Mùa Vọng Phụng vụ được hình thành như thế nào?

Thứ hai - 26/11/2018 03:35 618 0
Giải đáp của Cha Edward McNamara, Dòng Đạo Binh Chúa Kitô (LC), Khoa trưởng Thần học và giáo sư phụng vụ của Đại học Regina Apostolorum (Nữ Vương các Thánh Tông Đồ), Rôma.
Mùa Vọng Phụng vụ được hình thành như thế nào?

Hỏi: Xin cha giúp con hiểu biết về vấn đề mùa Vọng, vì Mùa này sắp đến rồi. Sự hình thành và thần học của nó là như thế nào, thưa cha? - D. K., Harare, Zimbabwe

Đáp: Đây là một câu hỏi quá rộng và thật là không dễ dàng để trả lời nó cách ngắn gọn được. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ cố gắng cung cấp ít nhất một số ý tưởng cơ bản.

Hệ thống hiện nay của chúng ta về tổ chức chu kỳ phụng vụ bắt đầu với Mùa Vọng. Điều này là hoàn toàn hợp lý vì tất cả mọi sự trong Giáo Hội bắt đầu với sự xuất hiện của Chúa Kitô.

Tuy nhiên, năm phụng vụ đã không luôn được xếp đặt theo cách này và do đó không được tổ chức trong mọi gia đình phụng vụ. Các dấu vết sớm nhất của một chu kỳ phụng vụ đi theo tập tục của người Do Thái, và bắt đầu năm mới với lễ Phục sinh, mà ngày lễ này vẫn xác định nhiều ngày lễ khác.

Điều này cũng là hài hòa với sự khởi đầu của năm dân sự, vốn bắt đầu, không trong tháng Giêng, nhưng trong tháng Ba. Theo một số truyền thống Kitô giáo, ngày xuân phân, vốn rơi vào ngày 25-3, là ngày đầu tiên của sự sáng tạo, ngày của mầu nhiệm Nhập Thể, và ngày của Chúa bị đóng đinh. Là một nhân chứng cho truyền thống này, chúng tôi biết Sách bài đọc lâu đời nhất, đó là bản viết trên da cừu của Wolfenbüttel (sáng tác trước năm 452), vốn có chu kỳ các bài đọc bắt đầu từ lễ Phục Sinh, và kết thúc vào ngày Thứ Bảy Tuần Thánh của năm sau.

Khi việc cử hành lễ Giáng sinh trở nên phổ biến hơn, cùng với sự việc rằng một số Giáo Hội chuyển lễ Truyền Tin vào trước lễ Giáng sinh, để loại nó khỏi Mùa Chay, ý tưởng bắt đầu năm phụng vụ trong khoảng thời gian này dần dần manh nha. Điều này được phản ánh trong các sách phụng vụ của thế kỷ VI và thế kỷ VII, vốn bắt đầu bằng lễ Giáng sinh. Một hoặc hai thế kỷ sau đó, khi mùa Vọng được quan niệm như là một sự chuẩn bị cho lễ Giáng sinh, chúng ta tìm thấy các cuốn sách bắt đầu với Chúa Nhật I Mùa Vọng, và sự sử dụng này là phổ biến sau thế kỷ IX.

Dường như việc cử hành phụng vụ Mùa Vọng có nguồn gốc ở miền nam nước Pháp và Tây Ban Nha, đôi khi với một tính cách sám hối đáng kể. Tại Rôma, chúng tôi tìm thấy các dấu vết đầu tiên của việc cử hành phụng vụ này vào thế kỷ VI, đôi khi với năm hoặc sáu Chúa Nhật. Chúa Nhật IV mùa Vọng có thể đã được thiết lập bởi Đức Giáo Hoàng Grêgôriô Cả sau năm 546, mặc dù mùa Vọng dài hơn vẫn còn tìm thấy ở một số nơi cho đến thế kỷ XI, và vẫn còn tồn tại trong nghi lễ Ambrôxiô ở Milan.

Dưới ảnh hưởng của sự thực hành phụng vụ Tây Ban Nha và Pháp, mùa Vọng Rôma bắt đầu từ từ đưa vào tính cách đền tội, ăn chay, sử dụng lễ phục màu tím, bỏ qua kinh Te Deum và kinh Vinh Danh (Gloria), không sử dụng đàn phong cầm và không chưng hoa bàn thờ. Tuy nhiên, tính cách sám hối không đi vào các bản văn phụng vụ Thánh Lễ và Thần vụ Thánh, vốn thường bày tỏ sự mong muốn đón nhận Chúa đang đến.

Từ một quan điểm lịch sử, các kinh nguyện sử dụng trong Mùa Vọng được lấy từ các bản viết tay cổ xưa, được gọi là Cuộn giấy da ở Ravenna (từ thế kỷ V đến thế kỷ VI) và Sách Bí tích Gêlaxiô (thế kỷ VII). Chủ đề liên tục của chúng là sự xuất hiện của Chúa Kitô, cả trong sự nhập thể (sự đến lần thứ nhất) và vào ngày tận thế (sự tái lâm). Chúng đề cập đến sự thanh luyện cần thiết để xứng đáng đón nhận Chúa, nhưng không có dấu vết của sự sợ hãi hay sầu buồn.

Các cải cách hiện tại của lịch phụng vụ và Sách lễ, trong khi giữ lại một số yếu tố này như là cần thiết cho việc chuẩn bị tinh thần cho lễ Giáng sinh, đã giảm bớt phần nào khía cạnh đền tội, cho phép việc chưng hoa cách vừa phải, và sử dụng đàn phong cầm nhiều hơn trước kia.

Do đó, Qui chế Tổng Quát Sách Lễ Rôma (GIRM) số 305 cho biết:

"Trong Mùa Vọng, bàn thờ được chưng hoa cách vừa phải, thích hợp với đặc tính của mùa, để không cho thấy quá sớm niềm vui trọn vẹn của ngày Sinh Nhật Chúa"

Và GIRM số 313:

"Trong Mùa Vọng được phép đánh phong cầm và các nhạc cụ khác cách vừa phải, phù hợp với đặc tính của mùa này, nhưng đừng đi trước niềm vui trọn vẹn của lễ Chúa Giáng Sinh" (Bản dịch Việt ngữ của Linh mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Chí Cần, Giáo phận Nha Trang)

Do đó, mặc dù Mùa Vọng không còn được coi là một mùa sám hối, việc lưu giữ một số các yếu tố trước kia như lễ phục màu tím, bỏ qua kinh Vinh Danh (Gloria), nhấn mạnh sự tương phản giữa thời gian chuẩn bị và niềm vui ngày lễ Giáng sinh.

Về linh đạo của mùa Vọng, qui chế tổng quát cho lịch phụng vụ nói:

"39. Mùa Vọng có hai đậc tính: vừa là mùa chuẩn bị mừng lễ Giáng sinh, trong lễ này kính nhớ việc Con Thiên Chúa đến lần thứ nhất với loài người, vừa là mùa qua việc kính nhớ này, các tín hữu hướng lòng trông đợi Chúa Kitô đến lần thứ hai trong ngày tận thế. Vì hai lý do này, Mùa Vọng được coi như là mùa sốt sắng và hân hoan mong đợi”.

"40. Mùa Vọng bắt đầu bằng giờ Kinh Chiều I của Chúa Nhật, vốn rơi vào gần ngày 30-11, và kết thúc trước Kinh Chiều I của lễ Giáng sinh.

"41. Các Chúa Nhật của mùa này được gọi là Chúa Nhật I Mùa Vọng, Chúa Nhật II Mùa Vọng, Chúa Nhật III Mùa Vọng và Chúa Nhật IV Mùa Vọng.

"Các ngày trong tuần từ ngày 17 đến ngày 24-12 giúp chuẩn bị trực tiếp hơn cho ngày sinh của Chúa".

Lời giải thích, vốn đi kèm với phần giới thiệu qui chế tổng quát cho lịch phụng vụ, nêu rõ:

"Các bản văn phụng vụ Mùa Vọng trình bày một sự thống nhất, được chứng minh bởi việc đọc hầu như hàng ngày sách ngôn sứ Isaia. Tuy nhiên, hai phần của Mùa Vọng có thể được phân biệt rõ ràng, mỗi phần có ý nghĩa riêng của nó, như các kinh tiền tụng mới minh họa rõ ràng. Từ Chúa Nhật I Mùa Vọng cho đến ngày 16-12, phụng vụ diễn tả tính cách cánh chung của Mùa Vọng, và thúc giục chúng ta mong chờ sự tái lâm của Chúa Kitô. Từ ngày 17 đến ngày 24-12, các phần riêng của Thánh lễ và Giờ Kinh Phụing Vụ chuẩn bị trực tiếp hơn cho việc cử hành lễ Giáng Sinh".

Sau Công đồng chung Vatican II, Sách bài đọc mới cho mùa Vọng tăng số lượng các bài đọc. Các người soạn thảo Sách bài đọc mới đã thực hiện một nghiên cứu toàn diện của tất cả các Sách bài đọc của Giáo Hội Phương Tây cho khoảng thời gian 1.500 năm, và chọn tất cả các bài tốt nhất và truyền thống nhất. Kết quả là gồm có 75 bài đọc. Hai Chúa Nhật đầu tiên công bố sự xuất hiện của Chúa để phán xét, Chúa Nhật III diễn tả niềm vui của việc Chúa đã gần đến, Chúa Nhật IV và là Chúa Nhật cuối cùng "xuất hiện như là một Chúa Nhật của các tổ phụ của Cựu Ước và Đức Trinh Nữ Maria, với dự báo của sự ra đời của Chúa Kitô". Các bài đọc trong tuần tuân theo thần học, vốn đã được diễn tả trong ngày Chúa Nhật trước đó.

Trong khi Sách lễ của hình thức ngoại thường chỉ có các kinh nguyện riêng cho Chúa Nhật và các ngày gần lễ Giáng Sinh, Sách Lễ Rôma hiện tại có một lời nguyện chung cho mỗi ngày của Mùa Vọng, một lựa chọn rộng hơn các lời nguyện khác cho Thánh Lễ, và hai kinh tiền tụng theo mùa, vốn chưa từng có trước đây.

Cuối cùng, một yếu tố đặc trưng của mùa này là các điệp ca O tuyệt vời, được một số tác giả gán cho Giáo Hoàng Grêgôriô Cả, mặc dù được đưa vào phụng vụ trễ hơn. Chúng được sử dụng trong Các Giờ Kinh Phụng Vụ, và trong Sách bài đọc trong các ngày từ ngày 17 đến 24-12, và loan báo Chúa Kitô đến với muôn dân.


(Nguyễn Trọng Đa/ Zenit.org 15-11-2016)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Dâng hoa kính Đức Mẹ Fatima và Thánh lễ Tạ ơn kỷ niệm ngày Đức cha Giuse được bổ nhiệm Giám mục.
     14/05/2020 06:49

    Dâng hoa kính Đức Mẹ Fatima và Thánh lễ Tạ ơn kỷ niệm ngày Đức cha Giuse được bổ nhiệm Giám mục.

    Vào lúc 19h00 ngày 13/05 tại khuôn viên Tòa Giám Mục Lạng Sơn, cộng đoàn Dân Chúa giáo xứ Chính Tòa đã long trọng dâng hoa kính Đức Mẹ và hiệp dâng Thánh lễ Tạ ơn dịp kỷ niệm 14 năm Đức Cha Giuse được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục (2006).
    Tập Tin Mục vụ số 05 - tuần từ 26/4-03/5/2020
     25/04/2020 05:52

    Tập Tin Mục vụ số 05 - tuần từ 26/4-03/5/2020

    Hằng tuần, Tòa Giám mục phát hành rộng rãi bằng nhiều hình thức Tập tin Mục vụ “Hội Thánh Tại Gia” này, để mỗi gia đình tham chiếu tổ chức các giờ cầu nguyện chung trong gia đình. Tập Tin Mục Vụ số 05 CN tuần từ 26/4-03/5/2020, Tuần III Phục Sinh A
  • Thông báo số 04 về Hướng dẫn Phụng vụ và Mục vụ trong cơn dịch Covid-19
     23/04/2020 05:16

    Thông báo số 04 về Hướng dẫn Phụng vụ và Mục vụ trong cơn dịch Covid-19

    Theo chương trình quốc gia hành động chống dịch bệnh Covid-19, từ ngày 23/4/2020, tuyệt đại đa số các tỉnh thành đã chấm dứt việc “cách ly xã hội”, dần trở lại sinh hoạt bình thường, với sự cảnh giác tối đa đề phòng dịch bệnh có thể quay lại. Trước tình hình mới này, Văn phòng TGM chuyển ý ĐGM.GP qua Thông báo số 4 như sau:
    Tập Tin Mục vụ số 04 - tuần từ 19/4-26/4/2020
     18/04/2020 08:15

    Tập Tin Mục vụ số 04 - tuần từ 19/4-26/4/2020

    Hằng tuần, Tòa Giám mục phát hành rộng rãi bằng nhiều hình thức Tập tin Mục vụ “Hội Thánh Tại Gia” này, để mỗi gia đình tham chiếu tổ chức các giờ cầu nguyện chung trong gia đình. Tập Tin Mục Vụ số 04 CN tuần từ 19/4-26/4/2020, Tuần II Phục Sinh A
  • Thiệp mừng Phục Sinh: "Bình an cho anh em...đừng xao xuyến và quá sợ hãi"
     11/04/2020 22:41

    Thiệp mừng Phục Sinh: "Bình an cho anh em...đừng xao xuyến và quá sợ hãi"

    "Thầy để lại bình an cho anh em, Thầy ban cho anh em bình an của Thầy. Thầy ban cho anh em không theo kiểu thế gian. Anh em đừng xao xuyến cũng đừng sợ hãi." (Ga 14.27)
    Mừng sinh nhật chức Linh Mục: Lời tâm tình của Đức Giám mục Giáo phận
     08/04/2020 22:03

    Mừng sinh nhật chức Linh Mục: Lời tâm tình của Đức Giám mục Giáo phận

    Giám mục cũng như linh mục đều được chia sẻ chức linh mục duy nhất của Chúa Kitô, ngày thứ Năm Tuần Thánh, Giáo hội tưởng niệm việc Chúa Giêsu thiết lập Bí Tích Thánh Thể và chức Linh Mục Thừa Tác.
  • Tổng vệ sinh Nhà Chúa Tuần Thánh và Phục Sinh 2020
     07/04/2020 05:54

    Tổng vệ sinh Nhà Chúa Tuần Thánh và Phục Sinh 2020

    Dịch bệnh do vi-rút Covid-19 hạn chế nhiều sinh hoạt tại Nhà thờ. Hôm nay, thứ Ba Tuần Thánh, Nhà thờ Chính tòa Lạng Sơn có ngày “ra quân” tổng vệ sinh nhà thờ, chuẩn bị mừng lễ Phục Sinh trong âm thầm, đồng thời thực hiện việc phòng ngừa dịch bệnh.
    Tập Tin Mục vụ số 02 - tuần từ 05/4-12/4/2020
     04/04/2020 04:56

    Tập Tin Mục vụ số 02 - tuần từ 05/4-12/4/2020

    Hằng tuần, Tòa Giám mục phát hành rộng rãi bằng nhiều hình thức Tập tin Mục vụ “Hội Thánh Tại Gia” này, để mỗi gia đình tham chiếu tổ chức các giờ cầu nguyện chung trong gia đình. Tập Tin Mục Vụ số 02 CN tuần từ 05/4-12/4/2020, Tuần Thánh và Đại lễ Phục Sinh năm A.
  • Thông báo số 3 - Về việc cử hành Tuần Thánh và Phục Sinh năm 2020
     04/04/2020 00:50

    Thông báo số 3 - Về việc cử hành Tuần Thánh và Phục Sinh năm 2020

    Dịch bệnh COVID-19 vẫn đang lây lan nhanh chóng tại các quốc gia, nhất là tại châu Âu và Mỹ. Tại Việt Nam, số bệnh nhân dương tính với vi-rút Corôna mỗi ngày một tăng thêm. Đây cũng là thời điểm Giáo Hội Công giáo cử hành Tuần thánh và Đại lễ Phục sinh. TGM.Lạng Sơn gửi thông báo số 3 về việc cử hành Tuần Thánh và Phục Sinh trong Giáo phận như sau:
    Thánh Lễ Thời Dịch Bệnh
     01/04/2020 23:07

    Thánh Lễ Thời Dịch Bệnh

    Dịch bệnh Covid-19 đang lây truyền cách khủng khiếp trên toàn thế giới. Ngay tại Việt Nam chúng ta, tuy con số nhiễm bệnh chưa nhiều, hầu hết đã được chữa khỏi và nhất là chưa có ca tử vong nào, nhưng nhà chức trách vẫn dành mọi nỗ lực và biện pháp tối ưu để ngăn chận, vì “phòng bệnh hơn chữa bệnh”.

  • Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền giáo 2020 của Đức Thánh Cha Phanxicô
     31/05/2020 12:09

    Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền giáo 2020 của Đức Thánh Cha Phanxicô

    Ngày 31/5/2020, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Thánh Cha Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2020 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 18/10 tới đây. Chủ đề Sứ điệp: “Dạ, con đây, xin sai con đi” (Is 6,8)“Dạ, con đây, xin sai con đi” (Is 6,8)
    Lễ Hiện Xuống: Khai sinh Giáo Hội truyền giáo
     26/05/2020 20:16

    Lễ Hiện Xuống: Khai sinh Giáo Hội truyền giáo

    “Như Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em”. Rồi Người thổi hơi vào các ông và bảo: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần” (Ga 20, 21-22). Các Tông đồ đã nhận lãnh Thánh Thần để ra đi truyền giáo. Chính Thánh Thần đã làm cho các ngài hoàn toàn đổi mới.
  • Môi trường lao động trong xã hội Việt Nam, một địa chỉ mới cho sứ vụ Phúc-âm-hóa
     21/05/2020 18:42

    Môi trường lao động trong xã hội Việt Nam, một địa chỉ mới cho sứ vụ Phúc-âm-hóa

    Khi hưởng ứng tinh thần Laudato Si' chúng ta không chỉ dừng lại ở nỗ lực củng cố và bảo vệ môi trường thiên nhiên mà thôi nhưng còn được mời gọi đi sâu vào “nguồn gốc nhân bản của cuộc khủng hoảng sinh thái” (Ls, số 101)
    ĐTC Phanxicô: truyền giáo là quà tặng nhưng không của Chúa Thánh Thần
     21/05/2020 18:42

    ĐTC Phanxicô: truyền giáo là quà tặng nhưng không của Chúa Thánh Thần

    Đức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh rằng việc loan báo Tin Mừng là món quà nhưng không của Chúa Thánh Thần, khác với bất kỳ sự tuyên truyền chính trị hay văn hóa, tâm lý hay tôn giáo nào.
  • Cha Eugene Murray và 62 năm truyền giáo tại Đài Loan
     17/05/2020 19:30

    Cha Eugene Murray và 62 năm truyền giáo tại Đài Loan

    Từ khi đặt chân đến Đài Loan vào năm 1958, nơi này đã trở thành trọn cuộc đời của cha Eugene Murray. Cha tóm tắt 62 năm trong sứ vụ linh mục truyền giáo ở Đài Loan của mình bằng 2 câu đơn giản: tốt với người dân và cậy dựa vào ơn Chúa.
    [Vui bước Tin Mừng] Sức mạnh của lời cầu nguyện
     08/05/2020 11:53

    [Vui bước Tin Mừng] Sức mạnh của lời cầu nguyện

    Câu chuyện được kể từ một sơ trực tiếp trên cánh đồng truyền giáo và chứng kiến những việc lạ lùng Thiên Chúa làm như những ngày đầu của Công vụ Tông đồ. Mục Vui bước Tin Mừng là kết quả sự cộng tác giữa Vatican News Tiếng Việt và Uỷ ban Loan báo Tin Mừng của Hội đồng Giám mục Việt Nam.
  • Covid-19 và Truyền Giáo
     06/05/2020 12:16

    Covid-19 và Truyền Giáo

    Cùng chung số phận và cùng chia sẻ những vấn đề của con người, Giáo Hội không bao giờ cho phép mình đứng ngoài những khó khăn, vất vả, những băn khoăn, thao thức, những lo âu, khắc khoải, cũng như những cố gắng, phấn đấu của cộng đồng nhân loại.
    Phát triển Ơn gọi Truyền giáo trong một giáo xứ
     04/05/2020 19:54

    Phát triển Ơn gọi Truyền giáo trong một giáo xứ

    Làm thế nào để phát triển ơn gọi truyền giáo trong một giáo xứ là mối bận tâm đang được đặt ra cho công cuộc loan báo Tin Mừng hôm nay. Việc phát triển này nói lên vai trò đặc biệt quan trọng của mỗi giáo xứ có ảnh hưởng sâu rộng đối với sứ vụ truyền giáo của Giáo Hội. Do đó, giáo xứ trở thành hạt nhân cơ bản giúp phát triển ơn gọi truyền giáo cách hiệu quả và bền vững.
  • Sứ mạng Truyền giáo trong thời đại hôm nay
     19/04/2020 11:15

    Sứ mạng Truyền giáo trong thời đại hôm nay

    Người Ki-tô hữu luôn là người tiên phong trong đời sống thường ngày bằng các việc làm thiết thực hữu hiệu nhất, mang lại lợi ích cho con người và thiên nhiên như những nhân chứng sống của Đức Ki-tô trong thời đại mới.
    Đại hội Truyền Giáo lần III: Chương trình văn nghệ
     18/10/2019 11:51

    Đại hội Truyền Giáo lần III: Chương trình văn nghệ

    Đại hội Truyền giáo lần III của GIáo phận Lạng Sơn Cao Bằng được tiếp tục với phần văn nghệ từ lúc 20 giờ do một số giáo xứ thể hiện. Những tiết mục thật ý nghĩa, diễn tả sinh động những bước chân truyền giáo, những mong ước truyền giáo và lòng quyết tâm dấn thân cho sứ mạng trọng yếu này. Sau đây là một số clip ghi nhận:

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập37
  • Máy chủ tìm kiếm6
  • Khách viếng thăm31
  • Hôm nay10,002
  • Tháng hiện tại14,126
  • Tổng lượt truy cập5,860,951
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Thánh Tâm Chúa Giêsu
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây