRONG THỜI GIAN ĐẠI DỊCH


Có thể cử hành lễ này, theo luật chữ đỏ của phần Thánh lễ và Lời nguyện cho những nhu cầu khác nhau, trong mọi ngày, trừ những ngày lễ Trọng, các Chúa nhật mùa Vọng, mùa Chay và mùa Phục sinh, những ngày trong Bát nhật phục sinh, ngày lễ cầu cho các tín hữu đã qua đời, Thứ Tư lễ Tro và các ngày Tuần Thánh.

Ca nhập lễ   Is 53, 4

Chúa đã mang lấy các bệnh tật của chúng ta,
chính Người đã gánh vác những đau khổ của chúng ta.

Lời nguyện nhập lễ

Lạy Thiên Chúa toàn năng hằng hữu,
Chúa là nơi chúng con ẩn náu khi gặp hiểm nguy,
là Đấng chúng con tìm đến trong cơn hoạn nạn;
chúng con tin tưởng nài xin Chúa
thương nhìn đến những người đang đau khổ,
cho kẻ đã qua đời được nghỉ yên,
và an ủi những ai đang ưu phiền,
xin Chúa chữa lành các bệnh nhân
và ban bình an cho người đang hấp hối,
xin ban sức mạnh cho các nhân viên y tế,
ơn khôn ngoan cho các nhà lãnh đạo
và lòng can đảm để đến với mọi người trong yêu thương,
nhờ đó chúng con được cùng nhau tôn vinh Danh thánh Chúa.
Chúng con cầu xin nhờ Đức Giêsu Kitô Con Chúa, Chúa chúng con,
Người là Thiên Chúa hằng sống và hiển trị cùng Chúa,
trong sự hợp nhất của Chúa Thánh Thần đến muôn đời.

Lời nguyện tiến lễ

Lạy Chúa, trong cơn gian nan nguy khốn,
chúng con dâng lên Chúa hiến lễ này, xin Chúa thương nhận
và dùng quyền năng làm cho những của lễ này
trở nên nguồn ơn chữa lành và mang lại bình an cho chúng con.
Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô Chúa chúng con.

Ca hiệp lễ    Mt 11, 28

Chúa phán: Hãy đến với tôi,  
hỡi tất cả những ai lao nhọc và gánh nặng,  
tôi sẽ bổ sức cho.

Lời nguyện hiệp lễ

Lạy Chúa, Chúa đã ban cho chúng con linh dược đem lại sự sống đời đời,
xin cho chúng con nhờ bí tích này,
được vui mừng lãnh nhận ơn chữa lành trọn vẹn trên trời.
Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô Chúa chúng con.

Lời nguyện trên dân chúng

Lạy Chúa, Chúa bảo vệ những ai trông cậy vào Chúa,
xin chúc lành, gìn giữ, che chở và hướng dẫn đoàn dân Chúa đây,
để khi thoát khỏi tội lỗi và mọi tấn công của địch thù,
dân Chúa luôn mãi sống trong tình yêu Chúa.
Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô Chúa chúng con.

BÀI ĐỌC

Bài đọc I     Ac 3, 17-26
Thật tốt đẹp khi biết lặng thinh đợi trông ơn Chúa cứu độ.
Bài trích sách Ai ca
17  Linh hồn tôi không còn được bình an,
     tôi đã quên mất niềm hạnh phúc.
18        Tôi nói: “Vinh dự và hy vọng của tôi ở nơi Chúa
đã tiêu tan không còn nữa”.

19        Xin Chúa nhớ đến sự nghèo khổ,
cảnh lang thang phiêu bạt và những nỗi cay đắng của con.

20        Tôi cứ nhớ mãi điều đó và tâm hồn tôi tan nát hao mòn.
21        Nhưng tôi luôn còn hy vọng,
vì điều tôi vẫn ghi nhớ trong tâm hồn:

22        đó là lòng Chúa thương xót không hề chấm dứt,
và lòng từ bi Chúa không bao giờ vơi cạn,

23        nhưng vẫn mới hoài vào mỗi sáng ngày,
và đức thành tín của Người vô cùng cao cả.

24        Hồn tôi kêu lên: “Chúa là gia nghiệp của tôi,
nên tôi luôn trông
cậy nơi Người”.
25        Chúa đối xử tốt lành với những kẻ trông cậy Chúa,
với những tâm hồn luôn kiếm tìm Người.

26        Thật tốt đẹp khi biết lặng thinh đợi trông ơn Chúa cứu độ.
              Đó là Lời Chúa

Thánh vịnh đáp ca      Tv 79, 2ac+3b. 5-7 (Đ. 4b)
Đ.    Lạy Chúa, xin tỏ nhan thánh Chúa,
và chúng con sẽ được cứu độ.


2ac  Lạy Đấng chăn dắt Israel, xin lắng nghe,
lạy Đấng ngự trên các vệ thần, xin tỏ hiện,

3b   xin biểu lộ quyền năng của Chúa,
và xin đến cứu độ chúng con.                                                                                                    
Đ.

5    Lạy Chúa là Thiên Chúa các đạo binh,
tới bao giờ Chúa còn thịnh nộ,
không nghe lời cầu khẩn của dân Ngài?

6    Cơm bánh Ngài nuôi chúng con chỉ là nước mắt,
và nước uống Ngài ban là dòng lệ tuôn trào.

7    Chúa để mặc chúng con cho lân bang chống đối,
để quân thù đàm tiếu cười nhạo chúng con.                                                                               
Đ.

Hoặc:
Rm 8, 31b-39
Dù sự chết hay sự sống cũng không thể tách chúng ta
ra khỏi tình yêu của Thiên Chúa.
Bài trích thư thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Rôma
     Anh em thân mến,
31b     Nếu Thiên Chúa phù trợ chúng ta,
thì ai có thể chống lại chúng ta?

32        Người không dung tha chính Con của Người,
nhưng đã trao nộp Con vì tất cả chúng ta,
lẽ nào Người lại chẳng ban cho chúng ta mọi sự
cùng với Con của Người sao?

33        Ai sẽ tố cáo những kẻ Thiên Chúa chọn?
Chẳng lẽ là Thiên Chúa,
Đấng làm cho chúng ta nên công chính?

34        Ai sẽ kết án chúng ta?
Chẳng lẽ là Chúa Giêsu Kitô,
Đấng đã chết và hơn nữa đã sống lại,
đang ngự bên hữu Thiên Chúa,
cũng đang chuyển cầu cho chúng ta?

35        Ai có thể tách chúng ta ra khỏi tình yêu của Đức Kitô?
Có phải là gian truân, buồn sầu, đói khát,
trần truồng, nguy hiểm, hay bắt bớ, gươm giáo chăng?

36        Như có lời chép:
“Chính vì Ngài mà ngày ngày chúng con phải chết,
chúng con như những con chiên bị mang đi giết”.

37        Nhưng trong tất cả những điều ấy,
chúng ta toàn thắng nhờ Đấng đã yêu thương chúng ta.

38        Tôi chắc chắn rằng dù sự chết hay sự sống,
dù thiên thần hay quỷ thần,
dù hiện tại, tương lai hay bất cứ quyền lực nào,

39        dù chiều cao, chiều sâu, hay bất cứ thụ tạo nào,
cũng không thể tách chúng ta
ra khỏi tình yêu của Thiên Chúa,
trong Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta.

Đó là Lời Chúa

Thánh vịnh đáp ca     Tv 122, 1-2a. 2bcd (Đ. 3a hoặc 2cd)
Đ.           Xin xót thương chúng con, lạy Chúa, xin xót thương.
Hoặc: Mắt chúng con hướng nhìn lên Chúa,
tới khi nào được Chúa xót thương.


1    Con ngước mắt nhìn lên Chúa,
Đấng ngự trên các tầng trời.

2a   Như mắt gia nhân nhìn vào tay ông chủ.                                                                                     Đ.

2bcdNhư mắt nữ tỳ nhìn vào tay bà chủ,
mắt chúng con cũng nhìn lên Chúa là Thiên Chúa,
tới khi nào được Chúa xót thương.                                                                                             
Đ.

Câu xướng trước Tin Mừng hoặc Alleluia    2Cr 1, 3b-4a
Chúc tụng Chúa Cha đầy lòng thương xót và là Thiên Chúa của mọi niềm an ủi, là Đấng ủi an chúng ta trong mọi nỗi gian truân.

Tin Mừng    Mc 4, 35-41
Người này là ai mà cả gió lẫn biển đều vâng lệnh Người.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Marcô
35        Ngày hôm ấy, khi chiều đến, Chúa Giêsu nói với các môn đệ:
     “Chúng ta hãy sang bờ bên kia”.
36        Rời đám đông dân chúng,
các ông chở Người đi vì Người đang ở dưới thuyền;
có nhiều thuyền khác cùng theo Người.

37        Một trận cuồng phong nổi lên,
những lớp sóng ập vào thuyền đến nỗi thuyền đầy nước.

38        Người thì ở đàng lái dựa gối mà ngủ;
các môn đệ đánh thức Người và nói:
“Thưa Thầy, chúng con chết mất
mà Thầy không quan tâm đến sao?”

39        Người đứng dậy quát nạt gió và phán với biển:
“Hãy im đi, hãy lặng đi”.
Tức thì gió ngưng, biển lặng như tờ.

40        Người nói với các ông: “Sao các con nhát sợ thế?
Các con chưa có đức tin sao?”

41        Bấy giờ các ông kinh sợ và nói với nhau:
“Người này là ai mà cả gió lẫn biển đều vâng lệnh Người?”

Đó là Lời Chúa

 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
  • Dâng hoa kính Đức Mẹ Fatima và Thánh lễ Tạ ơn kỷ niệm ngày Đức cha Giuse được bổ nhiệm Giám mục.
     14/05/2020 06:49

    Dâng hoa kính Đức Mẹ Fatima và Thánh lễ Tạ ơn kỷ niệm ngày Đức cha Giuse được bổ nhiệm Giám mục.

    Vào lúc 19h00 ngày 13/05 tại khuôn viên Tòa Giám Mục Lạng Sơn, cộng đoàn Dân Chúa giáo xứ Chính Tòa đã long trọng dâng hoa kính Đức Mẹ và hiệp dâng Thánh lễ Tạ ơn dịp kỷ niệm 14 năm Đức Cha Giuse được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục (2006).
    Tập Tin Mục vụ số 05 - tuần từ 26/4-03/5/2020
     25/04/2020 05:52

    Tập Tin Mục vụ số 05 - tuần từ 26/4-03/5/2020

    Hằng tuần, Tòa Giám mục phát hành rộng rãi bằng nhiều hình thức Tập tin Mục vụ “Hội Thánh Tại Gia” này, để mỗi gia đình tham chiếu tổ chức các giờ cầu nguyện chung trong gia đình. Tập Tin Mục Vụ số 05 CN tuần từ 26/4-03/5/2020, Tuần III Phục Sinh A
  • Thông báo số 04 về Hướng dẫn Phụng vụ và Mục vụ trong cơn dịch Covid-19
     23/04/2020 05:16

    Thông báo số 04 về Hướng dẫn Phụng vụ và Mục vụ trong cơn dịch Covid-19

    Theo chương trình quốc gia hành động chống dịch bệnh Covid-19, từ ngày 23/4/2020, tuyệt đại đa số các tỉnh thành đã chấm dứt việc “cách ly xã hội”, dần trở lại sinh hoạt bình thường, với sự cảnh giác tối đa đề phòng dịch bệnh có thể quay lại. Trước tình hình mới này, Văn phòng TGM chuyển ý ĐGM.GP qua Thông báo số 4 như sau:
    Tập Tin Mục vụ số 04 - tuần từ 19/4-26/4/2020
     18/04/2020 08:15

    Tập Tin Mục vụ số 04 - tuần từ 19/4-26/4/2020

    Hằng tuần, Tòa Giám mục phát hành rộng rãi bằng nhiều hình thức Tập tin Mục vụ “Hội Thánh Tại Gia” này, để mỗi gia đình tham chiếu tổ chức các giờ cầu nguyện chung trong gia đình. Tập Tin Mục Vụ số 04 CN tuần từ 19/4-26/4/2020, Tuần II Phục Sinh A
  • Thiệp mừng Phục Sinh: "Bình an cho anh em...đừng xao xuyến và quá sợ hãi"
     11/04/2020 22:41

    Thiệp mừng Phục Sinh: "Bình an cho anh em...đừng xao xuyến và quá sợ hãi"

    "Thầy để lại bình an cho anh em, Thầy ban cho anh em bình an của Thầy. Thầy ban cho anh em không theo kiểu thế gian. Anh em đừng xao xuyến cũng đừng sợ hãi." (Ga 14.27)
    Mừng sinh nhật chức Linh Mục: Lời tâm tình của Đức Giám mục Giáo phận
     08/04/2020 22:03

    Mừng sinh nhật chức Linh Mục: Lời tâm tình của Đức Giám mục Giáo phận

    Giám mục cũng như linh mục đều được chia sẻ chức linh mục duy nhất của Chúa Kitô, ngày thứ Năm Tuần Thánh, Giáo hội tưởng niệm việc Chúa Giêsu thiết lập Bí Tích Thánh Thể và chức Linh Mục Thừa Tác.
  • Tổng vệ sinh Nhà Chúa Tuần Thánh và Phục Sinh 2020
     07/04/2020 05:54

    Tổng vệ sinh Nhà Chúa Tuần Thánh và Phục Sinh 2020

    Dịch bệnh do vi-rút Covid-19 hạn chế nhiều sinh hoạt tại Nhà thờ. Hôm nay, thứ Ba Tuần Thánh, Nhà thờ Chính tòa Lạng Sơn có ngày “ra quân” tổng vệ sinh nhà thờ, chuẩn bị mừng lễ Phục Sinh trong âm thầm, đồng thời thực hiện việc phòng ngừa dịch bệnh.
    Tập Tin Mục vụ số 02 - tuần từ 05/4-12/4/2020
     04/04/2020 04:56

    Tập Tin Mục vụ số 02 - tuần từ 05/4-12/4/2020

    Hằng tuần, Tòa Giám mục phát hành rộng rãi bằng nhiều hình thức Tập tin Mục vụ “Hội Thánh Tại Gia” này, để mỗi gia đình tham chiếu tổ chức các giờ cầu nguyện chung trong gia đình. Tập Tin Mục Vụ số 02 CN tuần từ 05/4-12/4/2020, Tuần Thánh và Đại lễ Phục Sinh năm A.
  • Thông báo số 3 - Về việc cử hành Tuần Thánh và Phục Sinh năm 2020
     04/04/2020 00:50

    Thông báo số 3 - Về việc cử hành Tuần Thánh và Phục Sinh năm 2020

    Dịch bệnh COVID-19 vẫn đang lây lan nhanh chóng tại các quốc gia, nhất là tại châu Âu và Mỹ. Tại Việt Nam, số bệnh nhân dương tính với vi-rút Corôna mỗi ngày một tăng thêm. Đây cũng là thời điểm Giáo Hội Công giáo cử hành Tuần thánh và Đại lễ Phục sinh. TGM.Lạng Sơn gửi thông báo số 3 về việc cử hành Tuần Thánh và Phục Sinh trong Giáo phận như sau:
    Thánh Lễ Thời Dịch Bệnh
     01/04/2020 23:07

    Thánh Lễ Thời Dịch Bệnh

    Dịch bệnh Covid-19 đang lây truyền cách khủng khiếp trên toàn thế giới. Ngay tại Việt Nam chúng ta, tuy con số nhiễm bệnh chưa nhiều, hầu hết đã được chữa khỏi và nhất là chưa có ca tử vong nào, nhưng nhà chức trách vẫn dành mọi nỗ lực và biện pháp tối ưu để ngăn chận, vì “phòng bệnh hơn chữa bệnh”.

  • Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền giáo 2020 của Đức Thánh Cha Phanxicô
     31/05/2020 12:09

    Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền giáo 2020 của Đức Thánh Cha Phanxicô

    Ngày 31/5/2020, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Thánh Cha Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2020 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 18/10 tới đây. Chủ đề Sứ điệp: “Dạ, con đây, xin sai con đi” (Is 6,8)“Dạ, con đây, xin sai con đi” (Is 6,8)
    Lễ Hiện Xuống: Khai sinh Giáo Hội truyền giáo
     26/05/2020 20:16

    Lễ Hiện Xuống: Khai sinh Giáo Hội truyền giáo

    “Như Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em”. Rồi Người thổi hơi vào các ông và bảo: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần” (Ga 20, 21-22). Các Tông đồ đã nhận lãnh Thánh Thần để ra đi truyền giáo. Chính Thánh Thần đã làm cho các ngài hoàn toàn đổi mới.
  • Môi trường lao động trong xã hội Việt Nam, một địa chỉ mới cho sứ vụ Phúc-âm-hóa
     21/05/2020 18:42

    Môi trường lao động trong xã hội Việt Nam, một địa chỉ mới cho sứ vụ Phúc-âm-hóa

    Khi hưởng ứng tinh thần Laudato Si' chúng ta không chỉ dừng lại ở nỗ lực củng cố và bảo vệ môi trường thiên nhiên mà thôi nhưng còn được mời gọi đi sâu vào “nguồn gốc nhân bản của cuộc khủng hoảng sinh thái” (Ls, số 101)
    ĐTC Phanxicô: truyền giáo là quà tặng nhưng không của Chúa Thánh Thần
     21/05/2020 18:42

    ĐTC Phanxicô: truyền giáo là quà tặng nhưng không của Chúa Thánh Thần

    Đức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh rằng việc loan báo Tin Mừng là món quà nhưng không của Chúa Thánh Thần, khác với bất kỳ sự tuyên truyền chính trị hay văn hóa, tâm lý hay tôn giáo nào.
  • Cha Eugene Murray và 62 năm truyền giáo tại Đài Loan
     17/05/2020 19:30

    Cha Eugene Murray và 62 năm truyền giáo tại Đài Loan

    Từ khi đặt chân đến Đài Loan vào năm 1958, nơi này đã trở thành trọn cuộc đời của cha Eugene Murray. Cha tóm tắt 62 năm trong sứ vụ linh mục truyền giáo ở Đài Loan của mình bằng 2 câu đơn giản: tốt với người dân và cậy dựa vào ơn Chúa.
    [Vui bước Tin Mừng] Sức mạnh của lời cầu nguyện
     08/05/2020 11:53

    [Vui bước Tin Mừng] Sức mạnh của lời cầu nguyện

    Câu chuyện được kể từ một sơ trực tiếp trên cánh đồng truyền giáo và chứng kiến những việc lạ lùng Thiên Chúa làm như những ngày đầu của Công vụ Tông đồ. Mục Vui bước Tin Mừng là kết quả sự cộng tác giữa Vatican News Tiếng Việt và Uỷ ban Loan báo Tin Mừng của Hội đồng Giám mục Việt Nam.
  • Covid-19 và Truyền Giáo
     06/05/2020 12:16

    Covid-19 và Truyền Giáo

    Cùng chung số phận và cùng chia sẻ những vấn đề của con người, Giáo Hội không bao giờ cho phép mình đứng ngoài những khó khăn, vất vả, những băn khoăn, thao thức, những lo âu, khắc khoải, cũng như những cố gắng, phấn đấu của cộng đồng nhân loại.
    Phát triển Ơn gọi Truyền giáo trong một giáo xứ
     04/05/2020 19:54

    Phát triển Ơn gọi Truyền giáo trong một giáo xứ

    Làm thế nào để phát triển ơn gọi truyền giáo trong một giáo xứ là mối bận tâm đang được đặt ra cho công cuộc loan báo Tin Mừng hôm nay. Việc phát triển này nói lên vai trò đặc biệt quan trọng của mỗi giáo xứ có ảnh hưởng sâu rộng đối với sứ vụ truyền giáo của Giáo Hội. Do đó, giáo xứ trở thành hạt nhân cơ bản giúp phát triển ơn gọi truyền giáo cách hiệu quả và bền vững.
  • Sứ mạng Truyền giáo trong thời đại hôm nay
     19/04/2020 11:15

    Sứ mạng Truyền giáo trong thời đại hôm nay

    Người Ki-tô hữu luôn là người tiên phong trong đời sống thường ngày bằng các việc làm thiết thực hữu hiệu nhất, mang lại lợi ích cho con người và thiên nhiên như những nhân chứng sống của Đức Ki-tô trong thời đại mới.
    Đại hội Truyền Giáo lần III: Chương trình văn nghệ
     18/10/2019 11:51

    Đại hội Truyền Giáo lần III: Chương trình văn nghệ

    Đại hội Truyền giáo lần III của GIáo phận Lạng Sơn Cao Bằng được tiếp tục với phần văn nghệ từ lúc 20 giờ do một số giáo xứ thể hiện. Những tiết mục thật ý nghĩa, diễn tả sinh động những bước chân truyền giáo, những mong ước truyền giáo và lòng quyết tâm dấn thân cho sứ mạng trọng yếu này. Sau đây là một số clip ghi nhận:

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập33
  • Máy chủ tìm kiếm8
  • Khách viếng thăm25
  • Hôm nay8,477
  • Tháng hiện tại33,382
  • Tổng lượt truy cập5,880,207
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Thánh Tâm Chúa Giêsu
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây