Thánh Phêrô Lê Tùy (1773-1833)

Chủ nhật - 16/09/2018 20:43 6 0
Phêrô Lê Tùy, Sinh năm 1773 tại Bằng Sở, Hà Ðông, Linh mục, bị xử trảm ngày 11/10/1833 tại Quan Ban dưới đời vua Minh Mạng.
Thánh Phêrô Lê Tùy (1773-1833)
Ngày 27.05.1900, Đức Lêo XIII suy tôn cha Phêrô Lê Tùy lên bậc Chân Phước. Ngày 19-06-1988, Đức Gioan Phaolô II suy tôn ngài lên hàng Hiển thánh. Lễ kính vào ngày 11/10.

Nếu xưa trong Kinh Thánh có chuyện cụ già Eleazarô không thèm "giả bộ ăn của cúng" để được tha chết (2 Mc 6,18 –28) thì ở Việt Nam cùng có thánh Phêrô Lê Tùy không khai man mình là y sĩ, không giấu chức vụ mình là linh mục theo yêu cầu của quan địa phương, để được sống còn. Như cụ già Do Thái xưa, cái chết của cha để lại cho giáo hữu Việt Nam và toàn cầu một lưu niệm sâu xa về đạo đức.

Phêrô Lê Tùy sinh trưởng trong một gia đình nề nếp khá giả làng Bằng Sở, huyện Thanh Trì, phủ Thường Tín, Hà Đông, nay thuộc giáo phận Hà Nội. Năm 1773, năm cậu mở mắt chào đời cũng là năm hai thánh linh mục Vinh Sơn Liêm và Castanẽda Gia lãnh triều thiên tử đạo tại Hà Nội do án xử của chúa Trịnh Sâm. Cảm kích trước tấm gương hào hùng ấy, khi cậu lớn lên, song thân đã lo liệu gởi cậu theo học tại chủng viện Nam Định. Trong những năm học, cậu tỏ ra rất thông minh, khôn ngoan và đạo đức. Sau khi lãnh chức phó tế, thày Phêrô được cử đi giúp Đức cha De la Mothe Hậu lo việc truyền giáo ở Nghệ An. Ít lâu sau, thày thụ phong linh mục, làm phó xứ Đông Thành, Chân Lộc, rồi làm chánh xứ Nam Đường.

Cha Phêrô Tùy là một linh mục vui tính, hiền hòa và rất nhiệt thành trong sứ vụ chủ chăn. Dù ở đâu, dù chức vụ nào, cha cũng luôn sốt sắng chu toàn nhiệm vụ của mình. Đức cha Hậu đã có lần khen ngợi những đức tính và hoạt động của cha, ngài nói: "Không ai là không hài lòng với cha Tùy". Trong 30 năm liền, nhà truyền giáo Lê tùy hoạt động công khai đắc lực phục vụ giáo hội Việt Nam. Nhưng như mọi linh mục khác, từ khi vua Minh Mạng ra chiếu chỉ cấm đạo trên toàn quốc ngày 06.01.1833, cha phải hoạt động âm thầm trong bóng tối.

Ngày 25.6.1833, cha Tùy đến xức dầu cho một bệnh nhân gần chết ở họ Thanh Trai. Đây là một họ đạo nhỏ, chem giữa làng mạc của lương dân. Một nhóm người ngoại giáo đã bắt cha nộp cho quan huyện Thanh Phương. Giáo hữu điều đình bỏ tiền xin chuộc, nhưng quan đặt điều kiện cha phải khai mình là thày thuốc, chứ không phải là linh mục. Cha Tùy cho rằng khai man như thế không tốt, nên khẳng khái từ chối. Cha bị đóng gông áp giải về tỉnh đường Nghệ An. Suốt thời gian trong tù, lúc nào cha cũng giữ được nét vui tươi, hồn nhiên, cam đảm trước mọi khổ nhục. Thái độ đó làm nhiều người thán phục.

Một hôm quan án đòi cha ra công đường và nói: "Ông là đạo trưởng Gia Tô ?". Cha đáp: "Phải, tôi là đạo trưởng". quan nói ngay: "Ông nghe ta đi, ai thấy ông bị bắt cũng động lòng trắc ẩn. Không ai muốn ông phải án tử hình, ta đây cũng vậy. Bây giờ ông nghe ta, làm một tờ khai nói mình là lang y chữa bệnh, có thế ta mới cứu ông được". Cha Tùy trả lời: "Tôi không sợ chết, vì chết cách nào tôi cũng không ngại. Ai cũng phải chết. Dù chết trên chăn êm nệm ấm, dầu bị cọp tha cá rỉa, dầu bị lột da hay xé xác làm trăm mảnh cũng đều là chết thôi; cho nên tôi không sợ chết". Vì kính trọng cha đã 60 tuổi, quan không truyền đánh đòn, chỉ đưa cha về ngục.

Suốt ba tháng tù, cha được mọi người, từ quan tới lính, cùng các tù nhân khác qúy mến. Họ nói với nhau: "Một người hiền từ nhân đức như vậy, mà bị giam như một phạm nhân gian ác, thật là không phải. Chúng mình chịu án phạt đã đành, chứ ông ấy nào có tội tình gì ?" Các quan nhiều lần cho người dụ dỗ cha khai mình là y sĩ để khỏi chết, nhưng trước sau cha vẫn xác định mình là linh mục.

Thời đó, luật nhà nước cấm xử tử những người từ 60 tuổi trở lên. Đàng khác, đây lại là thời kỳ dầu cuộc bách hại, nên chính các quan khi làm sớ báo tin về kinh đô, chỉ nghĩ tội nhân sẽ phải nộp tiền phạt thôi. Ai ngờ, vua Minh Mạng bất chấp luật lệ truyền thống nhân đạo của dân tộc. Ngày 10.10.1833, các quan tỉnh Nghệ An nhận được sắc chỉ của vua "Tên Tùy đã xưng là đạo trưởng và truyền dạy tà đạo cho dân, phải trảm quyết".

Một tín hữu nghe tin liền chạy đến nhà giam báo cho "tử tội" biết. Cha Tùy không chút lo sợ, chỉ hỏi lại cho chính xác, rồi vui vẻ nói : "Bấy lâu nay thật tôi không dám đợi trông ơn lớn lao như vậy". Ngài dùng bữa tối như thường lệ, rồi lặng lẽ một mình, tránh mọi cuộc tiếp xúc để dọn mình lãnh triều thiên tử đạo.

Sáng hôm sau 11.10.1833, ngày giáo hội thời đó kính Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa, cha Tùy tiến ra pháp trường chợ Quân Ban như đi dự hội, vẻ mặt vui hớn hở, đến nỗi dân đi xem và quân lính đều nói : "Xưa nay chưa thấy ai bị đem đi xử mà lại can đảm như thế". Một giáo hữu trải chiếu ra, chứng nhân Đức Kitô quỳ xuống cầu nguyện, bên cạnh là người lính cầm thẻ bài bằng gỗ ghi bản án:

"Can phạm từ lâu học điều dị đoan, xưng mình là Đạo trưởng, lẩn trốn trong dân để quyến rũ. Bắt được đã tra xét kỹ càng. Lệnh xử chém tức khắc để răn kẻ khác".

Một tín hữu, ông Bernado Thu đến xin quan đừng xử vội, để cha cầu nguyện giây lát. Quan đồng ý và đưa mấy quan tiền cho theo tục lệ vua ban cho tử tội mua sắm ăn bữa sau cùng. Cha Tùy không nhận, tiếp tục cầu nguyện ít phút nũa. Sau đó, ông Thu đến lạy cha bốn lạy và nói : "Giờ đây, cha sắp được về nơi vĩnh phúc đã bao lâu trông đợi. Phần con, con ở lại chốn khóc lóc này, xin cha nhớ đến con". Vị linh mục cũng lạy bốn lạy bốn lần đáp lễ và khuyên : "Hỡi con, con hãy bền lòng vững chí, rồi con cũng được phần thưởng muôn đời". Cảnh cha con từ biệt làm nhiều người xúc động đến rơi lệ.

Sau đó, cha nói với quân lính : "Tôi đã sẵn sàng". Tiếng thanh la vừa dứt, một người lính vung gươm, đầu vị tử đạo rơi xuống, trong khi linh hồn vút cao về Trời. Các tín hữu xin thi thể cha, khâm niệm vào áo quan, rước về nhà xứ Tràng Nứa và an táng ở đấy. Sau này họ dời hài cốt cha về xứ Yên Duyên, rồi đưa về nguyên quán ngài là Bằng Sở. Nhiều người đến kính viếng mộ ngài đã được ơn lạ. Ông Bernado Thu cũng làm chứng nhiều bệnh nhân được khỏi nhờ cầu nguyện với cha Lê Tùy.

Ngày 27.05.1900, Đức Lêo XIII suy tôn cha Phêrô Lê Tùy lên bậc Chân Phước. Ngày 19-06-1988, Đức Gioan Phaolô II suy tôn ngài lên hàng Hiển thánh.

Nguồn từ thư viện Đa Minh

Trường thi tử Đạo.
Thánh Phêrô Lê Tuỳ linh mục
Năm Quý Tỵ (1773) sinh thực Bằng Sở
Thanh trai có bệnh điêu linh
Trong làng bé nhỏ nghĩa tình giáo lương

Ði kẻ liệt cha đương giải tội
Hè nhau vào chúng vội trói tay
Giải về huyện lỵ trong ngày
Kể công lấy thưởng bọn này sá chi

Linh mục Phêrô Tùy bị bắt
Ðang lúc ban phép nhặt xức dầu
Thanh Trai người bệnh từ lâu
Trong làng bé nhỏ nghèo giàu giáo lương

Cha bị nộp Thanh Phương quan huyện
Quan muốn tha, tự nguyện giáo dân
Cùng nhau tiền bạc góp phần
Ðiều đình để chuộc xin cần quan tha

Ðặt điều kiện khai là thầy thuốc
Cha Phêrô bị buộc khai man
Ngài liền khẳng khái đôi hàng
Tôi là Linh mục sẵn sàng đơn khai

Bị gông cổ giải ngài lên tỉnh
Quan án hỏi cha tính lại coi
Giatô Ðạo Trưởng học đòi
Lệnh vua án tử phạt roi phủ đầu

Quan Tỉnh dụ nghe đâu Ðạo Trưởng
Tuổi sáu mươi được hưởng đặc ân
Linh mục dù chết ngàn lần
Tôi là Ðạo trưởng đâu cần man khai

Quan kính nể truyền sai giam ngục
Dâng trình vua phong tục nước nhà
Cao niên lớn tuổi được tha
Phạt tiền bắt chuộc đó là ý dân

Vua Minh Mạng bất cần luật lệ
Xử trảm Tùy cốt để răn đe
Chiêng cồng vọng tiếng vang nghe
Lý hình vung kiếm sáng lòe lưỡi gươm

Vị tự đạo hành hương nước Chúa
Là tôi trung nước hứa Thiên Ðàng 
Xác Cha khâm liệm áo quan
Ðưa về Trang Nứa dân làng tiễn đưa 

Nơi chôn cất thấy chưa ổn định
Ðược đem về giáo tỉnh Yên Duyên
Nơi đây cũng vẫn chưa yên
Bằng Sở nguyên quán gắn liền ngàn thu

Là Linh mục khiêm nhu đạo đức
Thuộc gia đình vào mực phong lưu
Ơn Thiên triệu Chúa dắt dìu
Tông đồ phục vụ gặp nhiều gian nan

Sau Linh mục đảm đang phó xứ
Trước Ðông Thành sau cử Lộc Chân
Sau lên Chánh sở lãnh phần
Nam Ðường xứ lớn giáo dân đông người

Ðức Cha Hậu ngỏ lời khen ngợi
Linh mục Tùy vui với anh em
Tông đồ sứ vụ ngày đêm
Công khai đắc lực gieo men Tin mừng 

Cha kiên nhẫn tưng bừng hoạt động
Ba mươi năm cuộc sống giản đơn
Hiền hòa vui tính ai hơn
Yêu thương bác ái chẳng hờn ghét ai

Phúc tử đạo công khai Quý Tỵ (1833)
Lòng trung kiên chẳng bị chuộc mua
Roma phong thánh tới mùa
Suy tôn Chân Phước con vua Nước Trời

Lời bất hủ: Quan tra hỏi tại công đường: "Ông là đạo trưởng Giatô phải không?". Cha đáp: "Phải tôi là đạo trưởng". Quan nói ngay: "Ông nghe ta đi, ai thấy ông bị bắt cũng động lòng trắc ẩn, không ai muốn ông phải bị án tử hình cả, ta đây cũng vậy, Bây giờ ông nghe ta, làm một tờ khai nói mình là lang y chữa bệnh có thế ta mới cứu được ông". Cha Tuỳ trả lời: "Tôi không sợ chết, và chết cách nào tôi cũng không ngại. Ai cũng phải chết, dù chết trên chăn êm nệm ấm, dầu bị cọp tha cá rỉa, dầu bị lột da hay xé xác làm trăm mảnh cũng đều là chết thôi, cho nên tôi không sợ chết".

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Đăng ký nhận tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập40
  • Máy chủ tìm kiếm4
  • Khách viếng thăm36
  • Hôm nay2,720
  • Tháng hiện tại122,492
  • Tổng lượt truy cập326,121
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây