Nghệ thuật cử hành Thánh lễ: Phần IV - Các nghi thức Hiệp Lễ

Thứ ba - 28/08/2018 07:23 826 0
Nghi thức hiệp lễ bắt đầu với Kinh Lạy Cha. Khi cùng nhau hát hoặc đọc thuộc lòng Kinh Lạy Cha, cộng đoàn phụng vụ đã bày tỏ sự hiệp nhất với Chúa Giêsu.
Nghệ thuật cử hành Thánh lễ: Phần IV - Các nghi thức Hiệp Lễ

PHẦN IV:

CÁC NGHI THỨC HIỆP LỄ

 

 

  1. KINH LẠY CHA.

Chỉ dẫn:

“Trong kinh Lạy Cha, ta xin Chúa ban bánh hằng ngày; bánh này đối với Kitô hữu còn ám chỉ cách riêng bánh Thánh Thể; lại xin Chúa thanh tẩy tâm hồn cho khỏi mọi tội lỗi, hầu của thánh được thực sự ban cho những người thánh. Linh mục đọc lời mời cầu nguyện, rồi hết mọi tín hữu cùng đọc kinh đó với linh mục; một mình linh mục đọc tiếp kinh ‘Xin cứu chúng con…’ và cộng đoàn kết thúc bằng lời chúc vinh.” (x. QCTQ 81).

Vài điểm lưu ý:

Nghi thức hiệp lễ bắt đầu với Kinh Lạy Cha. Khi cùng nhau hát hoặc đọc thuộc lòng Kinh Lạy Cha, cộng đoàn phụng vụ đã bày tỏ sự hiệp nhất với Chúa Giêsu.

Chủ tế dẫn vào lời kinh với câu mời gọi cộng đoàn “vâng lệnh Chúa Cứu Thế…”, và giờ đây, như Chúa, người tín hữu cũng trong tư cách con cất lời van xin Chúa Cha: “Lạy Cha chúng con…”.

Lời mời gọi của linh mục cần khoan thai và nhẹ nhàng, vì nó hướng dẫn cộng đoàn cất giọng cầu nguyện với tâm tình và ý thức.

Nên hát Kinh Lạy Cha. Trong khi hát chỉ một mình linh mục dang hai tayhướng lên trời như khi đọc Kinh Nguyện Thánh Thể. Kinh Lạy Cha được tiếp tục với lời khẩn cầu của Hội Thánh, và chỉ một mình chủ tế hát hoặc đọc: xin cho khỏi sự dữ, được cuộc sống bình an, thoát khỏi tội lỗi và khỏi mọi biến loạn trong khi chờ đợi ngày trở lại của Chúa Cứu Thế. Lời khẩn cầu này với câu Vinh tụng ca của cộng đoàn: “Vì vương quyền…”.

  1. NGHI THỨC CHÚC BÌNH AN.

Chỉ dẫn:

“Tiếp theo là nghi thức chúc bình an: qua đó Hội Thánh cầu xin ơn bình an và hiệp nhất cho chính mình và cho toàn thể gia đình nhân loại. Rồi các tín hữu bày tỏ cho nhau sự hiệp thông trong Hội Thánh và lòng yêu thương nhau, trước khi thông hiệp với bí tích Thánh Thể.

Các Hội đồng Giám mục sẽ tùy theo tinh thần và phong tục của mỗi dân tộc mà ấn định cách thức chúc bình an. Tuy nhiên, để thuận tiện thì mỗi người chỉ nên chúc bình an cho những người gần nhất một cách đơn giản thôi.” (x. QCTQ 82)

Vài điểm lưu ý:

Nghi thức chúc bình an được bắt đầu với lời van xin Thiên Chúa ban bình an và hiệp nhất của chủ tế. Lời cầu nguyện này dẫn đến cử chỉ trao bình an của mọi người cho nhau.

Cử chỉ chúc bình an không phải là một lời chào như “Hello” trong tiếng Anh hoặc “bonjour” trong tiếng Pháp, nhưng nó được tiếp nối bởi lời chúc của chủ tế: “Bình an của Chúa hằng ở cùng anh chị em” và lời mời gọi “anh chị em hãy chúc bình an cho nhau”. Như vậy, bình an mà mọi người trao cho nhau là sự bình an của Chúa chứ không phải của thế gian.

Cử chỉ này cũng không đơn giản là việc chào hỏi giữa những người thân quen với nhau, nhưng là một sự chia sẻ bình an của Chúa Kitô giữa anh chị em trong gia đình của Chúa, dù trong cuộc sống, họ là những người xa lạ, không quen biết. Cử chỉ này tuy đơn giản, nhưng là thành phần của nghi thức hiệp lễ. Thực hiện cử chỉ nói lên sự hiệp nhất giữa con người với nhau trước khi hiệp nhất với Thiên Chúa qua việc rước lễ (x. Mt 5,23).

Tuỳ theo phong tục của mỗi dân tộc mà Hội Đồng Giám Mục quy định cử chỉ trao bình an nhưng như chỉ dẫn, “nên chúc bình an cho những người gần nhất và một cách đơn giản”. Cử chỉ trao bình an thường thấy ở một số nước là hoặc một cái cúi đầu và mĩm cười, hoặc bắt tay người bên cạnh, còn ở Việt Nam thì chỉ cúi đầu với người bên cạnh.

  1. BẺ BÁNH.

Chỉ dẫn:

“Linh mục bẻ bánh Thánh Thể, và nếu cần thì có phó tế hay một vị đồng tế phụ giúp. Cử chỉ bẻ bánh, mà Đức Kitô đã thực hiện trong bữa tối sau hết, và đã trở thành tên gọi cho toàn bộ hành động Thánh Thể thời các Tông đồ, biểu thị rằng: đông đảo các tín hữu đã làm nên một thân thể (1Cr 10,17) khi thông hiệp vào cùng một tấm bánh ban sự sống là Chúa Kitô, Đấng đã chết và sống lại vì phần rỗi của thế giới.” (x. QCTQ 83).

“Tính cách dấu chỉ đòi chất liệu dùng khi cử hành Thánh lễ phải thực sự tỏ ra là của ăn. Vậy, dù đó là bánh không men và làm theo hình thức cổ truyền, nhưng phải làm thế nào, để trong Thánh lễ có giáo dân tham dự, linh mục có thể thực sự bẻ bánh đó ra nhiều phần và phân phát cho ít là một số tín hữu rước lễ. Tuy nhiên, không loại trừ những bánh lễ nhỏ, khi số người rước lễ và những lý do mục vụ khác đòi phải có. Cử chỉ bẻ bánh, đã trở nên danh hiệu chỉ bí tích Thánh Thể đời các Tông đồ, sẽ biểu lộ rõ rệt hơn hiệu lực và tầm quan trọng của dấu chỉ sự hiệp nhất giữa mọi người trong một tấm bánh, và dấu chỉ đức bác ái, bởi vì một tấm bánh được phân phát giữa anh em.” (x. QCTQ 321).

Vài điểm lưu ý:

Sau khi “nhận bánh” khi chuẩn bị lễ vật và “tạ ơn” trong Kinh nguyện Thánh Thể, Hội Thánh bẻ bánh trong việc tưởng nhớ Chúa Giêsu, Đấng đã “bẻ” bánh để “trao” cho các môn đệ. “Bẻ bánh” là động từ thứ ba trong bản tường thuật việc lập bí tích Thánh Thể. Như vậy, cử chỉ bẻ bánh “được Chúa Kitô thực hiện ở Bữa Tiệc Ly và từ thời các tông đồ, đã được dành để chỉ tất cả hành động Thánh Thể, có nghĩa là tuy nhiều người, trong sự hiệp thông cùng một bánh ban sự sống duy nhất là Chúa Kitô, đã chết và phục sinh vì phần rỗi thế gian, trở nên một thân thể (1Cor 10,17).

Cho nên, việc bẻ bánh Thánh Thể trong thánh lễ được thực hiện sau khi chúc bình an, trong lúc cộng đoàn hát kinh Agnus Dei; việc này chỉ do chủ tế thực hiện, nếu cần, thì có sự giúp đỡ của phó tế hay một vị đồng tế chứ không bao giờ của một giáo dân. Cần thực hiện nghi lễ này với tấm lòng hết sưc tôn kính[23] và ngắn gọn. Lúc bẻ bánh cũng là thời điểm thực hiện việc bỏ miếng nhỏ vào chén thánh với lời nguyện thầm kèm theo: “xin cho việc hoà Mình và Máu…”.

  1. MỜI GỌI HIỆP LỄ.

Chỉ dẫn:

“Linh mục đọc thầm lời nguyện để chuẩn bị rước Mình và Máu Thánh cho có hiệu quả. Tín hữu cũng thinh lặng cầu nguyện để chuẩn bị.

Sau đó, linh mục giơ bánh Thánh Thể trên đĩa thánh hay trên chén thánh cho các tín hữu thấy, và mời họ đến dự tiệc của Đức Kitô, rồi cùng với họ biểu lộ lòng khiêm tốn bằng những lời Tin Mừng đã được chỉ định.” (x. QCTQ 84).

Vài điểm lưu ý:

Để chuẩn bị tâm hồn đón Chúa vào lòng, linh mục cũng như cộng đoàn cần phải có giây phút thinh lặng cầu nguyện. Sách Lễ Roma đã dọn sẵn hai mẫu lời nguyện thầm dành cho linh mục. Do đó, sau khi bẻ bánh, linh mục thực hiện việc lời nguyện này cách chậm rãi ngõ hầu người giáo dân cũng có thể chuẩn bị tâm hồn trong thinh lặng thánh.

“Phúc cho ai được mời đến dự tiệc Chiên Thiên Chúa” là lời loan báo của linh mục khi giơ bánh Thánh Thể trên đĩa thánh hay trên chén thánh cho tín hữu thấy. Lời mời gọi này được dành cho tất cả mọi người, có mặt cũng như vắng mặt (x. Lc 14, 15-24).

“Đây Chiên Thiên Chúa…, phúc cho ai được mời…” đưa người tham dự vào dự tiệc cưới Con Chiên trong sách Khải Huyền (Kh 19,9). Đây là bữa ăn của thời cánh chung, bữa tiệc thiên quốc và mời gọi tất cả. Do đó, lời mời gọi này mang chiều kích cánh chung của Thánh Thể được phân chia: Một sự hiệp nhất trong Chúa Kitô đã thực hiện, nhưng cũng trong sự chờ đợi hoàn thành.

Lời đáp lại sau lời giới thiệu của chủ tế được mượn của viên sĩ quan mà Chúa Giêsu khen ngợi trong Tin Mừng Luca: “Trong dân Israel, Ta không tìm thấy lòng tin nào như vậy”. Lời đáp này vừa thể hiện sự khiêm nhường thẳm sâu, vừa thể hiện hành vi tạ ơn và tuyên xưng đức tin: “Lạy Chúa con chẳng đáng Chúa ngự vào nhà con, nhưng xin Chúa phán một lời thì linh hồn con sẽ lành mạnh”. Lời này cần được nói cách trang nghiêm, chậm rãi để mọi người có thể ý thức tâm tình bên trong.

Theo luật chữ đỏ: lời đáp này được linh mục và cộng đoàn cùng đọc chung một lần, nghĩa là, đây không phải là lời đối thoại giữa chủ tế và cộng đoàn, nhưng là thời khắc chuẩn bị tâm hồn của mọi thành phần dân Chúa trước khi hiệp lễ.

  1. RƯỚC LỄ.

Chỉ dẫn:

“Các linh mục buộc phải rước Mình Thánh được truyền phép trong chính Thánh lễ cử hành, thì cũng rất ước mong là các tín hữu cũng được rước Mình Thánh được truyền phép trong chính Thánh lễ họ đang tham dự.” (x. QCTQ 85).

“Đang khi linh mục rước lễ, thì hát ca hiệp lễ…. Bài hát được kéo dài đang khi cho các tín hữu rước lễ[24]. Nếu còn hát bài nào sau khi rước lễ, thì phải kết thúc ca hiệp lễ vào đúng lúc.” (x. QCTQ 86).

“Sau khi cho rước lễ, linh mục và cộng đoàn tùy nghi thinh lặng cầu nguyện ít phút. Nếu muốn, tất cả cộng đoàn cũng có thể hát một thánh thi, một thánh vịnh hay một bài thánh ca ngợi khen nào khác.” (x. QCTQ 88).

Vài điểm lưu ý:

Mỗi linh mục khi cử hành thánh lễ phải rước lễ dưới hai hình tại bàn thờ hoặc ở tại chỗ đứng đồng tế, nếu thấy thuận tiện, và phải rước lễ với Mình Thánh được truyền phép trong thánh lễ đó.

Linh mục phải rước lễ trước khi trao Mình Thánh Chúa cho giáo dân.

Các linh mục không thể cử hành hay đồng đồng tế luôn được phép rước lễ dưới hai hình.

Người tín hữu có quyền chọn rước lễ bằng miệng hoặc bằng tay và thừa tác viên không được từ chối.[25] Tuy nhiên, người tín hữu không có quyền tự tay cầm lấy bánh Thánh hoặc chén Thánh và cũng không được chuyền tay cho nhau (lưu ý riêng trong lễ Hôn Phối)[26]. Họ có thể rước lễ đứng hoặc quỳ[27]và trước khi rước lễ cần phải có một cử chỉ tôn kính (x. QCTQ 160).

Thánh lễ không được tiếp tục khi các tín hữu chưa rước lễ xong.[28]

Cần phân biệt bài hát hiệp lễ và bài thánh ca ngợi khen. Đối với bài hát hiệp lễ thì được hát lên đang khi linh mục rước lễ và có thể kéo dài tới khi giáo dân rước lễ xong. Còn với bài thánh ca ngợi khen thì có thể hát sau khi cho rước lễ xong, vào lúc các thừa tác viên cất Mình Thánh Chúa và dọn dẹp bàn thờ. Thời điểm này cũng nên giữ vài giây thinh lặng để cộng đoàn cầu nguyện với Chúa Giêsu Thánh Thể, Đấng đang ngự trong lòng họ.

  1. RƯỚC LỄ DƯỚI HAI HÌNH.

Vài chỉ dẫn:

“Xét về phương diện dấu chỉ, việc rước lễ dưới hai hình là hình thức đầy đủ hơn. Quả thật, dưới hình thức này, dấu chỉ của bữa tiệc Thánh Thể được sáng tỏ hơn.” (x. QCTQ 281).

“Ngoại trừ những trường hợp được nói đến trong các sách nghi thức, được rước lễ dưới hai hình:

  1. Các linh mục không có thể cử hành Thánh lễ hay đồng tế;
  2. Thầy phó tế và những người thi hành một phận vụ trong Thánh lễ;
  3. Các thành viên của các cộng đoàn trong Thánh lễ tu viện hoặc trong Thánh lễ gọi là “Thánh lễ cộng đoàn”, các chủng sinh, mọi người đang tĩnh tâm hoặc tham dự hội nghị về thiêng liêng và mục vụ.

Giám Mục giáo phận có thể ấn định những quy luật về rước lễ dưới hai hình cho giáo phận mình, mà ngay cả các nhà thờ của các dòng tu và các nhóm nhỏ cũng phải tuân giữ”. (x. QCTQ 283).

“Khi cho rước lễ dưới hai hình, thì:

  1. Người cầm chén thánh, thông thường là phó tế, nếu không có, thì một linh mục, hay một thầy giúp lễ đã được thiết lập, hoặc một thừa tác viên ngoại lệ cho rước lễ, hoặc khi cần, một tín hữu, được trao nhiệm vụ tại chỗ.
  2. Nếu còn dư Máu Thánh, thì phải được rước hết tại bàn thờ, do linh mục hoặc phó tế, hoặc do thầy giúp lễ đã được thiết lập, là người đã cầm chén thánh, rồi tráng, lau và sắp xếp bình thánh theo thường lệ.

Còn các tín hữu chỉ muốn rước dưới một hình bánh mà thôi, thì cứ cho họ theo hình thức đó.” (x. QCTQ 284).

“Linh mục lấy bánh thánh, nhúng một phần vào chén thánh, giơ lên và nói: Mình và Máu Thánh Chúa Kitô, người rước lễ đáp: Amen, rồi rước lễ bằng miệng từ tay linh mục, rồi lui về chỗ.” (x. QCTQ 287).

  1. LỜI NGUYỆN HIỆP LỄ.

Chỉ dẫn:

“Sau khi cho rước lễ, linh mục và cộng đoàn tùy nghi thinh lặng cầu nguyện ít phút. Nếu muốn, tất cả cộng đoàn cũng có thể hát một thánh thi, một thánh vịnh hay một bài thánh ca ngợi khen nào khác.” (x. QCTQ 88).

“ Để hoàn tất lời nguyện của Dân Chúa và kết thúc toàn thể nghi thức hiệp lễ, linh mục đọc lời nguyện hiệp lễ cầu xin cho mầu nhiệm cử hành sinh hiệu quả.

Trong Thánh lễ, chỉ có một lời nguyện hiệp lễ, kết thúc bằng câu kết thúc ngắn.” (x. QCTQ 89).

Tác giả bài viết: Lm.Giuse Nguyễn Ngọc Ngà - GPCT

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập33
  • Máy chủ tìm kiếm4
  • Khách viếng thăm29
  • Hôm nay8,533
  • Tháng hiện tại56,444
  • Tổng lượt truy cập9,344,921
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây