Nghệ thuật cử hành Thánh lễ: Phần II - Phụng vụ Lời Chúa

Thứ ba - 28/08/2018 07:18 386 0
“Trong các bài đọc, bàn tiệc Lời Chúa được dọn ra cho các tín hữu và các kho tàng Thánh Kinh được mở ra cho họ[10]” (x. QCTQ 57).
Nghệ thuật cử hành Thánh lễ: Phần II - Phụng vụ Lời Chúa

PHẦN II:

PHỤNG VỤ LỜI CHÚA

Chỉ dẫn:

“Các bài rút ở Thánh Kinh, cùng với các bài hát xen giữa, tạo nên phần chính của phụng vụ Lời Chúa; còn bài giảng, kinh Tin Kính và lời nguyện chung, cũng gọi là lời nguyện tín hữu, khai triển và kết thúc phần này. Qua các bài đọc, được bài giảng giải thích, Thiên Chúa nói với dân Ngài[7], Ngài mạc khải mầu nhiệm cứu chuộc và ơn cứu độ, đồng thời cung cấp lương thực thiêng liêng; chính Đức Kitô hiện diện giữa các tín hữu qua lời của Người[8]. Nhờ sự thinh lặng và các bài hát, cộng đoàn làm cho Lời Chúa thành của mình; và nhờ lời tuyên xưng đức tin, họ gắn bó với Lời Chúa; và được Lời Chúa nuôi dưỡng, nhờ lời nguyện chung, họ dâng lời cầu xin cho các nhu cầu của toàn thể Hội Thánh và cho cả thế giới được cứu độ”. (x. QCTQ 55).

Vài điểm lưu ý:

– Phụng vụ Lời Chúa bắt đầu với bài đọc I và kết thúc với lời nguyện phổ quát (chung hay lời nguyện tín hữu).

– Tất cả các bài đọc và thánh vịnh phải đọc tại giảng đài (ambone)[9], trừ khi bài đáp ca được ca đoàn hát. Bài giảng có thể thực hiện hoặc tại toà giảng hoặc một nơi ghế chủ toạ hoặc một nơi thích hợp khác. Các lời nguyện phổ quát bình thường cũng được đọc ở giảng đài. Trong trường hợp thánh lễ cử hành cho những nhóm nhỏ, các ý nguyện có thể được đọc tại một nơi thích hợp.

– Để giữ sự trang nghiêm của giảng đài, chỉ có thừa tác viên mới được bước lên đó (x. QCTQ 309).

  1. CÁC BÀI ĐỌC THÁNH KINH.

Chỉ dẫn:

“Trong các bài đọc, bàn tiệc Lời Chúa được dọn ra cho các tín hữu và các kho tàng Thánh Kinh được mở ra cho họ[10]” (x. QCTQ 57).

Vài điểm lưu ý:

– Thừa tác viên đọc bài đọc I không bước lên giảng đài trước khi cộng đoàn thưa Amen của lời Tổng Nguyện; cũng vậy, người đọc bài đọc II không lên giảng đài trước khi bài thánh vịnh đáp ca kết thúc. Người hát thánh vịnh không rời khỏi giảng đài trước khi cộng đoàn hát xong điệp khúc cuối cùng của thánh vịnh đáp ca. Nhưng, linh mục hoặc phó tế công bố Tin Mừng đi đến giảng đài trong lúc cộng đoàn hát Alléluia.

– Vì lòng tôn kính Lời Chúa với dân trong các bài đọc, vì tôn trọng cộng đoàn lắng nghe, cần chọn những thừa tác viên đọc sách xứng hợp, và họ phải có thời gian để chuẩn bị bài đọc trước. Nên chọn những người có khả năng đọc trôi chảy trước cộng đoàn, ngắt câu đúng, giọng đọc rõ ràng nhằm giúp người nghe hiểu cách tỏ tường Lời Chúa. Cần quan tâm đến kỹ thuật khuếch đại âm thanh và chuẩn bị kỹ lưỡng trước giờ cử hành.

– Vì lòng tôn kính Lời Chúa, không được sử dụng những tờ giấy rời rạt sử dụng một lần rồi vứt bỏ, kể cả những quyển Sách Lễ dành cho giáo dân dùng để cầu nguyện riêng.

– Vì là phụng vụ Lời Chúa chứ không phải là phụng vụ các bài đọc, cho nên người đọc cần phải tránh lối đọc biểu diễn của người đọc bài thuyết trình, bài diễn văn cá nhân, hoặc đọc với cặp mắt giao lưu với cộng đoàn sau mỗi dấu phẩy, dấu chấm. Người đọc cần chú ý đọc làm sao cho cộng đoàn có thể nghe đúng và hiểu rõ Lời Chúa đang nói với họ.

– QCTQ 59 chỉ dẫn “theo truyền thống, việc đọc các bài đọc không phải là nhiệm vụ của vị chủ tọa, mà là của thừa tác viên. Thừa tác viên đọc sách đọc các bài đọc, còn phó tế hoặc một linh mục khác công bố Tin Mừng”.

– “Bài đọc Tin Mừng là đỉnh cao của phụng vụ Lời Chúa. Chính Phụng vụ dạy ta phải hết lòng tôn kính bài đọc này, vì Phụng vụ dành cho bài Tin Mừng sự tôn kính đặc biệt hơn các bài đọc khác; về phía thừa tác viên được đề cử để đọc thì phải dọn mình nhờ lời chúc lành hay lời cầu nguyện; về phía các tín hữu, thì phải tung hô để nhìn nhận và tuyên xưng Đức Kitô đang hiện diện và nói với họ; họ đứng để nghe Tin Mừng; ngoài ra còn có những dấu chỉ tôn kính đặc biệt dành riêng cho Sách Tin Mừng.” (x. QCTQ 60). Do đó, không được phép cho tất cả mọi người tham dự đọc chung bài Tin Mừng hoặc đọc lại liền sau khi thừa tác viên chức thánh công bố và thừa tác viên hát câu “đó là Lời Chúa” để kết thúc. Đây là một lạm dụng cần phải chấm dứt.

– Linh mục chủ tế có nhiệm vụ giảng, nhưng ngài có thể nhờ vị thừa tác viên chức thánh khác đảm nhiệm, vị này có thể không đồng tế mà chỉ hiện diện trong thánh lễ (x. QCTQ 66).

– Không một bản văn nào có thể thay thế các bài đọc Thánh Kinh đã được chỉ định, vì mọi cử hành Kitô giáo đều là hành vi của Giao Ước với Thiên Chúa. Chỉ có Lời Chúa, như là lời của Giao Ước, mới được công bố.

  1. THÁNH VỊNH ĐÁP CA.

Chỉ dẫn:

“Sau bài đọc thứ nhất là thánh vịnh đáp ca, bài ca này là thành phần trọn vẹn của phụng vụ Lời Chúa và rất quan trọng về mặt phụng vụ và mục vụ, vì giúp suy niệm Lời Chúa. Thánh vịnh đáp ca phải thích hợp với mỗi bài đọc và thường phải lấy từ Sách Bài đọc.” (x. QCTQ 61).

Vài điểm lưu ý:

– Chính từ “thánh vịnh” bao hàm một bài ca (vịnh) được hát lên với sự kèm theo của các nhạc cụ. Do đó, cố gắng hết sức có thể để thánh vịnh được hát hoặc bởi một ca viên ở giảng đài, hoặc bởi ca đoàn, hoặc cả cộng đoàn được chuẩn bị để hát. Dù cách nào, cộng đoàn tham dự ít ra cũng phải hát chung phần điệp khúc. Nếu không thể hát được các câu của thánh vịnh, ít ra cũng nên hát chung câu điệp khúc. Trong trường hợp này, nhạc cụ có thể đệm nhẹ theo các câu thánh vịnh với cung đọc phù hợp.

– Vì thánh vịnh là lời đáp lại của dân đối với Lời Chúa, nên sắp xếp người hát hoặc đọc thánh vịnh không phải là người đọc bài đọc I.

– Thánh vịnh đối đáp là thành phần của phụng vụ Lời Chúa: Lời của Chúa và lời của con người, diễn tả niềm vui hay nỗi thống khổ. Do đó, không thể lấy một bài hát “không thánh kinh” thay thế hoặc xem như tương đương với thánh vịnh đáp ca.

  1. ALLÉLUIA (hoặc bài hát thứ hai).

Chỉ dẫn:

“Sau bài đọc liền trước bài Tin Mừng, hát Alléluia hay bài nào khác do luật chữ đỏ quy định tùy mùa phụng vụ. Lời tung hô như vậy tự nó là một nghi thức hoặc một hành vi độc lập, qua đó cộng đoàn tín hữu đón chào Chúa sắp nói với mình trong Tin Mừng, và dùng lời hát tuyên xưng niềm tin của mình. Ca đoàn hoặc ca viên xướng trước Alléluia, mọi người đứng hát, và nếu cần thì lặp lại. Còn câu tung hô thì ca đoàn hoặc ca viên hát.” (x. QCTQ 62).

Vài điểm lưu ý:

– Alléluia và lời tung hô Tin Mừng được soạn để hát, vì QCTQ số 63 chỉ dẫn nếu không thể hát Alléluia và lời tung hô Tin Mừng thì có thể bỏ.

– Alléluia có nghĩa: Ca ngợi Thiên Chúa. Cho nên tự thân bài hát này có tính chất tung hô.

– Bài ca Alléluia được hát kèm theo cuộc rước sách Tin Mừng (x. QCTQ 133). Đồng thời, nó chuẩn bị cộng đoàn lắng nghe Lời Tin Mừng.

  1. BÀI GIẢNG (Homélie).

Chỉ dẫn:

“Bài giảng là thành phần của Phụng vụ và rất được khuyến khích[11], vì cần thiết để nuôi dưỡng đời sống Kitô giáo. Phải diễn giải hoặc một khía cạnh của các bài đọc Thánh Kinh, hoặc các bản văn nào khác thuộc phần chung hay phần riêng của Thánh lễ ngày đó, có liên hệ tới mầu nhiệm được kính nhớ, hay nhu cầu đặc biệt của thính giả[12].

Thông thường bài giảng hoặc do chính linh mục chủ tế, hoặc một vị đồng tế được ngài ủy thác, đảm nhiệm. Đôi khi, cũng có thể tùy nghi trao cho một phó tế, nhưng không bao giờ giao cho một giáo dân[13]. Trong những trường hợp đặc biệt và có lý do chính đáng, Đức Giám Mục hoặc một linh mục khác, hiện diện nhưng không thể đồng tế, cũng có thể giảng.

Vào các ngày Chúa nhật và lễ buộc, trong mọi Thánh lễ cử hành có cộng đoàn tham dự, phải giảng và không được bỏ, trừ khi có lý do quan trọng; còn các ngày khác cũng nên giảng, nhất là các ngày trong tuần mùa Vọng, mùa Chay và mùa Phục sinh, và trong các lễ khác cũng như các dịp có khá đông người tới nhà thờ[14].

Sau bài giảng, nên giữ thinh lặng một khoảng thời gian vắn.” (x. QCTQ 65-66).

Vài điểm lưu ý:

Nên nhớ rằng bài giảng có thể được thực hiện ở giảng đài, ghế chủ toạ hoặc ở một nơi thích hợp (x. QCTQ 136).

Theo QCTQ số 65-66, có thể rút ra vài nhận xét như sau:

– Bài giảng không phải là bài thuyết trình hoặc bài lớp, nó không được xác định giới hạn về thời gian, hay về hình thức. Nó có quan hệ bó buộc với phụng vụ được cử hành, nên nó không phải là một bài giảng thuyết (sermon) dài dòng với bất kỳ một đề tài tôn giáo nào.

– “Làm sao cho bài giảng tạo được mối liên hệ giữa Lời Chúa với cử hành bí tích và với đời sống cộng đoàn. Bằng cách ấy, Lời Chúa thật sự trở thành nơi nương tựa và nguồn sống của Hội Thánh. Hơn nữa, cũng đừng quên mục đích huấn giáo và khích lệ của bài giảng”[15].

– Bài giảng chọn một điểm để giải thích, nó không cố gắng để nói hết tất cả.

  1. TUYÊN XƯNG ĐỨC TIN.

Chỉ dẫn:

“Kinh Tin kính, cũng gọi là lời tuyên xưng đức tin, nhằm làm cho cộng đoàn hiện diện đáp lại Lời Chúa đã được công bố trong các bài đọc rút từ Thánh Kinh, và được trình bày qua bài giảng; đồng thời khi tuyên xưng đức tin theo công thức đã được chuẩn nhận để dùng trong phụng vụ” (x. QCTQ 67).

Vài điểm lưu ý:

– Tuyên xưng đức tin là hành động của cộng đoàn: Luật đức tin. Nó gồm tóm các điểm cốt yếu của đức tin của Hội Thánh. Dấu chỉ của sự nhận biết, nó tập họp một thành phần của cộng đoàn hiện diện và với mọi cộng đoàn khác đang cử hành phụng vụ trong toàn Hội Thánh, mọi nơi và mọi thời. Vì lý do đó, bản tuyên xưng đức tin được phụng vụ chỉ định, từ hình thức đến nội dung, không được thay thế bởi một bản văn nào khác.

– Thật sự bản văn Kinh Tin Kính của Công Đồng Nicée-Constantinople không đơn giản. Nhưng trong phụng vụ cũng cho phép sử dụng Kinh Tin Kính của Các Tông Đồ hoặc vào những buổi cử hành đặc biệt (đêm Vọng Phục Sinh, thánh lễ Thêm Sức…) có thể sử dụng công thức tuyên xưng đức tin theo nghi thức rửa tội.

  1. LỜI NGUYỆN PHỔ QUÁT.

Chỉ dẫn:

“Trong lời nguyện chung, cũng gọi là lời nguyện tín hữu, một cách nào đó cộng đoàn đáp lại Lời Chúa mà họ vừa đón nhận trong đức tin và thực thi chức vụ linh mục có được do bí tích Thánh Tẩy mà dâng lên Thiên Chúa lời cầu xin ơn cứu độ cho mọi người. Thường nên đọc lời nguyện này trong các Thánh lễ có giáo dân tham dự, để cầu cho Hội Thánh, cho các nhà cầm quyền, cho những người đang gặp khó khăn khác nhau, cho hết mọi người và cho toàn thể thế giới được ơn cứu độ”[16].

Những ý nguyện thường theo thứ tự này là:

  1. Cho các nhu cầu của Hội Thánh;
  2. Cho các người trong chính quyền và cho toàn thế giới được ơn cứu độ;
  3. Cho các người đang gặp bất cứ khó khăn nào;
  4. Cho cộng đoàn địa phương.

   Nhưng trong một buổi cử hành đặc biệt nào đó, như là Thêm sức, Hôn phối, An táng, thì thứ tự các ý nguyện có thể ưu tiên cho trường hợp đặc biệt đó.” (x. QCTQ 69-70).

Vài điểm lưu ý:

Lời Nguyện Chung không phải là lời nguyện mà cộng đoàn phụng vụ khẩn cầu riêng cho mình. Cộng đoàn hiện diện cầu nguyện cho cả nhân loại, theo mọi nhu cầu. Riêng ý nguyện thứ tư (d) cầu “cho cộng đoàn địa phương” được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm mọi thành phần dân Chúa trong địa phận, trong họ đạo dù có mặt hay vắng mặt trong buổi cử hành.

– Việc soạn các ý nguyện không phải là việc dễ dàng. Vì vậy, khi soạn cần đơn giản, ngắn gọn và liên quan đến con người với những nhu cầu cụ thể, chứ đừng chú trọng quá đến ý tưởng cao siêu.

– Thời điểm cầu nguyện không phải là các ý nguyện, nhưng là các điệp khúc (cũng có thể cầu nguyện trong thinh lặng). Điệp khúc này cần ngắn gọn và nài xin. Các ý nguyện phải đáp ứng đúng nhu cầu và không vướng víu những tình cảm riêng tư.

– Chủ tế chắp tay mời gọi cộng đoàn cầu nguyện và giang tay đọc lời nguyện kết (x. QCTQ 138).

– Các ý nguyện hoặc do phó tế đọc, hoặc một người trong cộng đoàn đọc.

  1. THÁNH LẼ DÀNH CHO THIẾU NHI.

Liên quan đến Phụng Vụ Lời trong các thánh lễ dành cho thiếu nhi (tuổi học giáo lý), Huấn Thị về Thánh lễ Thiếu Nhi (Directoire des Messes d’enfant), của Bộ Phụng Tự, ban hành ngày 01/11/1973, cho phép:

  • Bỏ một trong các bài đọc, nhưng không được bỏ bài Tin Mừng (số 42).
  • Vì các em khó có thể giữ thinh lặng trong thánh lễ, nhất là vào những lúc thinh lặng được chỉ định, do đó, khoảnh khắc thinh lặng sau bài giảng có thể hát một bài thích hợp, và nếu chỉ đọc một bài đọc thì sau bài giảng cũng có thể hát một bài thích hợp ( số 46).
  • Bài giảng thỉnh thoảng có thể sử dụng hình thức đối thoại (số 48).

 

Tác giả bài viết: Lm.Giuse Nguyễn Ngọc Ngà - GPCT

 Tags: kho tàng

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu
     10/07/2019 21:53

    Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu

    Từ ngày 1-6 tháng 7 vừa qua, tại Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, giáo phận Bà Rịa diễn ra hai khóa bồi dưỡng thần học và truyền giáo dành cho 130 tham dự viên, bao gồm bề trên các hội dòng, giáo sư chủng viện và học viện, linh mục và các tu sĩ trẻ.
    Kinh nguyện cho việc truyền giáo
     04/07/2019 00:06

    Kinh nguyện cho việc truyền giáo

    Lạy Chúa Chúa đã muốn mọi dân tộc là phần tử liên đới của nhân loại và phát triển tuỳ theo ơn sủng Chúa ban, xin đổ đầy tình yêu Chúa vào lòng con cái Chúa để họ hăng say lo lắng cho phần rỗi của anh em mình và vì Chúa đã trao phó trái đất cho con người sử dụng cho công cuộc phát triển...
  • Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019
     10/06/2019 12:14

    Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Thánh Cha Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề của Sứ điệp được lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Giáo Hội của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo
     08/06/2019 11:18

    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo

    Trước hết chúng ta cùng nhau xác tín lại sứ vụ truyền giáo của chúng ta là gì theo các sách Phúc Âm (A); kế đến, chúng ta tìm hiểu vai trò của Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần trong sứ vụ truyền giáo của Hội Thánh (B); và sau cùng chúng ta cùng nhau khám phá những nẻo đường của Lời Chúa, qua đó chúng ta thực thi sứ vụ truyền giáo (C).
  • Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo
     29/05/2019 10:30

    Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo

    Chủ tịch các Hội Giáo Hoàng truyền giáo, Đức TGM Giampietro Dal Toso, kêu gọi tăng cường nền tảng thần học cho các hoạt động truyền giáo, và tìm phương thức lạc quyên mới, đứng trước sự suy giảm các ngân khoản tài trợ cho các hoạt động truyền giáo của Giáo Hội.
    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira
     25/05/2019 22:35

    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira

    Lời chứng đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira: chữa lành khởi đi từ cuộc gặp gỡ với một Con Người, không phải với giáo điều
  • Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo
     24/05/2019 09:21

    Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo

    Cách đây không lâu, chủ nghĩa vô thần là một hệ thống tín ngưỡng mà họ không dám nói tên. Ngay cả người hoài nghi hăng hái nhất cũng có lúc miễn cưỡng bảy tỏ niềm tin, hoặc chí ít là đối với những phúc lành là nguồn cội của nhân loại.
    Nói về đức tin với người không tin
     24/05/2019 09:20

    Nói về đức tin với người không tin

    ĐGH Phanxicô đã và đang thể hiện “phong cách nghèo khó” của Thánh Phanxicô Assisi, báo giới gọi đó là “hiện tượng Phanxicô” hoặc “hệ quả Phanxicô”. Quả thật, Giáo hội Công giáo đang “thay da, đổi thịt” nhờ Đức Phanxicô.
  • Phải sống cách nào để làm chứng nhân đích thực cho Chúa Kitô trong hoàn cảnh thế giới ngày nay?
     24/05/2019 09:17

    Phải sống cách nào để làm chứng nhân đích thực cho Chúa Kitô trong hoàn cảnh thế giới ngày nay?

    Mọi thành phần dân Chúa trong Giáo Hội đều có sứ mệnh cao cả là làm chứng tá cho Chúa Kitô trước mặt người đời bằng chính đời sống của mình, bằng việc làm cụ thể phản ánh trung thực mọi giá trị của Tin Mừng Cứu Độ để mời gọi những người chưa biết Chúa, được tin có Chúa nhờ đời sống nhân chứng đích thực của mình.
    Truyền giáo tại Việt Nam hôm nay
     23/05/2019 20:55

    Truyền giáo tại Việt Nam hôm nay

    Người truyền giáo hôm nay cũng sẽ đón nhận Đức Kitô vào đời mình bằng tinh thần nghèo khó. Để rồi, họ sẽ trở thành những người canh thức, giúp mọi người vượt qua sự thống trị của các quyền lực nguy hiểm, để dễ đón nhận Đức Kitô là Đấng cứu chuộc loài người chỉ bằng tình yêu chấp nhận hy sinh đến cùng.

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập101
  • Máy chủ tìm kiếm12
  • Khách viếng thăm89
  • Hôm nay4,420
  • Tháng hiện tại219,385
  • Tổng lượt truy cập3,106,805
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây