Giải Đáp Phụng Vụ: Việc Đọc Bài Thương Khó Có Được Diễn Như Kịch Không?

Thứ tư - 03/04/2019 22:10 628 0
Giải đáp của Cha Edward Mc. Namara, Dòng Đạo Binh Chúa Kitô (LC), Khoa trưởng Thần học và giáo sư phụng vụ của Đại học Regina Apostolorum (Nữ Vương các Thánh Tông Đồ), Rôma.
Giải Đáp Phụng Vụ: Việc Đọc Bài Thương Khó Có Được Diễn Như Kịch Không?

Hỏi: Tại giáo xứ chúng con, có yêu cầu diễn tuồng Thương Khó, nhằm thay thế hoặc như một phần của bài Thương Khó thứ Sáu Tuần Thánh. Linh mục có thể đọc phần của Chúa Giêsu, nhưng mỗi nhân vật khác nhau trong bài Thương Khó sẽ được đại diện và thực sự được diễn bởi một “diễn viên” khác nhau trong bài. Thưa cha, việc này có được phép trong ngày thứ Sáu Tuần Thánh không? Cha xứ chúng con không tìm thấy bất cứ điều gì để hỗ trợ hoặc từ chối việc này, và các chức sắc giáo phận cũng không rõ ràng trong việc cho phép hoặc từ chối cho việc này diễn ra. – J. Z., Columbia, South Carolina, Mỹ.

Đáp:

Việc đọc bài Thương Khó ngày Chúa Nhật Lễ Lá và ngày Thứ Sáu Tuần Thánh cho phép một số yếu tố kịch, trong khi không nói gì đến việc diễn xuất. Các người đọc hoặc người hát duy trì tính chất trang trọng truyền thống của nghi thức, và tránh điệu bộ nét mặt và cử chỉ bề ngoài.

Thư Luân Lưu 1988 về việc chuẩn bị Lễ Phục Sinh, do Thánh Bộ Phụng Tự ban hành năm 1988, nói như sau:

“64. Trình tự cho việc cử hành cuộc Thương Khó của Chúa (phụng vụ lời Chúa, tôn thờ Thánh giá, và Rước lễ), vốn bắt nguồn từ một truyền thống cổ xưa của Giáo Hội, cần được tuân giữ một cách trung thực và theo tôn giáo, và không thể được thay đổi bởi bất cứ ai, theo sáng kiến riêng của mình.

“66. Các bài đọc sẽ được đọc toàn bộ. Thánh vịnh đáp ca và thánh ca trước bài Tin mừng cần được hát theo cách thông thường. Bài Thương Khó của Chúa theo thánh Gioan được hát hay đọc theo cách quy định cho ngày Chúa Nhật trước đó (xem số 33). Sau khi bài Thương Khó được đọc xong, linh mục có thể giảng, sau đó các tín hữu được mời gọi suy niệm trong chốc lát”.

Số 33 được nêu ở trên mô tả việc đọc bài Thương Khó như sau:

“33. Việc đọc bài Thương Khó chiếm một vị trí đặc biệt. Bài Thương Khó nên được hát hay đọc theo cách truyền thống, nghĩa là, bởi ba người đóng vai Chúa Giêsu, người kể và dân chúng. Bài Thương Khó được công bố bởi các phó tế, linh mục hoặc giáo dân. Trong trường hợp giáo dân giữ hai vai trò, phần của Chúa Kitô nên được dành cho linh mục.

“Việc công bố bài Thương Khó diễn ra không có nến đốt và không xông hương; lời chào của linh mục và việc làm dấu Thánh giá bị bỏ qua; chỉ có phó tế xin phép lành của linh mục, như thầy thường làm trước khi đọc bài Tin Mừng”.

Như vậy, việc đọc bài Thương Khó gồm ba người đọc hoặc ba người hát, mỗi người đóng vai một nhân vật đặc biệt. Một người đóng vai người kể chuyện, một người khác, thường là linh mục, nói các lời của Chúa chúng ta, và một người đóng vai các nhân vật khác.

Ca đoàn hay cả cộng đoàn có thể đóng vai đám đông, hoặc thay cho nhiều nhân vật trong Tin Mừng phát biểu cùng một lúc.

Hiệu ứng “kịch tính” và thiêng liêng trên cộng đoàn, khi chính họ, chứ không phải một người, hô to “Đóng đinh nó vào Thập giá”, có thể là khá cảm động, và có thể nói rõ hơn trách nhiệm của tội lỗi cá nhân của mỗi người đối với cuộc Khổ Nạn của Chúa chúng ta.

Tại Tòa thánh Vatican, bài Thương Khó ngày Chúa Nhật Lễ Lá đã được hát trong nhiều năm qua, bằng tiếng Ý, bởi ba phó tế và ca đoàn. Các phó tế duy trì một cung giọng nghiêm trang đúng mực, mặc dù có thay đổi nhỏ trong cung giọng của mỗi người. Ca đoàn hát phần của đám đông trong đa âm.

Trong ngày Thứ Sáu Tuần Thánh, tiến trình cũng diễn ra như vậy, nhưng dùng tiếng Latinh truyền thống, với ca đoàn Sistine giữ phần của đám đông trong đa âm. Trong mỗi buổi như vậy, bài Thương Khó kéo dài khoảng 50 phút.

Hệ thống chia bài đọc thành nhiều phần đôi khi cũng được cho phép trong Thánh Lễ dành cho Thiếu nhi, nếu tiến trình này tạo điều kiện dễ dàng cho việc hiểu bài đọc (xem số 47 của Hướng dẫn về Thánh Lễ dành cho Thiếu nhi).

Tuy nhiên, điều này là khác với việc diễn xuất bài Thương Khó, vốn có thể có tác dụng ngược lại với điều sách phụng vu mong muốn. Qui chế Tổng Quát Sách Lễ Rôma đề cập chủ đề này trong số 38 về “Cách đọc các bản văn khác nhau”:

“Khi vị tư tế, người giúp lễ hay mọi người phải đọc các bản văn cách rõ ràng và lớn tiếng, thì phải liệu sao cho giọng nói phù hợp với từng loại bản văn, tùy như đó là bài đọc, lời nguyện, lời nhắn nhủ, lời tung hô hay bài hát, đồng thời cũng phải phù hợp với hình thức cử hành và tính cách long trọng của buổi lễ. Ngoài ra, còn phải để ý đến tính chất của các ngôn ngữ khác nhau và cách cảm nghĩ của mỗi dân tộc.

Vậy trong các nghi tiết và các quy tắc sau đây, các từ “nói” hay “đọc” phải hiểu cả về hát lẫn đọc, miễn là giữ các nguyên tắc nêu trên” (Bản dịch Việt ngữ của linh mục Phanxicô Xavier Nguyễn Chí Cần, Giáo phận Nha Trang).

Do đó, văn bản này nhắc trước hết đến cung giọng, chứ không nhắc đến việc kèm theo lời đọc cử chỉ nét mặt hoặc điệu bộ khác. Điều này là phù hợp với tính nghiêm trang đứng đắn truyền thống của nghi lễ Roma, và với bản chất thừa tác của các công việc phục vụ, như việc đọc sách chẳng hạn.

Tôi tin rằng tiêu chuẩn nền tảng chính là việc phục vụ lời Chúa. Công tác của người đọc là nêu ra và công bố ý nghĩa của sứ điệp của Chúa với hết khả năng của mình, đồng thời tránh gây sự chú ý vào người đọc bằng y phục hoặc điệu bộ.

Cũng có thể có sự nguy hiểm nào đó của người đọc, khi áp đặt sự giải thích các cảm xúc của mình, được giấu kín trong đoạn văn, hơn là cho phép lời Chúa nói tâm tình với mỗi thành viên của cộng đoàn.

Do đó, một số biến đổi trong ngữ điệu là được mong muốn, để làm rõ ý nghĩa của bản văn, chẳng hạn để phân biệt một câu hỏi với một lời khuyên, hay tiếng kêu lòng thương xót với việc ban sự thương xót.

Việc sử dụng một cung giọng không thay đổi hoặc đơn điệu cho cả đoạn văn là làm hại cho lời Chúa và cho cộng đoàn. Nhưng bất kỳ gợi ý nào về diễn xuất, cho dù bằng nét mặt, cử chỉ, thay đổi ngữ điệu hay giọng nói cho các nhân vật khác nhau, cũng cần phải tránh, vì chúng có xu hướng thu hút sự chú ý đi xa văn bản và chỉ hướng tới người đọc.

Các cung giọng Latinh truyền thống cho việc hát các bài đọc có thể gợi ý một mô hình cho việc đọc sách thánh, hoặc thậm chí cho việc soạn nhạc mới theo tiếng mẹ đẻ để hát Kinh Thánh, như đã thực hiện thành công trong một số ngôn ngữ.

Việc hát các bản văn, ít là vào các dịp lễ trọng, nhắc nhở chúng ta rằng đây không phải là bản văn bình thường, nhưng là lời Chúa nói với chúng ta. Nó cũng giúp tăng sự chú ý nhiều vào lời Chúa.

Năm 2005, một độc giả đã cung cấp một gợi ý có giá trị như sau, dựa vào kinh nghiệm, mà tôi nghĩ là đáng được nhắc lại ở đây:

“Khi dạy các người đọc sách và chủng sinh, tôi thấy là hữu ích để nói với họ là họ nên tự nghĩ mình như “đang ở tại đài phát thanh”, chứ không “như đang trình diễn trên đài truyền hình”. Điều này làm cho họ phải suy nghĩ cách tốt nhất để sử dụng giọng nói của mình để rao giảng lời Chúa, không bị xao lãng bởi việc “nhìn vào cộng đoàn, cử chỉ nét mặt, điệu bộ…”. Cách tiếp cận này cho phép người đọc quan tâm đến người nghe, làm cho ý nghĩa của văn bản trở nên rõ ràng trước mặt họ – khi Chúa đang nói qua miệng của họ. Nó cũng cho phép họ nhận ra rằng “lời họ nói” là lời Chúa sống động, và do đó, là điều quan trọng nhất. Nó cũng làm cho họ tránh diễn kịch cho bản văn”. (Zenit.org 24-3-2015).


Nguyễn Trọng Đa chuyển ngữ

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Đêm hoan ca Phục Sinh 2021 tại nhà thờ Chính Toà
     10/04/2021 23:30

    Đêm hoan ca Phục Sinh 2021 tại nhà thờ Chính Toà

    Tối thứ 5 ngày 08/04/2021, tại nhà thờ Chính Tòa đã diễn ra chương trình Hoan ca Phục Sinh với chủ đề: “XIN KỂ CHO CHÚNG TÔI NGHE”, kỷ niệm 5 năm Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri về nhận sứ vụ tại Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng và mừng Giáo phận có thêm 3 tiến chức Phó tế.
    Thánh lễ phong chức phó tế tại nhà thờ Chính tòa Lạng Sơn
     10/04/2021 01:36

    Thánh lễ phong chức phó tế tại nhà thờ Chính tòa Lạng Sơn

    Vào lúc 9h30 sáng thứ sáu, ngày 09/04/2021 tại nhà thờ Chính tòa Lạng Sơn, Đức cha Giu-se Châu Ngọc Tri đã long trọng cử hành Thánh lễ truyền chức phó tế cho 3 thầy chủng sinh Giáo phận. Thánh lễ trọng đại này, cũng là lời tạ ơn Thiên Chúa, Đức cha kỷ niệm tròn 5 năm nhận sứ vụ Giáo phận Lạng Sơn-Cao Bằng.
  • Tam Nhật Vượt Qua tại giáo xứ Cửa Nam
     02/04/2021 05:48

    Tam Nhật Vượt Qua tại giáo xứ Cửa Nam

    Tam Nhật Vượt Qua gồm Thứ Năm Tuần Thánh, Thứ Sáu Tuần Thánh, Thứ Bảy Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh. Điều này bao gồm Đêm Vọng Phục Sinh, đỉnh cao của Tam Nhật Thánh.
    Phụng vụ Tuần Thánh tại nhà thờ Chính toà
     01/04/2021 05:32

    Phụng vụ Tuần Thánh tại nhà thờ Chính toà

    Tuần Thánh là tuần quan trọng nhất trong Phụng vụ của Giáo Hội. Tuần Thánh để người Kitô hữu tưởng niệm những biến cố đặc biệt trong những ngày cuối cùng cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu để cứu chuộc nhân loại.
  • Thánh lễ Truyền Dầu tại Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng
     31/03/2021 23:53

    Thánh lễ Truyền Dầu tại Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng

    Vào lúc 9 giờ 30 sáng thứ Tư, ngày 31 tháng 3 năm 2021 tại nhà thờ Chính tòa Giáo phận Lạng Sơn-Cao Bằng, Đức cha Giu-se Châu Ngọc Tri Giám mục Giáo phận đã long trọng cử hành Thánh lễ Truyền Dầu. Cùng đồng tế với ngài có các linh mục trong Giáo phận và rất đông bà con giáo dân các giáo xứ về tham dự.
    Tòa Thánh: Giáo hội không thể chúc lành cho các kết hợp giữa người đồng tính
     25/03/2021 22:29

    Tòa Thánh: Giáo hội không thể chúc lành cho các kết hợp giữa người đồng tính

    TÒA THÁNH: GIÁO HỘI KHÔNG THỂ CHÚC LÀNH CHO CÁC KẾT HỢP GIỮA NGƯỜI ĐỒNG TÍNH Hồng Thủy - Vatican News
  • Thông báo Mục vụ Tháng 3 năm 2021 của Văn phòng Tòa Giám mục Lạng Sơn
     13/03/2021 08:21

    Thông báo Mục vụ Tháng 3 năm 2021 của Văn phòng Tòa Giám mục Lạng Sơn

    Thánh lễ trọng thể kính Thánh Giuse được cử hành tại Nhà thờ Chính Tòa, vào lúc 09g30 sáng thứ Sáu, ngày 19/3.
    Thư công bố ứng viên chịu chức Phó Tế
     13/03/2021 00:10

    Thư công bố ứng viên chịu chức Phó Tế

    Giáo phận chúng ta hiện nay có 04 chủng sinh đã mãn các Đại Chủng viện Hà Nội, Xuân Lộc vào cuối tháng 5 năm 2020, và một Thầy đã tốt nghiệp Đại Chủng viện Vinh-Thanh. Đức cha Giuse thông báo về việc chuẩn bị Truyền chức Phó Tế cho các Thầy:
  • Giáo họ Hùng Vương - Giáo xứ Chính tòa mừng kính Thánh Đaminh Đỗ Đình Cẩm bổn mạng
     12/03/2021 05:29

    Giáo họ Hùng Vương - Giáo xứ Chính tòa mừng kính Thánh Đaminh Đỗ Đình Cẩm bổn mạng

    Vào hồi 10 giờ sáng thứ Năm ngày 11 tháng 3 năm 2021, Cộng đoàn Dân Chúa của Giáo họ Hùng Vương thuộc Giáo xứ Chính Tòa Lạng Sơn đã long trọng hiệp dâng Thánh lễ mừng kính Thánh Tử Đạo Đa Minh Đỗ Đình Cẩm là Bổn mạng của Giáo họ. Thánh lễ do Đức cha Giuse chủ sự. Đồng tế với ngài có cha Vinhsơn Vũ Văn Công, quản nhiệm Giáo họ, và quý Cha.
    Ăn năn sám hối
     10/03/2021 20:54

    Ăn năn sám hối

    Sám hối là phải đi đôi với việc hãm mình hy sinh, khi ý thức tình yêu thương Chúa dành cho ta thì việc hãm mình hy sinh không còn là gánh nặng, trái lại còn trở nên nhẹ nhàng cho những ai đang yêu Chúa và yêu người. Hãm mình hy sinh thường đi chung với cầu nguyện. Có cầu nguyện, tiếp xúc với Chúa, gặp gỡ Chúa, cảm nghiệm tình yêu của Chúa, chúng ta sẽ sẵn sàng hy sinh nhiều thứ, và dễ dàng làm chủ bản thân mình.

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập80
  • Máy chủ tìm kiếm15
  • Khách viếng thăm65
  • Hôm nay23,653
  • Tháng hiện tại310,623
  • Tổng lượt truy cập10,015,411
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây