Tìm Về Pháp Trường Cổ Mễ, Nơi Xử Tử Bảy Vị Thánh Bắc Ninh

Thứ tư - 29/08/2018 01:14 273 0
Theo tương truyền, Pháp trường Cổ Mễ ở khu làng Cổ Mễ là một nơi để xử tử nhiều người vào thời Nhà Nguyễn. Và theo sử sách, tại khu vực làng Cổ Mễ này có 7 vị Thánh tử đạo Bắc Ninh bị giết vào năm 1838 và 1839.
Tìm Về Pháp Trường Cổ Mễ, Nơi Xử Tử Bảy Vị Thánh Bắc Ninh

Nhưng người viết bài này đã nhiều lần tìm kiếm và cầu nguyện, với ước mong tìm biết chút ít về tung tích địa điểm quan trọng này, để tri ân các tiền nhân đã dày công gìn giữ đức tin cho mình. Bởi vì các ngài đã minh chứng đức tin vào Chúa bằng máu đào của mình ở nơi đây. Sau nhiều lần tìm tòi, người viết xin mô phỏng và tổng hợp lại những gì mình biết dưới đây. Hy vọng những điều mô phỏng tái hiện đôi nét về địa điểm pháp trường Cổ Mễ, nơi đã xảy ra hai biến cố quan trọng liên quan đến 7 chứng nhân đức tin của giáo phận khi xưa.

Vị trí và những đặc điểm:

Hiện nay người viết tạm thời tìm thấy hai nguồn tài liệu nói về địa điểm pháp trường Cổ Mễ này:

Tài liệu thứ nhất: theo cuốn “Các Thánh Tử Đạo Bắc Ninh” trong trang 18 có mô tả như sau: “Pháp trường là một bãi rộng ở làng Cổ Mễ, dưới chân một ngọn đồi nhỏ, bên bờ sông Cầu, ở ngoài thành Bắc Ninh.”[1] Địa điểm này thuộc phường Vũ Ninh, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh ngày nay. Địa điểm Pháp trường này cách nơi giam giữ (thành cổ Bắc Ninh) “khoảng 2km, có thể gần địa điểm hiện nay là Đền Bà Chúa Kho.”[2]

Tài liệu thứ hai: trong cuốn “Dòng Máu Anh Hùng” của cha Vũ Thành cho biết thêm về khu vực xử tử cha Tự, lúc đó: “đồi Xài Bông là nơi thường được dùng để hành quyết các tội nhân, nhưng đặc biệt cha Tự không phải chết ở đó, họ dẫn cha về phía bên phải đồi”[3] và họ hành quyết ngài ở đó.

Về quả đồi nhỏ ở làng Cổ Mễ. Làng Cổ Mễ hiện có một ngọn đồi rõ nhất với nhiều tên gọi khác nhau như: đồi Cổ Mễ, Núi Kho, hay có thể còn được gọi là đồi Xài Bông[4] chăng? Với dòng thời gian gần hai thế kỷ với biết bao thay đổi, nên có thể ngọn đồi này được dân chúng gọi với những tên gọi khác nhau như vậy.

 Xét về vị trí nơi xử chém cha Tự, từ hai nguồn tài liệu nói trên có sự trùng hợp nhau ở khu vòng tròn đỏ vị trí số “3” trên sơ đồ: căn cứ vào tài liệu thứ nhất, vị trí pháp trường ở “dưới chân một ngọn đồi nhỏ, bên bờ sông Cầu”. Và căn cứ vào tài liệu thứ hai: “họ dẫn cha cha Tự về phía bên phải đồi”. Nhìn vào hình sơ đồ làng Cổ Mễ ta đặt giả thiết rằng: nếu lấy hướng Bắc (N) để hướng tới (mặt quả đồi), thì điểm số “3” nằm phía bên phải của đồi Cổ Mễ ngày nay.  Nên ta có thể ước đoán địa điểm pháp trường nằm ở khu vòng tròn đỏ vị trí số “3” trên hình sơ đồ làng Cổ Mễ trên.

 Lần xử thứ nhất vào ngày 05-09-1838:

Bảy vị Thánh tử đạo Bắc Ninh tuy bị bắt trong cùng một thời gian từ ngày 29 tháng 6 năm 1838 đến đầu tháng 7 năm 1838, và bị giam chung với nhau ở tại thành Bắc Ninh (tức thành cổ Bắc Ninh ngày nay). Nhưng các ngài bị xử tử hai đợt khác nhau:

Lần xử thứ nhất này có hai vị bị xử chém đầu là cha Phêrô Nguyễn Văn Tự và cụ trùm Giuse Hoàng Lương Cảnh. Bản án “trảm quyết” (chém đầu) của cha Tự và cụ trùm Cảnh do vua Minh Mệnh ra ngày 2/9/1838:

“Đạo trưởng Nguyễn Văn Tự và Đạo mục Hoàng Lương Cảnh phải trảm quyết tức khắc, còn các tên Hà Trọng Mậu, Bùi Văn Úy, Nguyễn Văn Đệ, Nguyễn Văn Mới và Nguyễn Văn Vinh phải giam giữ cẩn thận và khuyên dụ bỏ đạo, nếu không nghe thì bị xử giảo.”

Trên đường ra pháp trường Cổ Mễ lính xếp hàng đi hai bên, cha Tự và cụ trùm Cảnh đi ở giữa, tay nâng niu tượng Chuộc Tội, hai vị vừa đi vừa đọc kinh. Khi ấy giáo hữu và người ngoại hiếu kỳ nên đi xem rất đông. Người ta thấy vẻ vui mừng hoan hỉ tỏ lộ trên vẻ mặt tuấn tú của cha Tự thật là đẹp, đến nỗi một người lương kêu to lên: “kìa xem, ông đó đẹp trai biết bao! Sao họ nỡ tâm giết một người như vậy?”[5] Nhưng không có quan tòa nào trả lời câu hỏi của người lương dân này.

Đến nơi, họ cho hai vị quỳ xuống những tấm chiếu đã trải sẵn. Họ tháo gông cho hai vị rồi  trói chặt hai tay ra đằng sau. Theo tiếng trống lệnh, lý hình thi hành việc chém đầu hai chứng nhân. Chém xong họ liền tung đầu hai vị lên cho mọi người trông thấy. Vì “theo tục lệ thời đó, đầu tội nhân phải được tung cao 3 lần cho mọi người xem thấy.”[6] Ngay sau khi các ngài bị chém, tức khắc nhiều người trong đạo cũng như ngoài đạo chen lấn xô nhau chạy vào để thấm máu các ngài[7]:

Đầu của cha Tự: “Lý hình vung kiếm chém mạnh, nhưng đầu vẫn chưa rơi khỏi cổ, anh ta phải chém mạnh lần thứ hai đầu mới rơi khỏi cổ.”[8]

Bên cha Tự: “Lý hình vừa làm xong nhiệm vụ, thì cả người lương lẫn người giáo chạy xúm đến để thấm máu và tranh dành tất cả những gì của cha Tự. Người ta chen lấn nhau đến nỗi một số người ngã trên vũng máu và làm cho cả đám người thấm máu của vị tử đạo.”[9]

Phía bên cụ trùm Cảnh: “Một hồi chiêng vang dội, lý hình vung gươm chém và đầu cụ Cảnh rơi khỏi thân xác. Các người lương giáo xô nhau ra thấm máu và xô xé lấy những gì thuộc về cụ đến nỗi các quan cũng không thể ngăn nổi.”[10]

Lần xử thứ hai vào ngày 19-12-1839:

Năm vị thánh bị xử giảo[11] là Phanxicô Hà Trọng Mậu, Augustinô Nguyễn Văn Mới, Đaminh Bùi Văn Úy, Stêphanô Nguyễn Văn Vinh và Tôma Nguyễn Văn Đệ. Bản án xử giảo 5 vị chứng nhân này đã có chung với bản án của cha Tự và cụ trùm Cảnh cùng ngày 2/9/1838. Suốt thời gian hơn một năm các quan “khuyên dụ” 5 vị này bỏ đạo, nhưng không ai bỏ đạo, nên bản án được viết tiếp: “Bọn gian ác theo Gia-tô tả đạo, mặc dầu đã khuyên răn sửa phạt, vẫn ngoan cố không chịu bước qua thập giá, nay chúng bị xử giảo.“[12]

Ngày 19/12/1839 trên đường ra pháp trường, thầy Phan-xi-cô Hà Trọng Mậu dẫn đầu anh em. Năm chứng nhân trẻ này bị dẫn đến pháp trường Cổ Mễ trước sự hiếu kỳ của đám đông chen lấn nhau. Họ “xì xào với nhau là các vị này bị giết oan!”[13]. Chắc hẳn họ đã thấy 5 vị này sống tốt, chẳng có tội tình gì. Còn “các chứng nhân tươi cười nói với mọi người: anh em chúng tôi đang tiến về Thiên Đàng đây.” Tiếp đó “5 vị bị trói vào 5 cái cọc đã chôn sẵn, rồi cùng một lúc lý hình xiết cổ các ngài bằng dây thừng cho đến lúc tắt thở.”[14]

 “Khi lưỡi gươm của lý hình chém xuống, thì các vị tử đạo được rước lên đài vinh quang.”

 Xin các Thánh Tử Đạo Bắc Ninh cầu cho chúng con! Amen.

JB. Lâm Văn Trung

Nguồn: Gp. Bắc Ninh

—————————————————–

[1] Tòa giám mục Bắc Ninh, Các Thánh Tử Đạo Bắc Ninh, tr 18.

[2] Tài liệu đang dẫn, tr 18.

[3] Vũ Thành, Lm, Dòng Máu Anh Hùng, tr 202

[4] X. Dòng Máu Anh Hùng, tr 202

[5] Vũ Thành, lm, Dòng Máu Anh Hùng, tr 202.

[6]  Tài liệu đang dẫn.

[7]  Tòa giám mục Bắc Ninh, Các Thánh Tử Đạo Bắc Ninh,18-19

[8] Vũ Thành, lm, Dòng Máu Anh Hùng, tr 202.

[9] Tài liệu đã dẫn, tr 202.

[10] Tài liệu đã dẫn, tr 204.

[11] Xử giảo: bị tròng dây vào cổ và bị lý hình kéo hai đầu dây xiết chặt cho đến chết mới thôi.

[12] Tòa Giám Mục Bắc Ninh, Các Thánh Tử Đạo Bắc Ninh, tr 34

[13] X. Tài liệu đang dẫn, tr 34.

[14] Tài liệu đang dẫn, tr 34.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu
     10/07/2019 21:53

    Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu

    Từ ngày 1-6 tháng 7 vừa qua, tại Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, giáo phận Bà Rịa diễn ra hai khóa bồi dưỡng thần học và truyền giáo dành cho 130 tham dự viên, bao gồm bề trên các hội dòng, giáo sư chủng viện và học viện, linh mục và các tu sĩ trẻ.
    Kinh nguyện cho việc truyền giáo
     04/07/2019 00:06

    Kinh nguyện cho việc truyền giáo

    Lạy Chúa Chúa đã muốn mọi dân tộc là phần tử liên đới của nhân loại và phát triển tuỳ theo ơn sủng Chúa ban, xin đổ đầy tình yêu Chúa vào lòng con cái Chúa để họ hăng say lo lắng cho phần rỗi của anh em mình và vì Chúa đã trao phó trái đất cho con người sử dụng cho công cuộc phát triển...
  • Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019
     10/06/2019 12:14

    Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Thánh Cha Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề của Sứ điệp được lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Giáo Hội của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo
     08/06/2019 11:18

    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo

    Trước hết chúng ta cùng nhau xác tín lại sứ vụ truyền giáo của chúng ta là gì theo các sách Phúc Âm (A); kế đến, chúng ta tìm hiểu vai trò của Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần trong sứ vụ truyền giáo của Hội Thánh (B); và sau cùng chúng ta cùng nhau khám phá những nẻo đường của Lời Chúa, qua đó chúng ta thực thi sứ vụ truyền giáo (C).
  • Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo
     29/05/2019 10:30

    Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo

    Chủ tịch các Hội Giáo Hoàng truyền giáo, Đức TGM Giampietro Dal Toso, kêu gọi tăng cường nền tảng thần học cho các hoạt động truyền giáo, và tìm phương thức lạc quyên mới, đứng trước sự suy giảm các ngân khoản tài trợ cho các hoạt động truyền giáo của Giáo Hội.
    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira
     25/05/2019 22:35

    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira

    Lời chứng đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira: chữa lành khởi đi từ cuộc gặp gỡ với một Con Người, không phải với giáo điều
  • Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo
     24/05/2019 09:21

    Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo

    Cách đây không lâu, chủ nghĩa vô thần là một hệ thống tín ngưỡng mà họ không dám nói tên. Ngay cả người hoài nghi hăng hái nhất cũng có lúc miễn cưỡng bảy tỏ niềm tin, hoặc chí ít là đối với những phúc lành là nguồn cội của nhân loại.
    Nói về đức tin với người không tin
     24/05/2019 09:20

    Nói về đức tin với người không tin

    ĐGH Phanxicô đã và đang thể hiện “phong cách nghèo khó” của Thánh Phanxicô Assisi, báo giới gọi đó là “hiện tượng Phanxicô” hoặc “hệ quả Phanxicô”. Quả thật, Giáo hội Công giáo đang “thay da, đổi thịt” nhờ Đức Phanxicô.
  • Phải sống cách nào để làm chứng nhân đích thực cho Chúa Kitô trong hoàn cảnh thế giới ngày nay?
     24/05/2019 09:17

    Phải sống cách nào để làm chứng nhân đích thực cho Chúa Kitô trong hoàn cảnh thế giới ngày nay?

    Mọi thành phần dân Chúa trong Giáo Hội đều có sứ mệnh cao cả là làm chứng tá cho Chúa Kitô trước mặt người đời bằng chính đời sống của mình, bằng việc làm cụ thể phản ánh trung thực mọi giá trị của Tin Mừng Cứu Độ để mời gọi những người chưa biết Chúa, được tin có Chúa nhờ đời sống nhân chứng đích thực của mình.
    Truyền giáo tại Việt Nam hôm nay
     23/05/2019 20:55

    Truyền giáo tại Việt Nam hôm nay

    Người truyền giáo hôm nay cũng sẽ đón nhận Đức Kitô vào đời mình bằng tinh thần nghèo khó. Để rồi, họ sẽ trở thành những người canh thức, giúp mọi người vượt qua sự thống trị của các quyền lực nguy hiểm, để dễ đón nhận Đức Kitô là Đấng cứu chuộc loài người chỉ bằng tình yêu chấp nhận hy sinh đến cùng.

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập52
  • Máy chủ tìm kiếm10
  • Khách viếng thăm42
  • Hôm nay13,631
  • Tháng hiện tại173,894
  • Tổng lượt truy cập3,061,314
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây