Cây Na Đồng Mỏ

Chủ nhật - 02/09/2018 07:54 216 0
Ngắm nhìn vườn na xanh tươi phủ kín vùng đá vôi Đồng Mỏ, tôi miên man nghĩ đến việc truyền giáo tại Lạng sơn.
Cây Na Đồng Mỏ

Đồng Mỏ là một chợ huyện nằm trên đường vào Lạng sơn, cách thị xã gần 40Km. Vào khoảng tháng 7, tháng 8, du khách qua lại Lạng sơn bị cuốn hút bởi những núi na đồ sộ như xây thành hai bên đường. Không xe nào không dừng lại cho khách chọn na. Những trái na lớn, căng tròn khoe mình chào mời khách. Từng đoàn xe tải xếp hàng chờ chất na chở đi khắp các miền đất nước, và xuất khẩu sang Trung quốc. Kẻ bán người mua tấp nập. Khuôn mặt ai cũng rạng rỡ niềm vui.

Từ những năm 80 về trước thì Đồng Mỏ không được như thế. Đồng Mỏ cũng như đa phần diện tích tỉnh Lạng sơn chỉ có những ngọn núi đá vôi trơ trụi. Không cây gì mọc được. Đất khô cằn lại xa thị xã, nên dân cư nghèo nàn thưa thớt. Đất không có giá vì chẳng ai muốn đến định cư tại đây.

Những người còn lại  vì quá nghèo không biết đi đâu đành ở lại. Cho đến một ngày người ta thử trồng cây na. Thấy có trái. Người ta nhân rộng ra. Và người ta khám phá ra rằng vùng đất Đồng Mỏ đặc biệt thích hợp với cây na. Trồng dưới chân núi cũng lên. Trồng trên sườn núi cũng mọc. Thậm chí nhét vào khe đá cũng tươi tốt.

Thế là người ta ùn ùn kéo về. Đất đai đắt lên. Phố xá đông vui. Mọi người đua nhau trồng na. Na phủ kín từ dười thung lũng lên đến tận đỉnh núi. Cả vùng biến thành một rừng na bạt ngàn. Mùa đông lá na rụng hết coi thật trơ trụi. Nhưng mùa xuân rừng na xanh tươi. Lộc non mơn mởn. Và mùa hè đầy những trái thơm ngọt ngào. Tất cả đều là na hảo hạng.

Ngắm nhìn vườn na xanh tươi phủ kín vùng đá vôi Đồng Mỏ, tôi miên man nghĩ đến việc truyền giáo tại Lạng sơn.

Truyền giáo được ví như đi gieo hạt giống. Lạng sơn là vùng núi khô cằn nên việc gieo hạt rất khó khăn. Việc truyền giáo tại Lạng sơn chính thức bắt đầu từ năm 1913 khi Toà Thánh lập Phủ doãn Tông toà Lạng sơn. Gần 100 năm trôi qua, số giáo dân chỉ vào khoảng trên dưới 5000. Linh mục chính thức chỉ có 3. Một thất bại.

Nhưng có lẽ cánh đồng truyền giáo của Lạng sơn cũng giống như vùng núi đá vôi Đồng Mỏ. Đồng Mỏ đã trồng được na thì thế nào cũng phải có loại cây thích hợp với miền truyền giáo Lạng sơn chứ. Sau mấy năm ở Lạng sơn tôi thấy có vài loại hạt giống mọc được tại vùng đất này.

1. Hạt giống khiêm nhường

Trước khi tôi về Lạng sơn, tất cả các nữ tu đang phục vụ tại Lạng sơn đều bị trục xuất. Trừ các chị Tiểu muội.

Khi đến Lạng sơn, các chị tìm được một ngôi nhà thờ đổ nát cách Cao bằng 9 Km. Phần thân nhà thờ không còn dấu vết, cỏ mọc hoang vu. Chỉ còn lại ngọn tháp cháy dở, loang lổ đạn bom. Thấy cảnh nhà thờ hoang tàn giữa một vùng dân cư thưa thớt nghèo khổ, các chị quyết định lưu lại.

Cuộc sống của các chị hòa vào cuộc sống của dân bản làng nghèo nàn chất phác. Các chị dựng một căn lều thô sơ làm nhà. Các chị ăn mặc đơn sơ như những người dân trong bản làng. Các chị nhận làm con làm cháu, làm chị em với người dân trong vùng. Sinh sống với họ. Chia sẻ cảnh nghèo với họ. Để sinh sống, các chị làm nghề may vá. Nhưng đến mùa cấy mùa gặt, các chị cũng đi vần công đổi công theo phong tục trong làng. Các chị được mọi người quí mến. Căn lều của các chị không lúc nào vắng bóng trẻ em. Mọi người đón nhận các chị, coi các chị là người nhà, người làng người nước. Chính quyền chấp thuận cho các chị ở đến nay đã hơn 10 năm.

Vùng đất sỏi đá rất khô cằn nhưng đã đón nhận hạt giống khiêm nhường. Vì hạt giống khiêm nhường không bắt đất đá phải thay đổi, nhưng biết thay đổi chính mình cho phù hợp với đất đá. Khiêm nhường đã gọt dũa các góc cạnh cá nhân để tròn trịa chìm vào cuộc sống chung. Khiêm nhường giúp trở nên bé nhỏ để được yêu thương. Trở nên yếu ớt để được giúp đỡ. Trở nên dễ thương để được đón nhận.


Người truyền giáo cần noi gương khiêm nhường của Chúa Giêsu khi truyện trò với người phụ nữ xứ Samaria. Chúa Giêsu không đến như một bậc thầy dậy dỗ, nhưng như một người đồng hành chia sẻ. Chúa Giêsu không đến như một kẻ cả quyền uy mệnh lệnh, nhưng đã đến như một người bạn đơn sơ thân tình. Chúa Giêsu không đến như một người giầu có ban phát nhưng đã đến như một người đói khát, nghèo nàn chẳng có gì. Chúa Giêsu đã hạ mình xin chị nước uống. Nhờ khiêm nhường hạ mình mà Chúa Giêsu đã xoá được những biên giới ngăn cách, những kỳ thị, những chia rẽ bất hoà giữa người Giuđêa và người Samaria. Nhờ khiêm nhường mà Chúa Giêsu đã xin được nước uống. Hơn thế nữa xin được một linh hồn. Và tuyệt diệu biết bao xin được một tông đồ giáo dân nhiệt thành. Cả thành đã nghe lời giới thiệu của người phụ nữ, ra gặp Chúa và tin vào Chúa.

2. Hạt giống phục vụ.


Lạng sơn là vùng đa thần giáo. Niềm tin vào thần thánh rất mạnh mẽ. Vai trò của các thày mo rất quan trọng. Khi làm nhà làm cửa, khi cưới vợ gả chồng, khi gặp tai nạn, đều phải mời thày mo. Mỗi lần mời thay mo rất tốn kém.

Quan trọng nhất là lễ nghi an táng người chết. Tục lệ thờ cúng tổ tiên rất quan trọng không những vì lòng hiếu thảo mà còn vì niềm tin. Người dân tộc tin rằng không chôn táng đúng nghi lễ, hồn ma không siêu thoát được sẽ về quấy phá gia đình. Vì thế mọi nghi lễ đều phải tuân theo sự hướng dẫn của thày mo.
         
Khi cha mẹ qua đời, con cái phải ngày đêm phục quanh quan tài. An tại chỗ, ngủ tại chỗ. Mỗi cô con dâu làm một cây tiền. Mỗi cậu con trai góp một con heo. Ngày và cách thức chôn đều do thày mo quyết định. Thày tính toán tuổi tác, ngày giờ để định giờ ra ma. Có những con ma phải chờ 7 ngày mới ra được. Trong thời gian chờ đợi ma còn ở nhà, mỗi ngày thày mo phải làm nghi lễ. Mỗi lần nghi lễ gia đình tạ thầy một thúng gạo nếp, đôi gà và một số tiền. Ma càng ở lâu càng tốn kém, mỏi mệt.

Khi đi chôn thày mo đi trước dẫn đường. Thày đi đường nào, quan tài và gia đình phải đi theo đường ấy. Có những khi con ma gặp trắc trở, thày mo phải tìm đường vòng qua đồi, băng qua núi rất vất vả.

Đám ma, ai cũng muốn làm linh đình để tỏ lòng hiếu thảo với ông bà cha mẹ, nhưng không phải ai cũng làm được. Lý do vì sau khi chôn cất phải có bữa ăn vừa để cám ơn những người đã đến giúp đáp những công việc ma chay, vừa để chia sẻ với gia đình trong nỗi buồn tang chế. Vì thế chỉ có những gia đình giầu có mới dám mời đông người. Còn những gia đình túng thiếu thì đám ma thật lạnh lẽo. Chẳng có ai lui tới. Chẳng có ai đi đưa đám.

Từ khi có các linh mục ra làm việc tại Lạng sơn, người dân được chứng kiến đám ma đạo. Đã lâu năm không có linh mục nên nghi lễ an táng người công giáo được mọi người chung quanh lưu ý, xem xét và so sánh. Người dân nhận xét đám ma đạo rất đơn sơ dễ hiểu vì tất cả đều bằng tiếng Việt, đọc lớn tiếng, rõ ràng cho mọi người nghe.

Người có đạo rất đoàn kết. Bình thường không có nhà thờ, chẳng có nghi lễ, tưởng rằng những người có đạo cô đơn. Nhưng đến việc mới thấy người có đạo đông đảo và có tình đàn kết. Nghe tin một người qua đời, lập tức nghững giáo xứ chung quanh kéo đến. Dù nhà đám ở tận vùng sâu vùng xa, anh em giáo hữu vẫn không quên, không quản ngại đến chia vui sẻ buồn.

Người có đạo có tinh thần phục vụ. Đám ma người dân tộc tuy quan trọng nhưng việc tổ chức lại tuỳ thuộc vào hoàn cảnh kinh tế. Người có tiền mới có nhiều chỗ thân quen và mới đủ khả năng làm đám ma to, qui tụ đông người. Đám ma người nghèo thật buồn. Ít ai đến thăm viếng vì nhà không đủ khả năng dọn cơm đãi khách. Trái lại bên đạo đám ma nào cũng như nhau, dù sang dù hèn, dù mời dù không bà con đồng đạo vẫn kéo đến chia buồn, đọc kinh cầu nguyện và giúp đáp.

“Thày mo đạo” có tinh thần phục vụ vô vị lợi. Đám ma ở xa hàng trăm cây số đường núi mà thầy không bỏ đám nào. Làm lễ đưa tiễn rất chu đáo.  Giảng giải dõng dạc rõ ràng. An uống qua loa rồi về. Không phải tốn kém thù lao, lễ lộc gì cả. Giáo dân cũng theo tinh thần ấy. Không mời cũng đến. Mọi người qui tụ lại giúp mọi việc như việc nhà mình. Và sau lễ mọi người ra về, không ăn uống gì nên nhà hiếu không phải bận tâm lo lắng.

Vốn coi trọng người chết nhưng lại nghèo, nên đồng bào dân tộc rât thích đám ma đạo. Tinh thần phục vụ của giáo dân và nhất là của linh mục được coi là nét hấp dẫn của đạo công giáo.

Thực ra phục vụ chính là thái độ của Đức Kitô, Đấng “đến không phải để được phục vụ, nhưng để phục vụ” (Mt 20, 28). Phục vụ mà gây phiền nhiễu, tốn kém, mệt mỏi làm cho người được phục vụ e ngại, sợ hãi thì còn tệ hơn là không phục vụ. Phục vụ không những làm cho tâm hồn người dân được tin tưởng, bình an, tươi vui mà còn giúp giảm đi những lo âu, tốn kém, mệt nhọc, đang là một giá trị Phúc Am được xã hội và quần chúng hết sức quan tâm và yêu mến.

3. Hạt giống đoàn kết

Tại Lạng sơn giáo dân rất ít. Xưa kia ít linh mục nên giáo dân phải di chuyển nhiều. Các xứ nghèo, khó khăn, nên có việc gì phải nhờ các xứ khác giúp đỡ. Vì thế mà trong giáo phận giáo dân quen biết nhau hầu hết. Một số giáo dân, nhất là người dân tộc sống tản mát trong các làng xa, cảm thấy lẻ loi. Trong những thời kỳ khó khăn, họ như bị loại trừ. Sau này đi lại dễ dàng hơn nên anh em rủ nhau đi thăm những anh chị em xa xôi. Nhất là khi những anh chị em đó đau yếu hay có công việc. Cả các cha các thày cũng quan tâm thăm viếng.

Sự thăm viếng gợi nên thắc mắc cho nhưĩng anh chị em lương dân trong bản : “Tại sao những người nghèo túng, không có địa vị, bị khinh miệt nay được nhiều người quan tâm đến thế?” Để  ý tìm hiểu, họ biết đó là sự quan tâm của những người anh em con cái Chúa. Thích thú tình đoàn kết nên mỗi lần có người bên đạo thăm viếng trong làng, dân làng kéo đến chia sẻ. Cuộc thăm viếng riêng tư trở thành buổi gặp gỡ chung. Thăm một người thì gặp cả làng.

Sự đoàn kết dần dà dẫn đến cộng tác. Năm ngoái, nhà bà cụ Lít, một cụ bà neo đơn trong làng Tồng Kịt bị hư hỏng dột nát. Mái nhà đã mục cần phải làm lại. Trong một buổi gặp gỡ thân tình, hai bên lương giáo cùng vui vẻ hứa cộng tác để làm lại mái nhà cho bà cụ. Anh chị em công giáo đứng ra tổ chức. Anh em trong bản làng giúp đúc ngói xi măng. Khi đã đủ số ngói cần thiết, anh em bên đạo kéo vào cùng với anh em bản làng lợp lại mái nhà cho bà cụ. Buổi công tác chung kết thúc bằng một bữa rượu thanh đạm nhưng đậm đà tình nghĩa.

Tôi hiểu rằng tình đoàn kết là một hạt giống mau bén rễ và chóng phát triển. Đoàn kết nối đoàn kết. Nhờ tình đoàn kết, những Kitô hữu sống lẻ loi được an ủi và được trân trọng. Nhờ tình nghĩa đoàn kết những anh em công giáo được đón tiếp trong các bản làng. Nhờ tình đoàn kết anh em bản làng qui  tụ lại với anh em công giáo. Đó là những tiền đề thuận lợi cho Phúc Am. Đó là những mảnh đất tốt đã được chuẩn bị sẵn sàng đón nhận hạt giống gieo xuống.

4. Hat giống yêu thương.

Cách Đồng Đăng khoảng 15 Km có một bản làng nằm trên sườn đồi dốc dác. Đó chính là thôn Pác Nậm, thuộc xã Song Giáp. Pác Nậm, tiếng Tày – Nùng, có nghĩa là “miệng nước”, nguồn nước. Bản làng có khoảng 100 mái nhà. Cả bản có họ hàng với nhau. Cuộc sống nói chung là nghèo nàn nhưng có tình nghĩa. Tuy nhiên dân bản rất sợ bệnh cùi. Vì chưa hiểu biết những phương thuốc mới có thể chữa trị được bệnh cùi, nên dân bản thường tẩy chay, cách ly người bệnh.

 

b



Chị Đẹp bị nghi là mắc bệnh cùi. Vì da dẻ chị sần sùi, mọng nước coi rất ghê sợ. Chính chị cũng nghĩ mình bị cùi nên thường nhúng tay vào nước thật nóng mong giết được vi trùng cùi. Giết vi trùng đâu chẳng thấy, chỉ thấy da tay càng đỏ lên coi càng dễ sợ hơn.

Sợ bị lây, dân làng bắt chị lên đỉnh đồi dựng một căn lều ở riêng. Được người chồng chung thủy thương yêu nên đem cả con cái lên đồi cùng ở để chăm sóc cho chị. Chị trùm chăn suốt ngày. Chẳng dám ra khỏi nhà và chẳng dám gặp ai. Chị uống bất cứ thứ gì người ta mách bảo với hi vọng mong manh may ra gặp thầy gặp thuốc. Nhưng có lẽ vì uống nhiều thứ độc hại, lại ăn uống thiếu thốn nên càng ngày chị càng tiều tụy héo hon. Chỉ còn nằm trên giường thở dốc. Chị chết mất. Tuy nhiên dân làng vẫn sợ nên có ý định đem chôn sống chị trong một hang đá. Cách đây nhiều năm, có một người bị nghi là mắc bệnh phong, đã bị giam sống trong hang đá này cho đến khi chết. Quá sợ hãi, người chồng đã tâm sự với người có đạo.

Biết tin, chúng tôi quyết định đem chị vào trại phong Quả Cảm xét nghiệm. Không phải bệnh cùi. Chỉ là bệnh ngoài da. Chúng tôi chuyển chị đến Bệnh viện da liễu Hà nội. Nhưng bệnh viện không nhận vì chị đã quá yếu. Chỉ còn chờ chết thôi.

Các chị Tu hội Thánh Tâm xin đem về  chữa trị. Phải làm giấy cam kết chịu mọi trách nhiệm. Vừa chữa trị vừa cầu nguyện. Tại Tu hội, chị Đẹp cảm thấy hạnh phúc vì được sống chung với các chị Tu hội, được các chị chăm sóc và nhất là được các chị bày tỏ lòng yêu mến. Chưa bao giờ có ai dám đến gần chị. Chưa bao giờ có ai dám vuốt ve chị. Chưa bao giờ có ai lau rửa, giặt giũ cho chị như thế. Tuy trong cơn bệnh ngặt nghèo, chị Đẹp vẫn cảm thấy sung sướng vì lần đầu tiên cảm thấy mình là người, có phẩm giá và được tôn trọng, được thương yêu.

Biết các chị tin Chúa, chị Đẹp cũng xin tin. Chị chẳng có gì để mất mà lại được quá nhiều. Các chị dạy chị một lời cầu nguyện duy nhất : “Lạy Chúa con tin Chúa, lạy Chúa xin cứu con”. Chị Đẹp đọc suốt ngày đêm không ngừng nghỉ. Và Chúa đã cứu chị. Chị khỏi bệnh như một phép lạ. Tỉnh táo, chị trở về nhà tiếp tục uống thuốc và cầu nguyện. Các chị Tu hội Thánh Tâm vẫn đi lại thăm viếng. Sau một năm điều trị, giờ đây da dẻ chị trở lại bình thường. Sức khoẻ chị trở lại bình thường. Cuộc sống chị trở lại bình thường. Nhưng tâm hồn chị đã biến đổi. Cảm nghiệm được ơn Chúa rõ ràng trong cuộc đời, chị hết lòng tin yêu Chúa. Cảm nghiệm được ơn phục sinh, chị hết lòng tạ ơn Chúa. Cảm nghiệm được tình thương của người có đạo, chị hết lòng gắn bó và yêu mến đạo. Chị kể cho dân làng nghe tất cả những gì chị đã thấy, đã sống. Và chị kết luận : “Cái Chúa nó tốt, nó mạnh lắm vớ. Được làm con Chúa thật là sướng”. Cả làng đều công nhận lời chị là đúng. Bà mẹ chồng ngỏ ý : “Cái Đẹp nó đã sướng rồi, phải cho tôi sướng với. Tôi muốn đi lễ tạ ơn cái Chúa”.

Trở về làng, khỏe mạnh, chị Đẹp lại tiếp tục công việc đồng áng. Niềm vui vì được khỏi bệnh càng tăng thêm với niềm vui được sống trong xóm làng, không còn bị loại trừ nữa. Chúa lại ban ơn cho gia đình chị khi cho chị có thai. Siêu âm biết là con trai cả gia tộc đều mừng. Vì chồng chị là con cả. Ong bà nội mong có cháu đích tôn. Nhưng đến ngày sinh chị đau đớn nhiều phải vào bệnh viện Lạng sơn. Thấy chị sinh khó, Lạng sơn chuyển đi Hà nội. Đến Hà nội, các bác sĩ, y tá đều mắng nhiếc gia đình tại sao chị bệnh thế này mà còn dám sinh con. Chắc chắn sẽ chết cả mẹ lẫn con thôi. Nhưng cuối cùng chị vẫn sinh được một cháu trai dù sức khỏe của chị rất tồi tệ. Các bác sĩ đều nói chị sẽ chết. Đứa trẻ sơ sinh được trao cho người em họ bế về làng. Trong làng biết tin, kẻ đến bắt trâu, người đến xúc gạo trừ nợ. Vợ chồng chị Đẹp còn ở lại bệnh viện chờ chết. May mắn tôi có mặt ở Hà nội vào dịp ấy. Biết tin tôi vội ra thăm chị và yêu cầu bệnh viện Phụ sản chuyển sang bệnh viện nào có thể chữa trị căn bệnh của chị. Được chuyển sang bệnh viện Bạch mai, nhưng chị bị bỏ quên không ai đến khám bệnh phát thuốc cho chị. Tôi ra thăm chị nhiều lần vừa để vận động các bác sĩ chữa trị, vừa để động viên anh chị hãy tin tưởng cầu nguyện. Chị cầu nguyện rất sốt sắng. Tràng hạt lúc nào cũng đeo trên cổ. Lạ lùng làm sao, chị cứ dần dần bình phục, chẳng cần thuốc men gì. Sau khi đã khám nghiệm kỹ lưỡng, các bác sĩ kết luận chị không có bệnh gì cả. Cả nhà mừng rỡ. Ong bà nội rất mừng vì từ nay có cháu đích tôn. Bà đi đâu cũng kể lại chuyện của con dâu và kết luận : “Cái Chúa nó mạnh lắm vớ. Cái Chúa nó tài lắm vớ. Lần trước chỉ cứu mẹ. Lần này cứu cả mẹ lẫn con”. Giờ đây chẳng còn gì ngăn cản chị Đẹp và bé Hồng Phúc chịu phép rửa tội. Bà nội xin đặt bàn thờ để tạ ơn Chúa và để ngày ngày bà được đến cầu nguyện với Ong Chúa tốt lành, uy quyền và đầy tình thương yêu này. Thế là ngày lễ Kính Thánh Giá năm 2003, khởi đầu năm Truyền Giáo, cháu bé đã được rửa tội, được đặt tên là Hồng Phúc. Gia đình chính thức đặt bàn thờ để thờ phượng Chúa. Đúng ngày lễ Kính Thánh Giá của Năm Truyền Giáo, Thánh Giá Chúa được dựng lên trong ngôi làng nhỏ miền biên giới.

Hạt giống yêu thương thật mãnh liệt. Cảm nghiệm về tình yêu giống như cảm nghiệm về một ngọn lửa. Nó bừng lên. Nó thôi thúc. Nó lan toả. Nó thấm sâu vào mọi ngõ ngách u ẩn nhất của cõi lòng. Khi đã bén rễ, chẳng có gì có thể ngăn cản cây yêu thương lớn lên, sinh hoa kết quả.

Từ những cảm nghiệm trên, tôi hiểu rằng truyền giáo là công việc gieo trồng. Trước khi trồng Hội Thánh, phải trồng Phúc Âm. Không phải một thứ Phúc Âm áp đặt, phô trương, cơ chế. Nhưng là Phúc Am thực sự : Phúc Âm khiêm nhường, Phúc Âm phục vụ, Phúc Âm đoàn kết, Phúc Âm yêu thương. Những hạt giống Phúc Âm loại này có thể bén rễ mọc lên ở bất cứ vùng đất nào dù sỏi đá gai góc đến đâu. Và khi đã mọc sẽ phát triển thành cây cổ thụ cành lá xum xuê cho chim trời tới làm tổ.


 

lang son duoc mua na san luong uoc dat hon 30000 tan 24 145613

 

Tác giả bài viết: +ĐTGM.Giuse Ngô Quang Kiệt

Nguồn tin: Trích sách "Ai Lên Xứ Lạng" - NXB.Tôn GIáo 2009

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Đăng ký nhận tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập22
  • Hôm nay4,821
  • Tháng hiện tại160,845
  • Tổng lượt truy cập813,991
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây