Nghệ thuật cử hành Thánh lễ: Phần III - Phụng vụ Thánh Thể

Thứ ba - 28/08/2018 07:22 412 0
Thánh lễ là nơi thực hiện trọn vẹn việc tưởng niệm Thánh Thể. Bởi vì chính nơi đây, thừa tác viên “chức thánh”, một thành viên của cộng đoàn, đại diện Chúa Kitô, Đấng hiện diện giữa các môn đệ và là “Đầu của Thân Thể là Hội Thánh” (Cl 1,18)
Nghệ thuật cử hành Thánh lễ: Phần III - Phụng vụ Thánh Thể

PHẦN III:

PHỤNG VỤTHÁNH THỂ

 

 

  1. TƯỞNG NIỆM.

Chỉ dẫn:

“Trong bữa tối sau hết, Đức Kitô đã thiết lập hy lễ và bữa tiệc vượt qua, nhờ đó hy lễ thập giá được tiếp tục hiện diện trong Hội Thánh khi linh mục, đại diện Đức Kitô là Chúa, làm cùng một việc chính Chúa Kitô đã làm và ủy thác cho các môn đệ làm, để tưởng nhớ đến Người[17]”. (x. QCTQ 72).

Vài điểm lưu ý:

Để hiểu được ý nghĩa của các cử chỉ phụng vụ mà Hội Thánh sử dụng để“tưởng niệm” Chúa Kitô, điều cần thiết là phải nhận thấy có hai khía cạnh trong hành động tưởng niệm: Hữu hình (nhìn thấy qua các cử chỉ) và vô hình (ý nghĩa biểu tượng của các cử chỉ). Thật vậy, Hội Thánh không tưởng niệm các cử chỉ, nhưng tưởng niệm người thực hiện chúng. “Trong Bữa Tiệc sau hết, đêm bị nộp, Đấng Cứu Chuộc chúng ta đã thiết lập Hy Tế Tạ Ơn bằng Mình Máu Người, để nhờ đó Hy Tế Khổ Giá kéo dài qua các thời đại cho tới khi Người lại đến, và cũng để uỷ thác cho Hiền Thê yêu quí của Người là Giáo Hội việc tưởng nhớ cái chết và sống lại của Người…”[18].

Điều này có nghĩa là việc tưởng niệm không chỉ đơn giản được hiểu như kỷ niệm quá khứ. Hành động tưởng niệm được thực hiện hôm nay và để tiến dâng hôm nay. Các hành động tiến dâng chứa đựng ý nghĩa “hôm nay”, hầu chúng ta có thể dâng tiến hôm nay cho Thiên Chúa Cha, Mình và Máu Chúa Kitô. Phần chúng ta, chúng ta đi vào trong lễ vật mà Chúa Kitô dâng cho Cha của Người, cùng với Người dâng lễ hy sinh của Hội Thánh, thân thể của Người: “Chúng con nài xin Chúa đoái nhìn hiến lễ của Hội Thánh dâng lên Chúa, và khi Chúa nhận đây chính là Của Lễ mà Chúa muốn hiến tế để nguôi lòng Chúa…” (Kinh nguyện Thánh Thể III).

“Vì thế, Giáo Hội hằng bận tâm lo các Kitô hữu tham dự vào mầu nhiệm đức tin ấy, không như những khách bàng quan, câm lặng, nhưng như là những người thấu đáo mầu nhiệm nhờ có các nghi lễ và kinh nguyện: họ tham dự hoạt động thánh một cách ý thức, thành kính và linh động: họ được đào tạo bởi Lời Chúa; được bổ sức nơi bàn tiệc Mình Thánh Chúa; họ tạ ơn Chúa; và trong khi dâng lễ vật tinh tuyền, không chỉ nhờ bàn tay linh mục, mà còn liên kết với Ngài, họ tập dâng chính mình; và ngày qua ngày, nhờ Chúa Kitô Trung Gian, họ được tiêu hao trong tình kết liên với Thiên Chúa và với nhau, để cuối cùng Thiên Chúa trở nên mọi sự trong mọi người”.[19]

Thánh lễ là nơi thực hiện trọn vẹn việc tưởng niệm Thánh Thể. Bởi vì chính nơi đây, thừa tác viên “chức thánh”, một thành viên của cộng đoàn, đại diện Chúa Kitô, Đấng hiện diện giữa các môn đệ và là “Đầu của Thân Thể là Hội Thánh” (Cl 1,18). Trong tư cách đại diện Chúa Kitô, linh mục chủ sự, nhân danh Chúa Kitô, tái hiện lại những gì mà Chúa Kitô đã nói, đã làm trong Bữa Tiệc Ly (nói ở phần dưới). Trong khi thực hiện trong tư cách thừa tác viên thánh, linh mục cùng với cộng đoàn cử hành việc tưởng niệm này, điều này được diễn tả qua từ “chúng con” trong Kinh Nguyện Thánh Thể: “Chúng con dâng lên Chúa…”. Đây cũng chính là cách biểu hiện chiều kích hiện tại của việc tưởng niệm: phụng vụ không còn là Bữa Tiệc Ly của hôm qua, nhưng là Thánh Thể của ngày hôm nay.

  1. CẦM LẤY, TẠ ƠN, BẺ RA VÀ TRAO CHO.

Chỉ dẫn:

“Vì thế, Hội Thánh hằng bận tâm lo cho các Kitô hữu tham dự vào mầu nhiệm đức tin ấy, không như những khách bàng quan, câm lặng, nhưng là những người thấu đáo mầu nhiệm đó nhờ các nghi lễ và kinh nguyện: họ tham dự hoạt động thánh một cách ý thức, thành kính và linh động: họ được đào tạo bởi Lời Chúa; được bổ sức nơi bàn tiệc Mình Chúa…” (SC 48).

Vài điểm lưu ý:

Trong những số tiếp theo, chúng ta phân tích chi tiết các cử chỉ, và ngôn ngữ được sử dụng trong phần phụng vụ Thánh Thể. Cần ghi nhận rằng Hội Thánh đã phân chia phần cử hành phụng vụ Thánh Thể thành các phần liên quan đến các lời, các cử chỉ của Chúa Kitô.

Như vậy, bốn động từ: cầm lấy, tạ ơn, bẻ ra và trao cho, là những từ được rút ra từ bản văn lập bí tích Thánh Thể theo Tân Ước, và nó xác định bốn hành động làm thành phụng vụ Thánh Thể.

– Cầm lấy: chính là việc chuẩn bị và dâng lễ vật (ngày nay phụng vụ thường được gọi là phần dâng của lễ);

– Tạ ơn: chính là Kinh Nguyện Thánh Thể;

– Bẻ ra: chính là cử chỉ bẻ bánh;

– Trao cho: chính là hiệp lễ (rước lễ).

Bốn hành động này làm thành phụng vụ Thánh Thể. Nếu bỏ sót một trong bốn phần phụng vụ Thánh Thể, nếu không đề cập đến tính hợp lệ, thì ít là nó thiếu tính chân thật và trọn vẹn trong các việc phải làm, để thể hiện sự vâng phục mệnh lệnh của Chúa: “các con hãy làm việc này để nhớ đến Thầy”.

  1. CHUẨN BỊ LỄ VẬT.

Chỉ dẫn:

“Bắt đầu phần phụng vụ Thánh Thể, thì đưa lên bàn thờ các lễ vật sẽ trở thành Mình và Máu Đức Kitô.

Trước hết để sửa soạn bàn thờ hay bàn tiệc của Chúa, tâm điểm của toàn bộ phần phụng vụ Thánh Thể[20], người ta đặt trên đó khăn thánh, khăn lau chén, Sách Lễ và chén lễ, trừ khi chén lễ được dọn ở bàn phụ.

Tiếp đến là đem lễ vật lên: nên để giáo dân dâng bánh và rượu, linh mục hay phó tế nhận tại một nơi thuận tiện, và đưa lên bàn thờ. Mặc dầu ngày nay giáo dân không còn mang bánh rượu của mình đến để dùng vào việc phụng vụ như xưa, nhưng việc dâng lễ vật vẫn giữ được giá trị và ý nghĩa thiêng liêng của nó.

Cũng được nhận tiền bạc hay các phẩm vật khác, do tín hữu mang đến, hoặc được quyên ngay trong nhà thờ để giúp người nghèo hay nhà thờ, những phẩm vật này được đặt ở một nơi xứng hợp ngoài bàn thờ.” (x. QCTQ 73)

Vài điểm lưu ý:

Phụng vụ Thánh Thể được bắt đầu với việc “chuẩn bị lễ vật” mà trước đây gọi phần này là “dâng tiến”(effertoire). Đây là cách gọi mới của cải cách phụng vụ. “Lời nguyện tiến lễ” dường như nhấn mạnh đến lễ vật (bánh và rượu sản phẩm từ hoa màu ruộng đất và công lao con người) được dâng lên, còn việc “dâng tiến” được đặt trong trung tâm của Kinh Nguyện Thánh Thể:“Vì vậy, lạy Chúa, khi kính nhớ Con Chúa chịu chết và sống lại, chúng con dâng lên Chúa bánh trường sinh và chén cứu độ để tạ ơn Chúa” (Kinh nguyện Thánh Thể II) hoặc “chúng con dâng lên Chúa hy lễ hằng sống và thánh thiện này để tạ ơn Chúa (Kinh nguyện Thánh Thể III).

“Chuẩn bị lễ vật” được thực hiện qua việc: chuẩn bị bàn thờ, “đặt bàn” theo cách gọi thông thường, như Quy Chế Tổng Quát nêu rõ. Việc chuẩn bị bàn thờ này chỉ được thực hiện khi kết thúc phần phụng vụ Lời Chúa, đi từ bàn tiệc Lời Chúa (toà giảng) đến bàn tiệc Thánh Thể (bàn thờ).

Quy Chế Tổng Quát cũng đề nghị nên để giáo dân mang bánh và rượu lên và linh mục tiếp nhận, nghĩa là lễ vật này không được để sẵn trên bàn thờ hoặc gần bên bàn thờ, vì như thế nó có thể làm giảm mất ý nghĩa từ “cầm lấy” khi tưởng niệm việc Chúa “cầm lấy bánh”. Như vậy, có thể tổ chức một đoàn rước như QCTQ 74 chỉ định. Các người được chọn mang bánh và rượu lên cung thánh hoặc nơi thuận tiện, linh mục hoặc phó tế nhận và đưa lên bàn thờ. Các lễ phẩm giúp người nghèo cũng được nhận và đưa đến chỗ xứng hợp ngoài bàn thờ. Sau khi nhận lễ vật, nhân danh cộng đoàn, linh mục chủ tế dâng lên Chúa và đặt chúng lên bàn thờ.

Trong thực hành cần lưu ý QCTQ 75 “linh mục đặt bánh và rượu trên bàn thờ trong khi đọc những công thức đã quy định”. Điều này muốn nói rằng, sau khi nhận bánh và rượu, trước khi đặt chúng lên bàn thờ, linh mục phải đọc công thức, chứ không đặt lễ vật sẵn lên bàn thờ, sau đó linh mục đọc công thức rồi lại đặt lễ vật trên bàn thờ. Trong trường hợp, nếu có phó tế (hoặc một linh mục đồng tế) chuẩn bị lễ vật cách đơn giản, thì chính vị này đưa bánh và rượu cho chủ tế, để ngài dâng lên và đọc công thức sau đó ngài đặt chúng lên bàn thờ.

Bài ca dâng lễ (vẫn giữ cách gọi cũ): Hiện nay, có rất nhiều bài ca dâng lễ được sáng tác. Nên chọn bài hát thích hợp cho việc dâng lễ vật chứa đựng ý nghĩa các lễ vật này là ân ban của Thiên Chúa, là hoa màu ruộng đất, là công khó nhọc của con người… Bài hát này bắt đầu khi đoàn rước lễ vật tiến lên và kết thúc khi chủ tế đặt chúng lên bàn thờ theo như đã nói (x. QCTQ 74). Nếu không hát thì có thể đệm đàn nhẹ nhàng một bản thích hợp (x. QCTQ 142).

Trong trường hợp không hát ca dâng lễ, không đệm đàn, linh mục đọc lớn tiếng công thức dâng lễ, và cộng đoàn cùng đáp lại: “chúc tụng Thiên Chúa đến muôn đời”.

Một cử chỉ rất nhỏ cũng cần nói đến, đó là việc pha một chút nước vào chén rượu. Ý nghĩa của việc làm này được bày tỏ qua công thức “đọc thầm”: “Nhờ dấu chỉ nước hoà rượu này, xin cho chúng con được tham dự vào thần tính của Đấng đã đoái thương thông phần nhân tính của chúng con”. Như vậy, có thể nói, Thánh Thể là kết quả của mầu nhiệm Nhập Thể. Vào thời điểm Nhập Thể, Thiên Chúa làm người; vào thời điểm cử hành Thánh Thể, con người “được làm” Thiên Chúa, qua việc tiếp nhận Thân Mình Chúa Kitô: “Hãy trở thành những gì bạn lãnh nhận” (Thánh Augustinô).

Chuẩn bị chén thánh và pha chút nước, phó tế có thể thực hiện tại bàn thờ phụ, sau đó mang lên dâng cho chủ tế tại bàn thờ (x. QCTQ 178). Trong trường hợp thánh lễ có số linh mục đồng tế đông, thì có thể sử dụng nhiều chén (x. QCTQ 207). Cần phải rót rượu vào các chén trong khi chuẩn bị lễ vật, vì sau khi truyền phép tuyệt đối không được sang Máu Thánh Chúa từ chén này sang chén khác, để tránh xúc phạm đến mầu nhiệm cực trọng [21].

Có thể xông hương lễ vật vừa đặt trên bàn thờ, rồi xông hương bàn thờ và thánh giá khi đi ngang qua, với ý nghĩa là lễ vật và lời nguyện cầu của Hội Thánh cũng như hương trầm bay lên trước tôn nhan Chúa. Sau đó, phó tế hoặc người giúp lễ có thể xông hương cho linh mục chủ tế, linh mục đồng tế và cộng đoàn. Nếu có giám mục hiện diện mà không chủ sự thánh lễ, thì có thể xông hương cho ngài sau chủ tế hoặc sau linh mục đồng tế (x. LNGM 97). Việc xông hương này là một dấu chỉ rất đẹp, vì nói lên mọi thành phần dân Chúa: chức thánh hoặc giáo dân, nhờ bí tích rửa tội, tất cả đều trở thành dân tư tế, và giờ đây, cộng đoàn dân Chúa tụ họp để tạ ơn Chúa và dâng chính mình trong thánh lễ.

  1. KINH NGUYỆN THÁNH THỂ.

Chỉ dẫn:

“Bây giờ bắt đầu đi vào tâm điểm và lên đỉnh cao của toàn bộ việc cử hành nghĩa là đến chính kinh nguyện Thánh Thể, nghĩa là, kinh nguyện tạ ơn xin ơn thánh hóa. Linh mục mời cộng đoàn hướng tâm hồn lên để cầu nguyện và tạ ơn Thiên Chúa; đồng thời liên kết họ với mình trong lời cầu nguyện, để nhân danh tất cả cộng đoàn dâng lời cầu nguyện lên Chúa Cha, qua Đức Giêsu Kitô và trong Chúa Thánh Thần. Ý nghĩa của lời cầu nguyện này là để toàn thể cộng đoàn tín hữu kết hiệp với Đức Kitô mà tuyên xưng những kỳ công của Thiên Chúa và hiến dâng hy lễ. Kinh nguyện Thánh Thể đòi mọi người cung kính và thinh lặng lắng nghe.” (x. QCTQ 78).

Vài điểm lưu ý:

Cần ghi nhận vài điểm liên quan đến linh mục chủ tế:

– Thánh lễ là hiến lễ tạ ơn của Chúa Kitô dâng lên Chúa Cha. Trong tư cách đại diện Chúa Kitô cách bí tích, “Đấng là Đầu của thân thể là Hội Thánh” (Cl 1,8), linh mục chủ tế đọc toàn bộ Kinh Nguyện Thánh Thể. Cộng đoàn tham dự đáp lại trong phần đầu của Kinh Tiền Tụng, Kinh Sanctus, Kinh Anamnesis(Tưởng Niệm, sau truyền phép) và Amen kết thúc. Cộng đoàn không được đọc cùng với linh mục (dù chỉ một phần) Kinh Nguyện Thánh Thể.

– Sau phần đối thoại đầu Kinh Tiền Tụng, linh mục chủ tế nói với Thiên Chúa nhân danh cộng đoàn với chủ từ được sử dụng “chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi, mọi lúc…”. Linh mục không giảng cho cộng đoàn, nhưng ngài là thành phần của cộng đoàn dâng lên Chúa lời nguyện mà cộng đoàn đang lắng nghe ngài.

Giọng đọc cầu nguyện của chủ tế không quá chậm, không quá nhanh (như vẫn thường gặp), nhưng bình thản, khoan thai, và rõ ràng để mỗi từ, mỗi phần của câu từ chất giọng của ngài đến với tâm trí người tham dự. Nghĩa là, linh mục chú ý trong cách đọc theo cách thức cầu nguyện, và giúp người tham dự có thể nghe, hiểu được lời kinh phát ra từ môi miệng ngài.

Nên lưu ý đến khoảng cách của quyển Sách Lễ với tầm mắt sao cho phù hợp. Đồng thời cũng chú ý khoảng cách so với bàn thờ khi đứng đọc: đừng quá xa hoặc dựa “bụng” vào bàn thờ.

  1. KINH TIỀN TỤNG.

Chỉ dẫn:

“Những yếu tố chính tạo nên kinh nguyện Thánh Thể, có thể phân biệt như sau:

  1. Việc tạ ơn (đặc biệt được nêu rõ trong lời tiền tụng) khi linh mục nhân danh toàn thể dân thánh ngợi khen Chúa Cha và cảm tạ Ngài về tất cả công trình cứu độ, hoặc vì lý do nào đặc biệt, tùy ngày, tùy lễ, tùy mùa khác nhau.
  2. Việc tung hô: toàn thể cộng đoàn hợp cùng các vị quyền thế trên trời, hát kinh “Thánh! Thánh! Thánh!”. Lời tung hô này là thành phần của chính kinh nguyện Thánh Thể, nên cả cộng đoàn và linh mục cùng hợp tiếng.” (x. QCTQ 79).

Vài điểm lưu ý:

Việc tạ ơn được thể hiện ngay trong lời đối thoại khi đầu Kinh Tiền Tụng. Linh mục chủ tế nhân danh cộng đoàn để cầu nguyện. Giọng đọc của ngài phải mời gọi sự đáp trả của cộng đoàn. Thật là cần thiết việc chuẩn bị Kinh Tiền Tụng trước thánh lễ.

Kinh Tiền Tụng là thời điểm trữ tình nhất của lời kinh tạ ơn. Nên cách hay nhất là nên hát kinh này. Nếu không hát được, thì cũng cần phải đọc khoan thai như đã nói và tuyệt đối tránh lối đọc quá nhanh hoặc quá uỷ mị.

Kinh Tiền Tụng không kết thúc bằng dấu chấm hết nhưng nó được mở ra với Kinh Sanctus. Kinh này cộng đoàn hiệp với cộng đoàn thiên quốc hát ca tụng Chúa.

Thiên Chúa gần chúng ta trong Chúa Giêsu Kitô. Nhưng Người vượt lên trên tất cả. Người là Thiên Chúa ba lần thánh. Bài ca Sanctus là thời điểm long trọng mà cộng đoàn cùng với chủ tế đặt mình trước sự hiện diện của Chúa cùng với Hội Thánh trên trời.

  1. KINH CẦU XIN CHÚA THÁNH THẦN.

Chỉ dẫn:

Kinh cầu xin Chúa Thánh Thần (Epiclesis): Hội Thánh dâng lời kêu cầu đặc biệt nài xin quyền năng Chúa Thánh Thần, để các lễ vật do con người dâng lên được Ngài hiến thánh, nghĩa là làm cho trở thành Mình và Máu Đức Kitô, và để của lễ tinh tuyền được rước lấy trong khi hiệp lễ, đem lại ơn cứu độ cho những ai lãnh nhận.” (x. QCTQ 79).

Vài điểm lưu ý:

Có hai Kinh Cầu Xin Chúa Thánh Thần. Thứ I: trước lời truyền phép. Kinh này kêu xin Chúa Thánh Thần xuống trên bánh và rượu để chúng “trở nên Mình và Máu Đức Giêsu Kitô” (Kinh Nguyện Thánh Thể II). Thứ II: sau lời truyền phép. Kinh này kêu xin Chúa Thánh Thần xuống trên những ai hiệp lễ, làm cho họ “được bổ dưỡng bởi Mình và Máu Con Chúa và được tràn đầy Thánh Thần của Người, thì trở nên một thân thể và một tinh thần trong Đức Kitô” (Kinh Nguyện Thánh Thể III).

Khi đọc Kinh Chúa Thánh Thần trước truyền phép của Kinh Nguyện Thánh Thể II, luật chữ đỏ chỉ định: “linh mục sáp hai tay lại, đặt trên lễ vật và đọc”. Trong khi kinh thứ II, đọc sau lời truyền phép trong Kinh Nguyện Thánh Thể III, thì được chỉ dẫn là“linh mục dang tay đọc”.

  1. BẢN VĂN THIẾT LẬP BÍ TÍCH THÁNH THỂ.

Chỉ dẫn:

Lời tường thuật việc lập bí tích Thánh thể và việc hiến thánh: hy lễ được thực hiện nhờ lời nói và việc làm của Chúa Kitô, đó là hy lễ chính Chúa Kitô đã thiết lập trong Bữa tối sau hết, khi dâng hiến Mình và Máu Người dưới hình bánh và hình rượu, và ban cho các Tông đồ để ăn và uống, đồng thời truyền cho các ngài phải làm cho mầu nhiệm này được tồn tại mãi.” (x.QCTQ 79).

Vài điểm lưu ý:

Tính trữ tình của Kinh Tiền Tụng và tâm tình cầu khẩn của Kinh xin Chúa Thánh Thần nhường chỗ cho lời tường thuật việc thiết lập bí tích Thánh Thể. Linh mục chủ tế đọc lại hành động nền tảng với sự đơn giản, sâu lắng bên trong. Các lời truyền phép không cần phát âm với một cung giọng đặc biệt. Nó chỉ cần tôn trọng dấu câu (ví dụ: Hãy cầm lấy mà ăn “:” vì này là Mình Thầy, sẽ bị nộp vì các con).

Sau khi nâng cao bánh (rượu) đã truyền phép cho cộng đoàn thấy, linh mục cúi mình (bái gối). Ở đây, Hội Thánh không dự trù cho việc kéo dài thời gian để thinh lặng thờ lạy, nhưng liền ngay sau khi nâng cao Mình – Máu Thánh Chúa và cúi mình, là lời ca tụng (Đây là mầu nhiệm đức tin…).

Linh mục nâng bánh, tiếp đến là chén lên cao cho cộng đoàn thấy và thờ lạy ngắn gọn. QCTQ 43 chỉ định: mọi người phải quỳ khi truyền phép Mình – Máu Thánh, trừ khi bị ngăn trở vì lý do sức khỏe, vì nơi chốn chật hẹp hoặc vì quá đông người dự lễ hay vì lý do nào chính đáng khác thì đứng, và sau khi linh mục đặt bánh hoặc chén xuống thì cùng với linh mục cúi mình. Như vậy, khi linh mục nâng bánh hoặc chén lên, mọi người phải ngước nhìn, và sau đó là thờ lạy (cúi đầu nếu quỳ; cúi mình nếu đứng).

QCTQ 42 nói rõ về cử chỉ và điệu bộ của thân xác của cộng đoàn đang cử hành phụng vụ như sau: “Điệu bộ chung mà mọi người tham dự phải giữ là dấu chỉ của sự hợp nhất giữa các thành phần của cộng đoàn Kitô hữu đang quy tụ để cử hành phụng vụ thánh: nó biểu lộ và khích lệ tâm hồn cũng như tình cảm của các người tham dự”.

  1. TƯỞNG NIỆM.

Chỉ dẫn:

Tưởng niệm (Anamnesis): nhờ việc tưởng niệm, Hội Thánh thi hành mệnh lệnh đã lãnh nhận từ Đức Kitô qua các Tông đồ, khi kính nhớ chính Đức Kitô và đặc biệt tưởng niệm cuộc thương khó hồng phúc, sự sống lại vinh hiển và lên trời của Người.” (x. QCTQ 79).

Vài điểm lưu ý:

Anamnesis tiếng hy lạp, có nghĩa là hành động để nhớ, tưởng niệm. Ý nghĩa này nằm trong lời Kinh sau truyền phép: “vì vậy, lạy Chúa, khi kính nhớ Con Chúa chịu chết và sống lại, chúng con dâng lên Chúa…” (Kinh Nguyện Thánh Thể II). Thời điểm này là trung tâm của phụng vụ Thánh Thể: tưởng niệm và dâng lễ, tạ ơn và hiến tế. “Vì vậy, lạy Chúa, chúng con là tôi tớ Chúa, và toàn thể dân Thánh Chúa, kính nhớ cuộc khổ hình hồng phúc, sự sống lại từ cõi chết và lên trời vinh hiển của Đức Kitô, Con Chúa, Chúa chúng con. Chúng con lựa chọn trong những của Chúa đã ban mà dâng lên trước tôn nhan Chúa uy linh…” (Kinh Nguyện Thánh Thể I).

Vatican II chọn lời tung hô của cộng đoàn sau truyền phép hướng về Chúa Kitô và ca tụng Người vì mầu nhiệm trung tâm rút ra từ cái chết và sự phục sinh của Người, trong khi chờ đợi Người lại đến trong vinh quang. Người tín hữu nhận ra sự hiện diện của Chúa Kitô, nên lời tung hô hướng trực tiếp về Người: đây là lần duy nhất trong toàn bộ Kinh Nguyện Thánh Thể. Lời ca tụng này được Hội Thánh lấy hứng từ lời của thánh Phaolô: “Mỗi lần anh em ăn bánh và uống chén này, anh em hãy loan truyền việc Chúa chịu chết cho tới khi Chúa đến” (1Cor 11,26).

Thánh Thể là bí tích mà Hội Thánh cử hành bởi vì Chúa vẫn chưa trở lại.

Hành động tưởng niệm là:

  • dựa trên một biến cố cứu độ, lịch sử và quá khứ: “Vinh danh Chúa, Đấng đã chết”;
  • để loan truyền trong việc hiện tại hoá, nhất là trong thánh lễ: “Vinh danh Chúa, Đấng hằng sống”;
  • và hướng đến việc thực hiện trong thời viên mãn: “Hãy đến, lạy Chúa Giêsu”.

Tưởng niệm là một hành động đức tin, khi dân Kitô giáo nhận ra sự hiện diện của Chúa Kitô dưới hình thức bánh và rượu. “Ta hãy lấy đức tin bù lại” (Tantum ergo). Nhưng sự hiện diện “bị che giấu” gợi lại điều mà Phaolô gọi “thấy rõ ràng”: “vì chúng ta tiến bước nhờ lòng tin chứ không phải nhờ được thấy” (2Cor 5,7) cho tới khi sẽ được mặt giáp mặt (1Cor 13,12).

Lời ca tụng cần được cộng đoàn hát lên. Sách Lễ Roma đã dự liệu ba mẫu tung hô đều ca tụng Chúa Kitô. Trong lúc hát, mọi người hãy hướng nhìn về Chúa Kitô đang hiện diện thực sự trong hình bánh-rượu.

  1. DÂNG TIẾN.

Chỉ dẫn:

Dâng tiến: nhờ việc dâng tiến trong cuộc tưởng niệm này, Hội Thánh, và đặc biệt cộng đoàn đang tụ họp tại đây và trong lúc này, trong Chúa Thánh Thần, dâng lên Chúa Cha của lễ tinh tuyền. Hội Thánh có ý cho các tín hữu không những dâng của lễ tinh tuyền, mà còn cho họ học biết dâng chính mình, và, nhờ Đức Kitô làm trung gian, mỗi ngày một hiệp nhất hơn với Thiên Chúa và với nhau, để cuối cùng Thiên Chúa sẽ là mọi sự trong mọi người[22]”.

Vài điểm lưu ý:

Sau lời tung hô của cộng đoàn trong việc tưởng niệm, linh mục thêm vào đó lời cầu nguyện dâng tiến. Ngài cố gắng đọc lời nguyện này với sự khoan thai và trang nghiêm trong thời khắc linh thiêng.

Linh mục đọc: “Chúng con dâng lên Chúa”; “chúng con” ở đây được hiểu là toàn Hội Thánh, cách đặc biệt là cộng đoàn đang hiện diện dâng lên Chúa hy tế cứu độ. Vì vậy, thái độ của mỗi tín hữu là phải biểu lộ “tinh thần đạo đức sâu xa và lòng bác ái đối với anh em cùng chung tham dự một cử hành” (x. QCTQ 95). Thái độ này được thể hiện qua sự chú ý lắng nghe lời cầu nguyện của chủ tế và ý thức sự hiện diện thực sự của Chúa Kitô. Lòng bác ái trong đời cộng đoàn và trong đời sống người Kitô, được linh mục nêu lên trong lời Kinh Cầu Xin Chúa Thánh Thần lần II (x. số 20).

Chúa Thánh Thần thấm nhập nhân tính của Chúa Giêsu để biến đổi cuộc sống Người thành của lễ dâng tiến. Hội Thánh đã cầu nguyện, “…nhờ cũng một Chúa Thánh Thần, đoái thương thánh hoá của lễ chúng con dâng tiến Chúa”. Qua lời cầu nguyện của linh mục, Hội Thánh cầu xin Chúa Thánh Thần “làm cho chúng con trở nên của lễ muôn đời dâng tiến Chúa”. Khi Chúa Kitô hiến mình cho Chúa Cha, đó chính là Đầu của thân thể (Cl 1,18), Người là lễ vật dâng tiến. Và giờ đây, qua lời Kinh Cầu Xin Chúa Thánh Thần II, giúp người tín hữu hiểu rằng trong sự hiệp nhất, họ trở thành thân thể của Chúa Kitô mà chính họ đã nhận lãnh (rước lấy).

  1. CHUYỂN CẦU.

Chỉ dẫn:

Chuyển cầu: các lời chuyển cầu cho thấy hy lễ tạ ơn được cử hành, trong sự hiệp thông với toàn thể Hội Thánh, cả thiên quốc lẫn trần gian, và cho thấy lễ vật được dâng tiến để cầu cho chính Hội Thánh và mọi chi thể, còn sống cũng như đã qua đời, là những chi thể đã được kêu mời thông phần ơn cứu chuộc và ơn cứu độ do Mình và Máu Đức Kitô đem lại.” (QCTQ 79).

Vài điểm lưu ý:

Đây không phải là lời cầu phổ quát (chung) thứ hai, nhưng đây là lời cầu nguyện cho nội bộ Hội Thánh phổ quát. Ở đây, Hội Thánh cầu nguyện cho đức giáo hoàng và giám mục mà cộng đoàn chưa thực hiện trong lời cầu nguyện chung, ngoại trừ một vài tình huống đặc biệt. Ở đây, Hội Thánh cũng cầu nguyện cho những cộng đoàn hiện diện, cho dân Chúa khắp mọi nơi và thừa tác viên thánh. 

 Kinh Nguyện Thánh Thể II, III và IV  hướng tới nhiều thành phần đặc biệt, chẳng hạn người mới được rửa tội trong tuần phục sinh, hoặc các tín hữu đã qua đời. Khi cầu nguyện cho từng thành phần, linh mục cần đọc rõ, chậm để cộng đoàn có thể hiệp ý.

  1. VINH TỤNG CA KẾT THÚC.

Chỉ dẫn:

Vinh tụng ca kết thúc (doxologie): đây là lời chúc tụng vinh quang Thiên Chúa, được lời tung hô Amen của cộng đoàn củng cố và kết thúc.” (x. QCTQ 79).

Vài điểm lưu ý:

Vinh tụng ca có nghĩa là lời ca tụng. Vinh tụng ca là lời kết thúc Kinh Nguyện Thánh Thể; nó tóm kết trong vài từ tất cả những gì muốn nói đến trong hành động tạ ơn.

Linh mục nâng bánh và rượu đã truyền phép. Không như lúc dâng lễ vật hay lúc nâng bánh và rượu sau truyền phép, lúc này, linh mục nâng bánh và rượu lên cao hơn; tay, đầu và mắt hướng nhìn… tất cả con người của ngài như được nâng lên trong cử chỉ dâng tiến hướng lên không gian (biểu tượng nơi ngự trị của Thiên Chúa), trong lúc đọc lời tạ ơn. Đây chính là sự dâng tiến đích thực.

Lời vinh tụng ca là thành phần lời cầu nguyện của chủ tế, do đó, chỉ một mình linh mục (gồm linh mục đồng tế, nếu có) đọc hoặc hát. Và lời vinh tụng được kết thúc bởi lời đáp Amen của cộng đoàn. Amen này cũng nên hát cách long trọng. Vì đây cũng chính là lời tuyên xưng đức tin của phần phụng vụ Thánh Thể.

  1. ĐỒNG TẾ.

Chỉ dẫn:

“Việc đồng tế biểu lộ cách thích đáng sự hợp nhất của chức linh mục của hy lễ và của toàn thể dân Chúa. Chính nghi thức buộc phải có đồng tế:

– Trong nghi lễ tấn phong Giám mục và truyền chức linh mục;

– Trong lễ chúc phong Đan viện phụ;

– Và trong lễ làm phép dầu.

Khuyên nên đồng tế trong các trường hợp sau đây, trừ phi lợi ích của tín hữu đòi hỏi cách khác:

  1. Trong Thánh lễ Tiệc Ly chiều thứ Năm tuần Thánh;
  2. Trong Thánh lễ của các Công đồng, các cuộc họp của các Giám mục và trong các Hội đồng;
  3. Trong Thánh lễ tu viện và Thánh lễ chính tại các nhà thờ và nhà nguyện;
  4. trong Thánh lễ nhân dịp bất cứ cuộc hội họp nào của các linh mục triều hay dòng” (x. QCTQ 199).

Vài điểm lưu ý:

Việc đồng tế của các linh mục: CĐ Vatican II khôi phục và Hiến Chế Phụng Vụ số 57 đề cập đến. Các linh mục được khuyên nên đồng tế khi có thể. QCTQ số 199 cũng nêu rõ các lễ buộc phải đồng tế.

Các linh mục nên chọn lựa đồng tế hay không tuỳ theo hoàn cảnh thích hợp. Cũng nên tránh những trường hợp lạm dụng việc đồng tế mà bỏ bớt lễ, làm nguy hại cho “lợi ích của người tín hữu”. Thí dụ: ngày Chúa nhật, hai linh mục không thể đồng tế vì lợi ích riêng của bản thân, mà bỏ dâng lễ cho giáo dân vào giờ thích hợp của họ.

Vài chỉ dẫn cần lưu ý:

“Một khi Thánh lễ đã bắt đầu, thì không ai được tiến lên đồng tế hoặc được nhận vào đồng tế nữa.” (x. QCTQ 206).

“Khi tới bàn thờ, các vị đồng tế và chủ tế chính cúi mình và lên hôn kính bàn thờ rồi về chỗ của mình. Còn chủ tế chính tùy nghi xông hương thánh giá và bàn thờ, rồi cũng về ghế của mình.” (x. QCTQ  211).

“Nếu trong Thánh lễ đồng tế mà không có phó tế, thì một vài vị đồng tế thi hành những phần việc của phó tế.” (x. QCTQ 208).

“Tại phòng mặc áo hay ở một nơi nào thuận tiện, các vị đồng tế sẽ mặc lễ phục như thường mặc khi làm lễ một mình. Nhưng khi có lý do chính đáng, ví dụ như có nhiều người đồng tế quá mà không có đủ áo lễ, thì, trừ vị chủ tế, các vị đồng tế khác có thể bỏ áo lễ, mà chỉ dùng áo alba và dây stôla” (x. QCTQ 209).

   “Sau khi chủ tế chính đọc lời nguyện dâng lễ, các vị đồng tế tiến lên đứng chung quanh bàn thờ, nhưng phải sắp xếp thế nào để không gây cản trở khi cử hành các nghi thức và để cộng đoàn thấy rõ nghi lễ, và cũng không cản trở phó tế, khi thầy phải lui tới thi hành phận vụ nơi bàn thờ.” (x. QCTQ 215).

“Các phần mà tất cả các vị đồng tế cùng đọc, thì các vị đồng tế phải đọc nhỏ tiếng và tiếng của vị chủ tế phải được nghe rõ hơn.” (x. QCTQ  218).

“Trước khi rời khỏi bàn thờ, các vị đồng tế cúi mình trước bàn thờ. Còn chủ tế thì kính cẩn hôn bàn thờ như thường lệ.” (x. QCTQ  251).

 

 

Tác giả bài viết: Lm.Giuse Nguyễn Ngọc Ngà - GPCT

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu
     10/07/2019 21:53

    Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu

    Từ ngày 1-6 tháng 7 vừa qua, tại Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, giáo phận Bà Rịa diễn ra hai khóa bồi dưỡng thần học và truyền giáo dành cho 130 tham dự viên, bao gồm bề trên các hội dòng, giáo sư chủng viện và học viện, linh mục và các tu sĩ trẻ.
    Kinh nguyện cho việc truyền giáo
     04/07/2019 00:06

    Kinh nguyện cho việc truyền giáo

    Lạy Chúa Chúa đã muốn mọi dân tộc là phần tử liên đới của nhân loại và phát triển tuỳ theo ơn sủng Chúa ban, xin đổ đầy tình yêu Chúa vào lòng con cái Chúa để họ hăng say lo lắng cho phần rỗi của anh em mình và vì Chúa đã trao phó trái đất cho con người sử dụng cho công cuộc phát triển...
  • Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019
     10/06/2019 12:14

    Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Thánh Cha Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề của Sứ điệp được lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Giáo Hội của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo
     08/06/2019 11:18

    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo

    Trước hết chúng ta cùng nhau xác tín lại sứ vụ truyền giáo của chúng ta là gì theo các sách Phúc Âm (A); kế đến, chúng ta tìm hiểu vai trò của Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần trong sứ vụ truyền giáo của Hội Thánh (B); và sau cùng chúng ta cùng nhau khám phá những nẻo đường của Lời Chúa, qua đó chúng ta thực thi sứ vụ truyền giáo (C).
  • Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo
     29/05/2019 10:30

    Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo

    Chủ tịch các Hội Giáo Hoàng truyền giáo, Đức TGM Giampietro Dal Toso, kêu gọi tăng cường nền tảng thần học cho các hoạt động truyền giáo, và tìm phương thức lạc quyên mới, đứng trước sự suy giảm các ngân khoản tài trợ cho các hoạt động truyền giáo của Giáo Hội.
    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira
     25/05/2019 22:35

    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira

    Lời chứng đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira: chữa lành khởi đi từ cuộc gặp gỡ với một Con Người, không phải với giáo điều
  • Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo
     24/05/2019 09:21

    Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo

    Cách đây không lâu, chủ nghĩa vô thần là một hệ thống tín ngưỡng mà họ không dám nói tên. Ngay cả người hoài nghi hăng hái nhất cũng có lúc miễn cưỡng bảy tỏ niềm tin, hoặc chí ít là đối với những phúc lành là nguồn cội của nhân loại.
    Nói về đức tin với người không tin
     24/05/2019 09:20

    Nói về đức tin với người không tin

    ĐGH Phanxicô đã và đang thể hiện “phong cách nghèo khó” của Thánh Phanxicô Assisi, báo giới gọi đó là “hiện tượng Phanxicô” hoặc “hệ quả Phanxicô”. Quả thật, Giáo hội Công giáo đang “thay da, đổi thịt” nhờ Đức Phanxicô.
  • Phải sống cách nào để làm chứng nhân đích thực cho Chúa Kitô trong hoàn cảnh thế giới ngày nay?
     24/05/2019 09:17

    Phải sống cách nào để làm chứng nhân đích thực cho Chúa Kitô trong hoàn cảnh thế giới ngày nay?

    Mọi thành phần dân Chúa trong Giáo Hội đều có sứ mệnh cao cả là làm chứng tá cho Chúa Kitô trước mặt người đời bằng chính đời sống của mình, bằng việc làm cụ thể phản ánh trung thực mọi giá trị của Tin Mừng Cứu Độ để mời gọi những người chưa biết Chúa, được tin có Chúa nhờ đời sống nhân chứng đích thực của mình.
    Truyền giáo tại Việt Nam hôm nay
     23/05/2019 20:55

    Truyền giáo tại Việt Nam hôm nay

    Người truyền giáo hôm nay cũng sẽ đón nhận Đức Kitô vào đời mình bằng tinh thần nghèo khó. Để rồi, họ sẽ trở thành những người canh thức, giúp mọi người vượt qua sự thống trị của các quyền lực nguy hiểm, để dễ đón nhận Đức Kitô là Đấng cứu chuộc loài người chỉ bằng tình yêu chấp nhận hy sinh đến cùng.

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập71
  • Máy chủ tìm kiếm7
  • Khách viếng thăm64
  • Hôm nay4,563
  • Tháng hiện tại236,610
  • Tổng lượt truy cập3,124,030
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây