Phương Pháp Đọc Kinh Thánh: Cấu Trúc Một Đoạn Văn

Thứ tư - 03/04/2019 22:04 670 0
Như đã trình bày trong bài viết:  “Ba phương pháp phân tích, ba cách đặt câu hỏi”, hai phương pháp phân tích bản văn Kinh Thánh phổ biến hiện nay là phân tích thuật chuyện và phân tích cấu trúc. Bài viết này sẽ tìm hiểu các kiểu cấu trúc một đoạn văn.
Phương Pháp Đọc Kinh Thánh: Cấu Trúc Một Đoạn Văn

Như đã trình bày trong bài viết:  “Ba phương pháp phân tích, ba cách đặt câu hỏi”, hai phương pháp phân tích bản văn Kinh Thánh phổ biến hiện nay là phân tích thuật chuyện và phân tích cấu trúc. Bài viết này sẽ tìm hiểu các kiểu cấu trúc một đoạn văn. Tìm hiểu cấu trúc đoạn văn là bước quan trọng để xem các ý tưởng trong đoạn văn được sắp xếp và xây dựng như thế nào. Trong đoạn văn được chọn để phân tích, điều gì nói trước, điều gì nói sau, và các ý tưởng tiến triển theo thứ tự nào. Độc giả cần chú ý xem có các ý tưởng song song hay có các từ ngữ lặp đi lặp lại không. Mục đích của việc tìm hiểu cấu trúc là để biết đoạn văn được xây dựng như thế nào, có bao nhiêu ý, đề tài nào được nhấn mạnh, câu chuyện dùng từ ngữ nào v.v…

Bất cứ đoạn văn nào cũng có thể xếp vào ba loại cấu trúc tổng quát như sau: (1) Cấu trúc đồng tâm; (2) Cấu trúc song song; (3) Cấu trúc theo tiểu đoạn.

1. CẤU TRÚC ĐỒNG TÂM

Một đoạn văn có cấu trúc đồng tâm sẽ có các tiểu đoạn trong đoạn văn ấy được sắp xếp theo kiểu đồng tâm. Trong cấu trúc đồng tâm, nếu có yếu tố trung tâm, các tiểu đoạn sẽ được sắp xếp theo thứ tự: A, B, C, B’, A’. Nếu cấu trúc đồng tâm không có yếu tố trung tâm, các tiểu đoạn được sắp xếp theo thứ tự: A, B, C, C’, B’, A’. Cấu trúc đồng tâm có các tiểu đoạn song song: A // A’, B // B’, C // C’… Cấu trúc đồng tâm có thể được xây dựng trong một đoạn văn dài gồm nhiều trình thuật nối tiếp nhau, hay đồng tâm chỉ trong một câu. Sau đây là ví dụ hai hình thức cấu trúc đồng tâm này.

Mc 2,1–3,6 là một đoạn văn dài gồm năm trình thuật nối tiếp nhau, được cấu trúc theo dạng đồng tâm như sau:

Năm trình thuật Tin Mừng Mác-cô trên đây có cấu trúc đồng tâm với yếu tố trung tâm (C): A, B, C, B’ A’. Trong đó A // A’ vì đều là trình thuật chữa lành. B // B’ vì có chung đề tài ăn uống. Yếu tố trọng tâm C: Ăn chay. Trong tiểu đoạn trung tâm này, Đức Giê-su nói đến đề tài quan trọng: “Cũ” (Cựu Ước) và “mới” (Tân Ước). Tất cả những đoạn văn song song: A // A’ và B // B’ soi sáng cho đề tài “cũ” và “mới” này. Đó là cũ và mới giữa Cựu Ước và Tân Ước, cũ và mới giữa trước khi Đức Giê-su xuất hiện và sau khi Đức Giê-su xuất hiện. Cũ và mới liên quan đến quyền tha tội của Đức Giê-su và việc giữ ngày sa-bát… Bảng cấu trúc trên cho thấy mỗi trình thuật vừa nối kết, vừa soi sáng cho các trình thuật khác, nhờ đó độc giả có thể đọc ra được ý nghĩa của chúng trong mạch văn.

Có trường hợp cấu trúc đồng tâm xuất hiện chỉ trong một câu như ở Mc 4,13. Sau khi kể dụ ngôn hạt giống (Mc 4,1-9), Đức Giê-su nói với các môn đệ: “Anh em không hiểu biết dụ ngôn này sao? Vậy làm sao anh em hiểu biết được tất cả các dụ ngôn? (Mc 4,13). Câu này cấu trúc đồng tâm:

Mc 4,13 có cấu trúc đồng tâm không có yếu tố trung tâm: A, B, C, C’, A’, B’. A: “Không hiểu biết” // A’: “Làm sao biết?”. B: “Dụ ngôn” (số ít) // B’: “Các dụ ngôn” (số nhiều). C: (Dụ ngôn) “này” // C’: “Tất cả” (các dụ ngôn). Cấu trúc này đề cao hai ý tưởng: (1) Dụ ngôn hạt giống giúp hiểu ý nghĩa các dụ ngôn khác. (2) Sự tương phản giữa số ít (A, B, C) và số nhiều (C’, A’, B’) làm cho dụ ngôn hạt giống được kể trước đó (Mc 4,1-9) trở thành dụ ngôn quan trọng. Nếu không hiểu dụ ngôn hạt giống thì cũng không hiểu tất cả các dụ ngôn khác. Cấu trúc đồng tâm Mc 4,13 mời gọi độc giả dành thời gian để tìm hiểu kỹ hai đoạn văn liên quan đến dụ ngôn hạt giống: “Dụ ngôn” (Mc 4,3-9) và “Áp dụng dụ ngôn” (4,13-20).

2. CẤU TRÚC SONG SONG

Một đoạn văn có cấu trúc song song, khi các ý tưởng được sắp xếp theo dạng song song: A, B, C, A’, B’, C’.  Trong đó, A // A’, B // B’, C // C’. Cấu trúc song song cũng có thể tìm thấy trong một vài câu hay trong nhiều đoạn văn.

Chẳng hạn, lời rao giảng của Đức Giê-su ở Mc 1,15: “Thời gian đã viên mãn, và Triều Đại của Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy sám hối và hãy tin vào tin mừng” có cấu trúc song song A, B, A’, B’ như sau:

Yếu tố A: “Thời kỳ đã mãn” // A’: Lời mời gọi “sám hối”. B: “Triều Đại của Thiên Chúa đã đến gần” // B’: Lời mời gọi “tin vào tin mừng”. Cấu trúc trên làm rõ hai lời mời gọi tương ứng với hai giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất là “sám hối” quay lưng lại với những gì đã cũ. Giai đoạn thứ hai là “tin vào tin mừng” vì “Triều Đại của Thiên Chúa đã đến gần”. Mc 1,15 thuộc lời tựa sách Tin Mừng Mác-cô (Mc 1,1-15), là phần nói về mục đích sứ vụ công khai của Đức Giê-su. Tất cả những gì thuật lại trong Tin Mừng Mác-cô nhằm mục đích dẫn độc giả đến hành động “sám hối” và “tin vào tin mừng”. Nếu đọc hết sách Tin Mừng mà độc giả chưa bước vào tiến trình “sám hối” và “tin vào tin mừng” thì vẫn chưa đáp trả trọn vẹn lời mời gọi của sách Tin Mừng Mác-cô.

Đoạn văn dài trong Tin Mừng Gio-an (Ga 10,1-21) dùng hai hình ảnh “cửa ràn chiên” và “mục tử” có cấu trúc song song: A, B, C, A’, B’, C’. Dụ ngôn cửa ràn chiên và mục tử tốt (Ga 10,1-21) có cấu trúc song song với hai phần: (I) Đức Giê-su kể dụ ngôn. (II) Đức Giê-su giải thích dụ ngôn. Đoạn văn Ga 10,1-21 được cấu trúc như sau:

Phần I: “Dụ ngôn” (Đức Giê-su dùng đại từ ngôi thứ ba) song song với Phần II: “Giải thích dụ ngôn” (Đức Giê-su dùng đại từ ngôi thứ nhất). Mỗi phần gồm ba yếu tố, vừa song song, vừa soi sáng lẫn nhau. Nếu như trong yếu tố A, Đức Giê-su nói về “cửa ràn chiên” thì trong yếu tố A’ Đức Giê-su cho biết “cửa” đó là chính Người. Nếu như trong yếu tố B Đức Giê-su nói về “mục tử và người lạ” thì trong yếu tố B’ Đức Giê-su cho biết chính Người là “Mục tử tốt”. Nếu như trong yếu tố C người thuật chuyện cho độc giả biết “những người Pha-ri-sêu không hiểu” thì trong yếu tố C’ người thuật chuyện cho biết: “Những người Do Thái chia rẽ”, nghĩa là có những người Do Thái đón nhận Đức Giê-su và có những người Do Thái không đón nhận Người.

3. CẤU TRÚC THEO TIỂU ĐOẠN

Trong trường hợp không có các yếu tố đồng tâm hay song song trong đoạn văn, độc giả có thể xây dựng cấu trúc theo các đề tài. Chẳng hạn, bốn trình thuật khởi đầu sứ vụ của Đức Giê-su trong Mác-cô (Mc 1,21-45) có cấu trúc:

Sau khi chọn bốn môn đệ đầu tiên (Mc 1,16-20), Đức Giê-su khởi đầu sứ vụ công khai qua bốn đoạn văn như trong bảng cấu trúc trên. Cấu trúc này làm lộ ra những hoạt động chính trong sứ vụ Đức Giê-su: “giảng dạy”, “trừ quỷ”, “chữa lành” và “cầu nguyện”.

Ở cuối hai tiểu đoạn 1, 2 (1,32-33) và cuối hai tiểu đoạn 3, 4 (1,45), bản văn nói đến sự thành công của Đức Giê-su. Thành công giai đoạn 1 (1,32-33) xảy ra ở Ca-pha-na-um, cụ thể là mọi người tụ tập trước cửa nhà ông Si-môn. Thành công giai đoạn 2 (1,39.45) xảy ra khi dân chúng khắp vùng Ga-li-lê đến với Người. Sự thành công ngày càng lan rộng theo hướng: Ca-pha-na-um à Ga-li-lê à Vùng lân cận. Cấu trúc trên cho thấy tiến triển thần học Tin Mừng Mác-cô: Giới thiệu căn tính của Đức Giê-su và niềm vui lớn lao của dân chúng được gặp gỡ Người. Liệu độc giả có hăm hở tìm đến với Đức Giê-su để được nghe Người giảng, được Người chữa lành và được ở với Người như dân chúng khắp vùng Ga-li-lê không?

Tin Mừng Gio-an, chương 17 cũng có cấu trúc theo các đề tài như sau:

Ga 17 được chia thành năm tiểu đoạn với những đề tài cụ thể cho từng tiểu đoạn. Qua cấu trúc trên, độc giả nhận ra ý tưởng chính của Ga 17 không phải là “Lời nguyện hiến tế” như người ta gán cho Ga 17 mà dựa vào nội dung, Ga 17 là “Lời nguyện sứ vụ”. Trong Ga 17, Đức Giê-su trình bày với Cha về sứ vụ của Người. Người đã hoàn thành sứ vụ Cha giao phó (Ga 17,4). Tiếp đến, Đức Giê-su ngỏ lời với Cha về sứ vụ của các môn đệ trong thế gian. Người xin cho các môn đệ qua mọi thời đại được hiệp nhất nên một (Ga 17,21-23). Sự hiệp nhất giữa các môn đệ là lời chứng sống động có khả năng làm cho thế gian “nhận biết” Đức Giê-su là ai và “tin” vào Người (Ga 17,21.23).

KẾT LUẬN

Mục đích của việc tìm hiểu cấu trúc bản văn là để biết câu chuyện được xây dựng và kết cấu như thế nào. Phần cấu trúc đoạn văn thường được trình bày trong một bảng đóng khung gồm các tiểu đoạn theo trình tự câu chuyện (không đảo lộn thứ tự các câu văn). Tiếp đến là lý giải cấu trúc bằng cách trả lời các câu hỏi: Bản văn được chia làm mấy phần? Tại sao chia các tiểu đoạn như thế? Đề tài chính của mỗi tiểu đoạn là gì? Các đề tài được diễn tả bằng từ ngữ nào? Các ý tưởng tiến triển và liên kết với nhau ra sao? Vấn đề đặt ra ở đầu trình thuật được giải quyết như thế nào ở cuối trình thuật?

Những quan sát trên giúp độc giả hiểu rõ bản văn trước khi phân tích bản văn. Trong quá trình phân tích chi tiết bản văn có thể dẫn đến chỉnh sửa cấu trúc, nhằm làm cho phần cấu trúc có sức thuyết phục hơn và rõ ràng hơn. Như thế, trong tinh thần tôn trọng bản văn, tìm hiểu cấu trúc là một phần quan trọng trong tiến trình tìm hiểu bản văn. Các bước chuẩn bị khác để tìm hiểu bản văn là tìm hiểu phân đoạn, bối cảnh văn chương và các yếu tố nhân vật, thời gian và không gian. Những yếu tố này sẽ được trình bày trong các bài viết khác.

Tác giả bài viết: Lm.Giuse Lê Minh Thông,OP

Nguồn tin: Học Viện Đa Minh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Đêm hoan ca Phục Sinh 2021 tại nhà thờ Chính Toà
     10/04/2021 23:30

    Đêm hoan ca Phục Sinh 2021 tại nhà thờ Chính Toà

    Tối thứ 5 ngày 08/04/2021, tại nhà thờ Chính Tòa đã diễn ra chương trình Hoan ca Phục Sinh với chủ đề: “XIN KỂ CHO CHÚNG TÔI NGHE”, kỷ niệm 5 năm Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri về nhận sứ vụ tại Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng và mừng Giáo phận có thêm 3 tiến chức Phó tế.
    Thánh lễ phong chức phó tế tại nhà thờ Chính tòa Lạng Sơn
     10/04/2021 01:36

    Thánh lễ phong chức phó tế tại nhà thờ Chính tòa Lạng Sơn

    Vào lúc 9h30 sáng thứ sáu, ngày 09/04/2021 tại nhà thờ Chính tòa Lạng Sơn, Đức cha Giu-se Châu Ngọc Tri đã long trọng cử hành Thánh lễ truyền chức phó tế cho 3 thầy chủng sinh Giáo phận. Thánh lễ trọng đại này, cũng là lời tạ ơn Thiên Chúa, Đức cha kỷ niệm tròn 5 năm nhận sứ vụ Giáo phận Lạng Sơn-Cao Bằng.
  • Tam Nhật Vượt Qua tại giáo xứ Cửa Nam
     02/04/2021 05:48

    Tam Nhật Vượt Qua tại giáo xứ Cửa Nam

    Tam Nhật Vượt Qua gồm Thứ Năm Tuần Thánh, Thứ Sáu Tuần Thánh, Thứ Bảy Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh. Điều này bao gồm Đêm Vọng Phục Sinh, đỉnh cao của Tam Nhật Thánh.
    Phụng vụ Tuần Thánh tại nhà thờ Chính toà
     01/04/2021 05:32

    Phụng vụ Tuần Thánh tại nhà thờ Chính toà

    Tuần Thánh là tuần quan trọng nhất trong Phụng vụ của Giáo Hội. Tuần Thánh để người Kitô hữu tưởng niệm những biến cố đặc biệt trong những ngày cuối cùng cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu để cứu chuộc nhân loại.
  • Thánh lễ Truyền Dầu tại Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng
     31/03/2021 23:53

    Thánh lễ Truyền Dầu tại Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng

    Vào lúc 9 giờ 30 sáng thứ Tư, ngày 31 tháng 3 năm 2021 tại nhà thờ Chính tòa Giáo phận Lạng Sơn-Cao Bằng, Đức cha Giu-se Châu Ngọc Tri Giám mục Giáo phận đã long trọng cử hành Thánh lễ Truyền Dầu. Cùng đồng tế với ngài có các linh mục trong Giáo phận và rất đông bà con giáo dân các giáo xứ về tham dự.
    Tòa Thánh: Giáo hội không thể chúc lành cho các kết hợp giữa người đồng tính
     25/03/2021 22:29

    Tòa Thánh: Giáo hội không thể chúc lành cho các kết hợp giữa người đồng tính

    TÒA THÁNH: GIÁO HỘI KHÔNG THỂ CHÚC LÀNH CHO CÁC KẾT HỢP GIỮA NGƯỜI ĐỒNG TÍNH Hồng Thủy - Vatican News
  • Thông báo Mục vụ Tháng 3 năm 2021 của Văn phòng Tòa Giám mục Lạng Sơn
     13/03/2021 08:21

    Thông báo Mục vụ Tháng 3 năm 2021 của Văn phòng Tòa Giám mục Lạng Sơn

    Thánh lễ trọng thể kính Thánh Giuse được cử hành tại Nhà thờ Chính Tòa, vào lúc 09g30 sáng thứ Sáu, ngày 19/3.
    Thư công bố ứng viên chịu chức Phó Tế
     13/03/2021 00:10

    Thư công bố ứng viên chịu chức Phó Tế

    Giáo phận chúng ta hiện nay có 04 chủng sinh đã mãn các Đại Chủng viện Hà Nội, Xuân Lộc vào cuối tháng 5 năm 2020, và một Thầy đã tốt nghiệp Đại Chủng viện Vinh-Thanh. Đức cha Giuse thông báo về việc chuẩn bị Truyền chức Phó Tế cho các Thầy:
  • Giáo họ Hùng Vương - Giáo xứ Chính tòa mừng kính Thánh Đaminh Đỗ Đình Cẩm bổn mạng
     12/03/2021 05:29

    Giáo họ Hùng Vương - Giáo xứ Chính tòa mừng kính Thánh Đaminh Đỗ Đình Cẩm bổn mạng

    Vào hồi 10 giờ sáng thứ Năm ngày 11 tháng 3 năm 2021, Cộng đoàn Dân Chúa của Giáo họ Hùng Vương thuộc Giáo xứ Chính Tòa Lạng Sơn đã long trọng hiệp dâng Thánh lễ mừng kính Thánh Tử Đạo Đa Minh Đỗ Đình Cẩm là Bổn mạng của Giáo họ. Thánh lễ do Đức cha Giuse chủ sự. Đồng tế với ngài có cha Vinhsơn Vũ Văn Công, quản nhiệm Giáo họ, và quý Cha.
    Ăn năn sám hối
     10/03/2021 20:54

    Ăn năn sám hối

    Sám hối là phải đi đôi với việc hãm mình hy sinh, khi ý thức tình yêu thương Chúa dành cho ta thì việc hãm mình hy sinh không còn là gánh nặng, trái lại còn trở nên nhẹ nhàng cho những ai đang yêu Chúa và yêu người. Hãm mình hy sinh thường đi chung với cầu nguyện. Có cầu nguyện, tiếp xúc với Chúa, gặp gỡ Chúa, cảm nghiệm tình yêu của Chúa, chúng ta sẽ sẵn sàng hy sinh nhiều thứ, và dễ dàng làm chủ bản thân mình.

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập134
  • Máy chủ tìm kiếm11
  • Khách viếng thăm123
  • Hôm nay15,211
  • Tháng hiện tại278,447
  • Tổng lượt truy cập9,983,235
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây