Con người của Mùa Chay

Thứ bảy - 09/03/2019 06:23 164 0
Mùa Chay mời gọi chúng ta hồi tâm lại, nhìn sâu vào chính mình để điều chỉnh lại đời sống Kitô hữu đối chiếu với những đòi hỏi của Bí Tích Rửa Tội, và tăng cường sự sống Thiên Chúa trong ta bằng một nỗ lực đặc biệt trong cầu nguyện, sám hối và thi hành bác ái...
Con người của Mùa Chay

Mỗi mùa Phụng vụ đều trình bày cho ta biết một số nét cốt yếu về Thiên Chúa và về con người. Vậy qua các nghi thức, các lời cầu nguyện, đáp ca, bài đọc Thánh Kinh và bài hát của Phụng vụ Mùa Chay, con người xuất hiện ra như thế nào? Con người của Mùa Chay là con người nào?

Một con người chiêm nghiệm, trầm tư

Nói một cách hình tượng, thì con người của Mùa Vọng là một con người ÐI, con người hành hương, lòng tràn trề hy vọng đang tiến về cùng đích tối hậu của cuộc đời; con người của Mùa Phục Sinh là một con người ÐỨNG, tự do, chủ động và tự tín đối diện với thế giới, còn con người của Mùa Chay thì NGỒI trong thái độ chiêm nghiệm, trầm tư.

Quả thực, Phụng vụ Mùa Chay không ngớt lời kêu gọi hãy hoán cải, hãy sám hối, hãy “trở về”. Trở về, trở lại với Chúa, với anh em, nhưng để có thể làm như thế tiên vàn phải quay về với chính mình là chủ thể của mọi cuộc hoán cải. Chúng ta dễ dàng đánh mất chính mình hay ít nhất là quên mất chính mình trong các thực tại bên ngoài, trong hoạt động và thú vui đủ loại. Chúng ta thường xoay quanh mình hơn là đi vào trong chính thâm tâm mình; chúng ta thích nhìn mình qua một hình ảnh nào đó mà xã hội đã phác vẽ về ta hoặc cái hình ảnh mà ta tự gán cho mình một cách thuận lợi nhất, đẹp đẽ nhất nhưng thường không ăn khớp với con người thật của mình. Mùa Chay mời gọi ta cầu nguyện chuyên cần hơn và làm việc hãm mình, phạt xác cách đặc biệt hơn: đó cũng là những cách giúp ta ý thức hơn về mình. Không phải tình cờ mà Mùa Chay thường nhắc tới sa mạc: Chúa Giêsu trong sa mạc, ông Môsê trong sa mạc, Dân Israel trong sa mạc… Sa mạc là nơi con người không còn có gì bên ngoài để bám víu, họ chỉ còn lại cái gì họ hiện có, và cốt yếu là chính bản thân mình. Cám dỗ có thể đến từ đây mà hoán cải cũng dễ đến từ đây hơn. Người Công giáo quen nói “đi sa mạc” để nói “đi tĩnh tâm”. Xưa nay Giáo Hội vẫn muốn biến thời gian Mùa Chay thành một cuộc tĩnh tâm dài và đặc biệt. Và không lạ gì khi hầu hết các giáo xứ chúng ta đều có tổ chức tĩnh tâm trong Mùa Chay.

Một con người trực diện với những vấn đề căn bản

Khi quay về với mình, nhìn sâu vào con người mình, tự nhiên ta dễ dàng đụng phải những vấn đề căn bản, hệ trọng nhất mà thường ta không đặt ra hoặc không thích đặt ra. Phụng vụ Mùa Chay thì cố ý bắt ta nhìn thẳng vào chúng. Ðó là vấn đề sự sống, sự chết, đau khổ, sự ác, tội lỗi, tình yêu, hạnh phúc. Những vấn đề ấy thường đến với chúng ta trong những sa mạc của cuộc đời, như cô đơn, bệnh tật, tai nạn, thử thách…

Ngay đầu Mùa Chay, Phụng vụ đã nhắc nhở ta một cách thẳng thắn, hầu như “sỗ sàng”: “Hỡi người, hãy nhớ mình là bụi tro và sẽ trở về tro bụi“. Ý nghĩa của lời đó quá rõ ràng: mọi người sẽ phải chết. Vậy anh lao tâm khổ trí, vất vả ngược xuôi, ganh đua tranh dành để tìm kiếm của cải, danh vọng, thú vui…, anh nỗ lực học hỏi, tìm tòi, phát minh, xây dựng v.v. nhưng khi chết đến, anh mang theo được thứ gì, tất cả có nghĩa gì cho anh? Cuối cùng thì cái gì là đáng quan tâm nhất trong đời? Ðâu là bậc thang giá trị đời anh?

Chúng ta nhớ tới dụ ngôn về người phú hộ trong Phúc Âm theo thánh Luca chương 12, câu 16-21. Ông ta đã thu tích được rất nhiều của cải và đã lên chương trình hưởng thụ, đùng một cái, Thiên Chúa đến báo: ngay hôm nay ngươi sẽ chết. Thế là tất cả những của cải kia bỗng chốc trở thành vô dụng. “Không phải hễ ai được dư giả, thì mạng sống người ấy nhờ của cải mà được bảo đảm đâu“, Chúa Giêsu kết luận (Lc 12,15). Ngay trong Phụng vụ thánh lễ ngày thứ Năm sau Lễ Tro (tức ngày thứ hai của Mùa Chay), bài Tin Mừng dẫn lời Chúa Giêsu: “Người nào được cả thế giới mà đánh mất chính mình hay là thiệt thân (hoặc thiệt mất mạng sống mình), thì nào có lợi gì?” (Lc 9,25). Cuối cùng thì chỉ có số mạng mình là quan hệ nhất. Ðặt vấn đề như Ðức Giêsu là đặt vấn đề cơ bản, tối hậu. Ðứng trước cái chết, mọi người đều ngang nhau.

Nhưng Phụng vụ không chỉ đặt vấn đề với ta mà còn chỉ cho thấy câu giải đáp. Cũng trong Phụng vụ ngày thứ năm sau Lễ Tro đó, Giáo Hội cho ta nghe lời của ông Môsê:“Hôm nay tôi đưa ra cho anh em chọn: hoặc là được sống, được hạnh phúc, hoặc là phải chết, bị tai hoạ… Anh em hãy chọn sống để anh em và con cháu anh em được sống, nghĩa là hãy yêu mến Ðức Chúa, Thiên Chúa của anh em, nghe tiếng Người và gắn bó với Người.” (Ðnl 30,15.19-20). Tiếp ngay sau lời ông Môsê là bài Ðáp ca, gọi người đặt tin tưởng vào Thiên Chúa là nguồn hạnh phúc, ngược với người gian ác: một bên giống như cây trồng bên giòng suối, bốn mùa hoa quả xanh tươi, bên kia là vỏ trấu gió thổi bay (x. Tv 1), trống rỗng, không có thực chất. Nói cho cùng, vấn đề sống chết là vấn đề hạnh phúc hay bất hạnh.

Một con người biết chọn lựa và chiến đấu

Sống là chọn lựa, cũng như sống là chiến đấu, người ta vẫn nói như thế. Mùa Chay cũng nhấn mạnh điều đó. Mùa Chay mở đầu bằng lời nguyện: “Lạy Chúa, hôm nay chúng con ăn chay hãm mình để bước vào mùa chiến đấu thiêng liêng. Xin cho chúng con hằng biết sống khắc khổ, để ngày thêm vững mạnh mà chiến thắng ác thần“. Mẫu mực của chúng ta hiển nhiên là cuộc chay tịnh của Chúa Giêsu 40 đêm ngày trong sa mạc, mà Chúa nhật I Mùa Chay mỗi năm đều cho ta nghe. Ở đó Người đã bị ma quỉ cám dỗ. Bị cám dỗ, là bị thử thách, bị đặt trước một sự chọn lựa giữa Thiện và Ác, Ân sủng và Tội lỗi, Thiên Chúa và ma quỉ khiến cho người ta để lộ con người thật của mình ra. Vì thế ở đây sự chọn lựa mang tính quyết định. Còn quyết định hơn một số những chọn lựa hệ trọng trong đời một con người, như chọn một nghề nghiệp, một chỗ ở, một người bạn đời v.v.. vì nó liên quan tới giá trị đích thực của ta, tới sự thành tựu sung mãn nhất của cuộc đời chúng ta. Chọn lựa này cũng mang tính khẩn trương, cần phải làm ngay, như dân thành Ninivê chỉ có 40 ngày để sám hối, nếu không sẽ bị tiêu diệt (x. Gn 3,1-10 trích đọc trong Thứ tư tuần I Mùa Chay), hoặc như cây vả không sinh trái mà chủ vườn còn kiên nhẫn dành cho một năm nữa trước khi quyết định chặt bỏ hay giữ lại (x. Lc 13,6-9 Chúa nhật III Mùa Chay năm C).

Con người của Mùa Chay phải là con người mạnh mẽ, cương quyết vì đó là con người phải đấu tranh gian khổ. Ðời sống Kitô hữu không dành cho những kẻ lừng khừng, nước đôi, không dám chọn lựa và dấn thân. Tân Ước thường trình bày cuộc đời môn đệ Chúa Kitô như một cuộc chiến cam go giữa Sống và Chết, Ánh sáng và Bóng tối, Thiện và Ác, Tự do và Nô lệ. Thánh Phaolô so sánh người Kitô hữu với những lực sĩ chạy đua trên vận động trường, quyết dành cho được giải (không chỉ thi đấu để học hỏi kinh nghiệm, vì sẽ không có một cuộc “tranh tài” thứ hai nữa), và muốn thế phải rèn luyện gian khổ, “kiêng cữ đủ thứ” (1Cr 9,25). Mùa Chay chính là một thời gian rèn luyện cao độ như thế.

Một con người tin vào sự chiến thắng

Rõ ràng Mùa Chay nhìn đời người dưới khía cạnh cực nhọc, vất vả, và nói chung là bi đát. Thân phận cát bụi mong manh, nay còn mai mất như hoa sớm nở chiều tàn. Thể xác mỏng dòn, mà tinh thần cũng thật là yếu đuối trước sức quyến rũ của sự ác, của tội lỗi. Nhưng Mùa Chay lưu ý tới mặt tối của con người và cuộc sống không phải vì bi quan song vì thực tế, và chủ ý không phải để hạ con người xuống mà để nâng con người lên.

Trong Phụng vụ Mùa Chay, mặt tối luôn luôn được nhìn trong sự tương phản với mặt sáng mà con người được mời gọi vươn lên. Con người hèn mọn là thế nhưng lại là thọ tạo và hơn nữa là con cái của Thiên Chúa, anh em của Ðức Kitô. Cuộc đời vắn vỏi là thế nhưng con người được kêu gọi sống hạnh phúc bất diệt.

Con người của Mùa Chay là con người tin vào khả năng hoàn thiện chính mình bằng sự hoán cải mỗi ngày. Họ vững tin vào chiến thắng cuối cùng của sự Thiện. Họ chiến đấu không phải một mình nhưng cùng với Ðức Kitô. Cuộc Thương khó của Ðức Kitô mà họ suy gẫm trong suốt thời gian này củng cố lòng tin của họ: đau khổ, thất bại chỉ là tạm thời và tương đối; cái chết không phải là tiếng nói cuối cùng; sau mùa đông là mùa xuân; sau ngày Thứ Sáu Tuần Thánh buồn thảm là Ngày Phục Sinh vinh quang.

Mùa Chay mời gọi chúng ta hồi tâm lại, nhìn sâu vào chính mình để điều chỉnh lại đời sống Kitô hữu đối chiếu với những đòi hỏi của Bí Tích Rửa Tội, và tăng cường sự sống Thiên Chúa trong ta bằng một nỗ lực đặc biệt trong cầu nguyện, sám hối và thi hành bác ái; chỉ như thế chúng ta mới mừng đại lễ Phục Sinh một cách thực sự có ý nghĩa và hữu ích.

Lm. Nguyễn Hồng Giáo ofm

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019
     10/06/2019 12:14

    Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Thánh Cha Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề của Sứ điệp được lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Giáo Hội của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo
     08/06/2019 11:18

    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo

    Trước hết chúng ta cùng nhau xác tín lại sứ vụ truyền giáo của chúng ta là gì theo các sách Phúc Âm (A); kế đến, chúng ta tìm hiểu vai trò của Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần trong sứ vụ truyền giáo của Hội Thánh (B); và sau cùng chúng ta cùng nhau khám phá những nẻo đường của Lời Chúa, qua đó chúng ta thực thi sứ vụ truyền giáo (C).
  • Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo
     29/05/2019 10:30

    Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo

    Chủ tịch các Hội Giáo Hoàng truyền giáo, Đức TGM Giampietro Dal Toso, kêu gọi tăng cường nền tảng thần học cho các hoạt động truyền giáo, và tìm phương thức lạc quyên mới, đứng trước sự suy giảm các ngân khoản tài trợ cho các hoạt động truyền giáo của Giáo Hội.
    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira
     25/05/2019 22:35

    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira

    Lời chứng đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira: chữa lành khởi đi từ cuộc gặp gỡ với một Con Người, không phải với giáo điều
  • Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo
     24/05/2019 09:21

    Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo

    Cách đây không lâu, chủ nghĩa vô thần là một hệ thống tín ngưỡng mà họ không dám nói tên. Ngay cả người hoài nghi hăng hái nhất cũng có lúc miễn cưỡng bảy tỏ niềm tin, hoặc chí ít là đối với những phúc lành là nguồn cội của nhân loại.
    Nói về đức tin với người không tin
     24/05/2019 09:20

    Nói về đức tin với người không tin

    ĐGH Phanxicô đã và đang thể hiện “phong cách nghèo khó” của Thánh Phanxicô Assisi, báo giới gọi đó là “hiện tượng Phanxicô” hoặc “hệ quả Phanxicô”. Quả thật, Giáo hội Công giáo đang “thay da, đổi thịt” nhờ Đức Phanxicô.
  • Phải sống cách nào để làm chứng nhân đích thực cho Chúa Kitô trong hoàn cảnh thế giới ngày nay?
     24/05/2019 09:17

    Phải sống cách nào để làm chứng nhân đích thực cho Chúa Kitô trong hoàn cảnh thế giới ngày nay?

    Mọi thành phần dân Chúa trong Giáo Hội đều có sứ mệnh cao cả là làm chứng tá cho Chúa Kitô trước mặt người đời bằng chính đời sống của mình, bằng việc làm cụ thể phản ánh trung thực mọi giá trị của Tin Mừng Cứu Độ để mời gọi những người chưa biết Chúa, được tin có Chúa nhờ đời sống nhân chứng đích thực của mình.
    Truyền giáo tại Việt Nam hôm nay
     23/05/2019 20:55

    Truyền giáo tại Việt Nam hôm nay

    Người truyền giáo hôm nay cũng sẽ đón nhận Đức Kitô vào đời mình bằng tinh thần nghèo khó. Để rồi, họ sẽ trở thành những người canh thức, giúp mọi người vượt qua sự thống trị của các quyền lực nguy hiểm, để dễ đón nhận Đức Kitô là Đấng cứu chuộc loài người chỉ bằng tình yêu chấp nhận hy sinh đến cùng.
  • Tìm hiểu để thực thi Sứ mạng Loan báo Tin Mừng
     14/05/2019 18:58

    Tìm hiểu để thực thi Sứ mạng Loan báo Tin Mừng

    Trước đây, đã có quan niệm cho rằng việc truyền giáo hay loan báo Tin Mừng là của quí cha, quí thầy, nói chung là của những đấng bậc tu hành, còn người giáo dân thì chỉ lo việc sáng lễ, tối chầu là đủ rồi! Và người giáo dân yên tâm “giữ đạo” như thế là khi chết chắc chắn được về Thiên Đàng…
    Cha Giulio Simoncelli, nhà truyền giáo ở châu Phi
     25/04/2019 08:50

    Cha Giulio Simoncelli, nhà truyền giáo ở châu Phi

    Cha Giulio Simoncelli truyền giáo tại Cộng hòa dân chủ Congo 50 năm. Nhân dịp sinh nhật lần thứ 80 cha viết một cuốn sách kể lại cuộc đời “tận hiến cho chúa từ trong bụng mẹ”

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập70
  • Máy chủ tìm kiếm5
  • Khách viếng thăm65
  • Hôm nay4,544
  • Tháng hiện tại242,526
  • Tổng lượt truy cập2,346,389
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây