Ngày 03/9: Thánh Gregorio Cả, Giáo Hoàng

Chủ nhật - 02/09/2018 09:10 764 0
Ngài đảm nhận sứ mạng giám mục Rôma từ năm 590 đến năm 604, và được truyền thống trao tặng danh hiệu “Magnus” (Cả), vì thực sự là một vị giáo hoàng vĩ đại và một vị tiến sĩ lẫy lừng của Giáo Hội.
Ngày 03/9: Thánh Gregorio Cả, Giáo Hoàng

Thánh Grêgôriô Cả
Trích ĐGH Bênêdictô XVI, 36 Thánh Tiến Sĩ (Tp. HCM: Nxb Phương Đông, 2017), tr. 189-218.

Đây là vị giáo hoàng thứ hai được tuyên phong tước hiệu “Tiến Sĩ Hội Thánh”. Đức Bênêđictô XVI dành hai buổi tiếp kiến chung để nói về vị giáo hoàng vĩ đại này:

- ngày 28 tháng 05 năm 2008: giới thiệu những điểm đáng ghi nhớ trong cuộc đời của đức Grêgôriô Cả.

- ngày 04 tháng 06 năm 2008: giới thiệu các bài viết, các tác phẩm và giáo huấn quan trọng của thánh nhân. Trong đó, đặc biệt phải kể đến tác phẩm “Những Hướng Dẫn Mục Vụ,” là kim chỉ nam cho đời sống và hoạt động của các vị chủ chăn, các mục tử trong Giáo Hội, vẫn còn hữu ích cho thời hiện đại.

*****

Anh chị em thân mến,

Hôm nay, tôi xin chia sẻ về một nhân vật quan trọng, một trong những vị Giáo phụ vĩ đại nhất của lịch sử Giáo Hội, một trong bốn vị tiến sĩ Tây phương, đó là đức giáo hoàng Grêgôriô. Ngài đảm nhận sứ mạng giám mục Rôma từ năm 590 đến năm 604, và được truyền thống trao tặng danh hiệu “Magnus” (Cả), vì thực sự là một vị giáo hoàng vĩ đại và một vị tiến sĩ lẫy lừng của Giáo Hội.

1. Cuộc đời

Thánh nhân được sinh ra ở Rôma khoảng năm 540, trong gia đình Anicia giàu có, không những danh tiếng về dòng dõi quý tộc mà còn nổi nang về lòng trung thành với đức tin Kitô giáo và tận tình phục vụ Tòa thánh. Trước đó, đã có hai vị giáo hoàng xuất thân từ dòng dõi này: Đức giáo hoàng Felix III (483-492), là ông cố tổ của Grêgôriô, và đức giáo hoàng Agapetus (535-536). Ngôi nhà, nơi Grêgôriô đã trưởng thành, nằm ở đại lộ Clivus Scauri, xung quanh có những lâu đài lộng lẫy, minh chứng cho sự vĩ đại của đế quốc La Mã cổ xưa và sức mạnh tinh thần của Kitô giáo. Mọi người trong gia đình đều là gương sáng, tác động tích cực đến Grêgôriô: ông Gordian và bà Sylvia là những bậc cha mẹ đức hạnh, được tôn kính như những vị thánh; hai người con gái của ông bà là Aemiliana và Tharsilla, sống trong những căn nhà riêng, từ bỏ chính mình và trở thành các trinh nữ thánh hiến chuyên chăm cầu nguyện. Tất cả những điều đó như đã truyền cảm hứng, khơi lên tinh thần Kitô giáo mạnh mẽ nơi Grêgôriô.

Theo bước thân phụ, Grêgôriô đã sớm đi vào con đường quan quyền, đạt tới một địa vị rất cao, làm Tổng trấn ở Rôma vào năm 572. Một vài sai phạm đáng tiếc khiến công việc quản trị trở nên phức tạp, Grêgôriô rút kinh nghiệm và áp dụng chính bản thân mình trên một bình diện rộng lớn, cho mọi vấn đề của trách vụ giáo hoàng tương lai. Cụ thể, ngài ý thức mọi việc cần phải có trật tự và kỷ luật: khi trở thành giáo hoàng, ngài khuyên nhủ các giám mục sống gương mẫu, cần mẫn, để điều hành các vấn đề của Giáo Hội, phải biết tôn trọng lề luật như những viên chức dân sự.

Nhưng đời sống quan trường không làm cho Grêgôriô thỏa mãn, và chỉ ít lâu sau, ngài quyết định rời bỏ trách nhiệm dân sự, trở về gia đình, bắt đầu cuộc sống đan tu, biến ngôi nhà của gia đình thành đan viện thánh Anrê, trên đồi Coelian. Giai đoạn sống đời đan tu, không ngừng đối thoại với Thiên Chúa và lắng nghe lời Người chỉ dạy, đã để lại nơi Grêgôriô một ký ức không phai. Thế nên, sau này dù đi bất cứ nơi nào, ngài vẫn nhớ về giai đoạn đó, nhắc đến trong các bài giảng của mình. Những khi cảm thấy áp lực vì bao lo toan mục vụ, ngài thường nhớ lại giai đoạn sống đời đan tu ấy (thể hiện trong nhiều tác phẩm của mình), xem như một khoảng thời gian bình an và hạnh phúc, suy niệm, hồi tâm trong Chúa, tận hiến cho việc cầu nguyện và chuyên chăm học hành. Vì thế, ngài đạt được một sự hiểu biết sâu sắc về Kinh Thánh cũng như về các vị Giáo phụ, và điều đó giúp ích rất nhiều cho mọi công việc ngài phải thi hành.

Nhưng, thực tế, việc ẩn mình sống cô tịch của Grêgôriô đã không kéo dài. Kinh nghiệm đáng quý mà ngài có được sau những năm đảm nhận trách vụ dân sự với nhiều vấn đề quản trị quan trọng, rồi những mối tương quan thân hữu mà ngài đã có với Byzantine bên Đông phương, cùng với lòng quý trọng, kính mến mà đông đảo dân chúng dành cho ngài, tất cả đã khiến cho đức giáo hoàng Pelagius II phải chỉ định ngài làm một phó tế và gửi tới Constantinopolilàm đại sứ của giáo hoàng (ngày nay chúng ta thường nói “sứ thần Toà thánh” - Apostolic Nuncio), hầu có thể khắc phục những tàn tích cuối cùng của lạc giáo Monophysite (thuyết Nhất tính, vốn cho rằng Đức Giêsu Kitô chỉ có một bản tính Thiên Chúa mà thôi) và quan trọng hơn, để đạt được sự ủng hộ của hoàng đế trong việc chống lại quân Lombard.

Thời gian ở Constantinopoli sống đời đan tu với một nhóm các đan sĩ là một giai đoạn rất quan trọng đối với Grêgôriô, giúp ngài tiếp thu kinh nghiệm về thế giới Byzantine, cũng như tiếp xúc với sắc dân Lombard, là những kẻ sau này đòi hỏi Grêgôriô phải nỗ lực và khéo léo hết sức để giải quyết vấn đề suốt những năm ngài đảm nhận trách vụ giáo hoàng. Vài năm sau đó, Grêgôriô được đức giáo hoàng gọi về Rôma, chỉ định làm thư ký riêng của giáo hoàng. Đây là những năm hết sức khó khăn, thiên tai triền miên, mưa bão liên tục, sông ngòi dâng cao ngập nước, đói kém lan tràn khắp bán đảo Italia và Rôma. Cuối cùng, dịch hạch đã xảy ra, gây tác hại lớn lao, nhiều người bị lây nhiễm, trong số đó có cả đức giáo hoàng Pelagius II. Hàng giáo sĩ, dân chúng và nghị viện đều đồng ý chọn Grêgôriô là vị kế nhiệm thánh Phêrô. Grêgôriô ra sức phản kháng, thậm chí cố tình bỏ trốn nhưng vẫn không thành công. Cuối cùng, năm 590, ngài phải chấp nhận sứ mạng này.

Hiểu được thánh ý Thiên Chúa trong tất cả những gì đã xảy ra, ngay lập tức, vị giáo hoàng mới đã nhiệt thành chu toàn sứ mạng. Ngay từ ban đầu, Grêgôriô đã tỏ ra là người có tầm nhìn sáng suốt về thực tại, về những vấn đề phải giải quyết, một khả năng làm việc phi thường, đương đầu cả với những vấn đề Giáo Hội cũng như xã hội dân sự, luôn giữ thái độ điềm tĩnh, quân bình khi phải đưa ra quyết định, lắm khi phải rất gan dạ vì trách vụ đòi hỏi.

Nhiều tài liệu về việc điều hành của thánh giáo hoàng Grêgôriô đã được bảo tồn nhờ bộ phận công hàm lưu giữ các thư tịch của ngài (xấp xỉ khoảng tám trăm lá thư), phản ánh những vấn đề phức tạp được đặt ra trên bàn làm việc của ngài hằng ngày. Đó là những câu hỏi mà các giám mục, các viện phụ, các giáo sĩ và thậm chí cả các nhà chức trách dân sự trong từng cấp bậc gửi về cho giáo hoàng. Một trong những vấn đề nổi cộm ở Italia và Rôma thời kỳ đó, cũng thuộc vấn đề đặc biệt quan trọng đối với cả phía dân sự lẫn Giáo Hội, đó là sắc dân Lombard. Đức giáo hoàng dùng hết khả năng tài trí để tìm ra một giải pháp hòa bình thực sự. Ngược với hoàng đế Byzantine, vốn cho rằng nhóm dân Lombard chỉ là đám man di mọi rợ phải loại trừ, đức giáo hoàng Grêgôriô nhìn những người này với ánh mắt của mục tử nhân lành, quan tâm đến việc làm sao công bố Lời mang ơn cứu độ cho họ, thiết lập mối tương quan đầy tình huynh đệ với họ, hướng về một tương lai yên ổn, được thiết lập trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau và cùng tồn tại hòa bình giữa người thuộc đế chế La Mã và người Lombard. Thánh nhân chăm lo việc hoán cải những người trẻ và cũng quan tâm cấu trúc dân sự mới của châu Âu: người Visigoths của xứ Tây Ban Nha, người Frank, người Saxon, di dân ở Anh quốc và người Lombard. Đó là những đối tượng đặc biệt mà đức giáo hoàng hướng đến trong sứ vụ loan báo Tin Mừng. Thưa anh chị em, ngày 27 tháng 05 vừa qua, chúng ta đã cử hành lễ nhớ thánh Augustinô thành Canterbury. Ngài là nhà lãnh đạo một nhóm các đan sĩ mà đức giáo hoàng Grêgôriô Cả đã ủy thác nhiệm vụ đến Anh quốc, để loan báo Tin Mừng.

Đức giáo hoàng Grêgôriô Cả, nhà xây dựng hoà bình đích thực, dấn thân hết mình để thiết lập một nền hoà bình hiệu quả ở Rôma và Italia qua việc đảm trách các cuộc thương thuyết với Agilulf, vua người Lombard. Việc thương thuyết này dẫn tới một thời kỳ ngưng chiến khoảng ba năm (598-601), sau đó, năm 603, có thể dẫn tới thời kỳ đình chiến lâu dài. Kết quả tích cực này có được cũng là nhờ vào mối tương quan thân tình và giao hảo của đức giáo hoàng với hoàng hậu Theodolinda, công chúa xứ Bavaria (vị này không giống như những nhà lãnh đạo của các dân tộc Đức khác, là một người Công Giáo đích thực).

Nhiều lá thư mà đức giáo hoàng Grêgôriô gởi cho vị hoàng hậu này vẫn được lưu giữ, trong đó đức giáo hoàng bày tỏ thái độ tôn trọng và tình thân hữu. Hoàng hậu Theodolinda dần dần thuyết phục nhà vua quay về với đạo Công Giáo, mở ra con đường hoà bình. Đức giáo hoàng cũng cẩn thận gởi hoàng hậu một vài thánh tích cho Vương cung Thánh đường thánh Gioan Tẩy Giả, vì đây là đền thờ mà bà đã có công xây dựng ở Monza, và ngài cũng không quên gởi lời chúc mừng cùng nhiều tặng phẩm quý giá đến đền thờ này nhân dịp sinh nhật và rửa tội của hoàng tử Adaloald, con trai hoàng hậu. Những sự việc liên quan đến vị hoàng hậu này cũng tạo thành một bằng chứng rất đẹp về tầm quan trọng của người nữ trong lịch sử Giáo Hội.

Đức giáo hoàng Grêgôriô luôn tập trung vào ba mục tiêu căn bản sau đây: giới hạn sự bành trướng của quân Lombard ở Italia; bảo vệ hoàng hậu Theodolinda khỏi bị lôi cuốn theo những kẻ ly giáo và không ngừng củng cố đức tin Công Giáo nơi bà; làm trung gian giữa quân Lombard và phe Byzantine, hướng tới một hiệp định bảo vệ nền hoà bình trên bán đảo, đồng thời mở ra công cuộc rao giảng Tin Mừng cho chính những người Lombard. Do đó, trong một hoàn cảnh phức tạp, đức giáo hoàng vẫn luôn nhắm tới hai mục tiêu cùng lúc: thúc đẩy sự hiểu biết ở mức độ chính trị- ngoại giao và mở rộng công cuộc loan báo đức tin chân chính cho các dân tộc.

Ngoài những hành động mục vụ và thuần tuý tâm linh, đức giáo hoàng Grêgôriô còn là một người đóng vai chính trong các hoạt động xã hội trên nhiều phương diện. Với số lợi tức thu về từ khối tài sản của Toà thánh ở Italia, đặc biệt ở Sicily, đức giáo hoàng mua thóc gạo rồi phân phát cho kẻ nghèo đói, trợ giúp các linh mục, đan sĩ và nữ tu sống ở những vùng khó khăn, chuộc lại nhiều công dân đang bị quân Lombard bắt giữ, kiến tạo những cuộc thoả thuận ngừng chiến, đình chiến. Hơn thế nữa, ở Rôma cũng như bất cứ nơi nào khác thuộc Italia, đức giáo hoàng Grêgôriô cẩn thận xây dựng các cơ quan quản trị hành chính, có những lời chỉ dẫn đáng quý, để rồi nguồn lợi tức của Giáo Hội (mục đích là đảm bảo cho sinh hoạt của Giáo Hội và phục vụ công cuộc loan báo Tin Mừng trên thế giới) được quản lý nghiêm minh tuyệt đối, theo lẽ công bằng và tình thương. Đức giáo hoàng yêu cầu mọi gia chủ trên lãnh thổ của Giáo Hội phải xa tránh những tác nhân bất lương, và trong những trường hợp có lỗi lầm xảy ra, phải nhanh chóng đền bồi, hầu diện mạo vị Hiền Thê của Đức Kitô không bị tiền bạc bất chính làm vấy bẩn, hoen ố.

Đức giáo hoàng Grêgôriô nỗ lực làm biết bao công việc mà không màng đến tình trạng sức khoẻ mỏng manh của mình. Bệnh tật vẫn thường buộc ngài phải nằm nghỉ. Những kỳ chay tịnh khắc khổ mà ngài thực hiện trong thời gian sống đời đan tu đã gây ra những vấn đề tiêu hoá nghiêm trọng. Thêm vào đó, giọng nói của ngài quá yếu ớt đến độ buộc phải nhờ vị phó tế đọc bài giảng, để các tín hữu hiện diện ở đền thờ Rôma có thể nghe được. Trong những dịp đại lễ, ngài đã gắng hết sức cử hành nghi thức trọng thể (Missarum sollemnia), và gặp gỡ cộng đoàn dân Chúa. Dân chúng quý mến đức giáo hoàng Grêgôriô, vì từ nơi ngài họ tìm được những lời chỉ dạy, hướng dẫn đầy uy tín để giải quyết nhiều vấn đề trong cuộc sống: không phải ngẫu nhiên mà danh hiệu “Consul Dei” (Nhà cố vấn của Thiên Chúa) mau chóng được dành tặng cho ngài. Qua những tình huống khó khăn mà đức giáo hoàng giải quyết, ngài được đông đảo các tín hữu tin tưởng, vì đời sống thánh thiện và cũng rất nhân bản, gặt hái được nhiều thành quả cao quý cho thời đại của ngài cũng như cho các thế hệ tương lai.

Đức giáo hoàng Grêgôriô thực là một người đắm mình trong Thiên Chúa: lòng khát khao Thiên Chúa nơi ngài luôn mãnh liệt trong mọi ngõ ngách sâu thẳm của linh hồn, và vì thế, ngài cũng luôn gần gũi tha nhân, gần gũi những ai nghèo khổ, túng thiếu. Thực vậy, suốt thời kỳ biến động và tàn phá kinh tởm, đức giáo hoàng Grêgôriô vẫn có thể kiến tạo hoà bình và mở ra niềm hy vọng. Thánh giáo hoàng cho chúng ta thấy đâu là nguồn hòa bình đích thực, để từ đó, nảy sinh niềm hy vọng đích thực cho nhân loại. Vì thế, ngài cũng là nhà hướng dẫn, chỉ dạy cho thời đại chúng ta hôm nay.

2. Giáo huấn

Thưa anh chị em, giờ đây tôi muốn đến với các giáo huấn của đức giáo hoàng Grêgôriô Cả, để đón nhận những luồng sáng bổ ích cho cuộc sống hôm nay.

Dù bận rộn với khá nhiều trách nhiệm gắn liền với chức vụ giám mục Rôma, nhưng thánh giáo hoàng Grêgôriô cũng để lại một số lượng lớn tác phẩm, và qua nhiều thế kỷ, từ những tác phẩm của ngài, Giáo Hội không ngừng rút ra những bài học quý giá.

Ngoài những thư từ giải đáp quan trọng (như tôi đã nói, có khoảng 800 thư loại này), thánh nhân còn để lại cho chúng ta những tác phẩm thuộc thể loại chú giải, trong số đó, nổi tiếng có những tác phẩm như: “Những Bài Học Luân Lý Trong Sách Gióp” (Moralia in Iob), “Các Bài Giảng Sách Ngôn Sứ Êdêkien” (Homilies on Ezekiel) và “Các Bài Giảng Tin Mừng” (Homilies on the Gospel) là nổi bật nhất. Thánh giáo hoàng Grêgôriô còn viết một tác phẩm quan trọng khác về tiểu sử các vị thánh là quyển “Đối Thoại,” để soi sáng, hướng dẫn cho hoàng hậu Theodolinda. Chúng ta phải nói đến tác phẩm chính yếu và nổi tiếng nhất của ngài, đó là quyển “Những Hướng Dẫn Mục Vụ,” mà thánh nhân đã cho xuất bản ngay khởi đầu triều đại giáo hoàng của ngài, với những chương trình cụ thể, hướng tới mục tiêu rõ ràng.

Muốn tiếp cận và tìm hiểu các tác phẩm của thánh nhân một cách nhanh chóng, trước hết, chúng ta phải lưu ý rằ̀ng: qua các bài viết của ngài, thánh giáo hoàng Grêgôriô không bao giờ muốn diễn đạt đạo lý của riêng bản thân, thay vào đó, ngài muốn nhắc lại những giáo huấn truyền thống của Giáo Hội. Đơn giản đức giáo hoàng chỉ muốn làm “chiếc loa phóng thanh” của Đức Kitô và Giáo Hội trên con đường dẫn nhân loại đến Thiên Chúa. Các bài chú giải của thánh nhân là ví dụ điển hình nhất cho lối tiếp cận này.

Đức giáo hoàng Grêgôriô là một người say mê đọc Kinh Thánh. Ngài không đọc Kinh Thánh với mục đích đơn thuần là thoả mãn trí hiểu: từ Kinh Thánh, thánh giáo hoàng nghĩ rằng, Kitô hữu không chỉ đơn thuần rút ra những tri thức thuần lý mà thôi, nhưng phải kín múc chất sống cho linh hồn, cho sự sống của mình trên thế gian này. Đơn cử, trong quyển “Những Bài Giảng Về Sách Ngôn Sứ Êdêkien,” đức giáo hoàng nhấn mạnh chức năng của bản văn Kinh Thánh: nếu tiếp cận Kinh Thánh với mục đích đơn thuần chỉ là thoả mãn mong muốn hiểu biết của mình, thì điều đó có nghĩa là chúng ta không thể chống lại cơn cám dỗ kiêu căng, ngạo mạn, và liều lĩnh đẩy mình bước vào con đường lạc giáo. Thái độ khiêm tốn là quy luật căn bản và quan trọng cho những ai muốn nghiên cứu, tìm hiểu thấu đáo các thực tại siêu nhiên khởi đầu từ Sách Thánh. Hẳn nhiên, thái độ khiêm tốn không loại trừ việc học hỏi, nghiên cứu nghiêm túc, nhưng lại đảm bảo cho chúng ta rằng kết quả thu lượm là những ơn ích thiêng liêng, dẫn vào chiều sâu của bản văn dễ dàng hơn. Do vậy, sự khiêm tốn vẫn luôn cần thiết. Chỉ với thái độ nội tâm này, con người mới có thể lắng nghe và thấu hiểu lời Thiên Chúa. Nói cách khác, việc hiểu biết Lời Chúa chẳng có ý nghĩa gì, nếu không dẫn tới hành động cụ thể.

Từ những lời như thế, chúng ta nhận thấy tác phẩm “Những Bài Giảng Về Sách Ngôn Sứ Êdêkien” của thánh giáo hoàng quả thực chứa đựng những lời giải thích tuyệt đẹp, theo đó “nhà giảng thuyết phải nhúng ngòi bút của mình vào dòng máu con tim, để nhờ đó, anh ta chạm tới đôi tai của người thân cận.” Đọc các bải diễn giải của thánh nhân, chúng ta cảm nhận được rằng đức giáo hoàng Grêgôriô thực sự đã viết với dòng máu sự sống của mình, do đó, ngài vẫn đang nói với chúng ta hôm nay.

Những lời tương tự như thế cũng được đức giáo hoàng Grêgôriô nhấn mạnh ở quyển “Những Bài Học Luân Lý Trong Sách Gióp.” Theo truyền thống Giáo phụ, ngài tìm hiểu Kinh Thánh trong ba chiều kích ý nghĩa của nó: nghĩa văn tự (nghĩa đen), nghĩa ẩn dụ (nghĩa bóng) và nghĩa luân lý (bài học thực tiễn), cả ba hợp thành một nghĩa duy nhất của Kinh Thánh.

Tuy nhiên, đức giáo hoàng Grêgôriô gần như lại nhắc nhiều hơn đến nghĩa luân lý. Dưới khía cạnh này, ngài trình bày tư tưởng của mình qua một vài “hành động kép”: biết để làmgiảng để sốngthấu hiểu để thực thi. Thánh nhân gợi ý rằng cả hai khía cạnh này trong đời sống con người phải bổ túc cho nhau, nhưng cuối cùng, chúng thường đối chọi với nhau. Ngài giải thích như sau: nghĩa luân lý luôn bao gồm trong nó một sự nhận thức về việc tổng hợp hài hoà giữa lời nói và hành động, giữa tư tưởng và việc làm, giữa cầu nguyện và chu toàn phận vụ của bản thân. Qua đó, chúng ta nhận thấy rằng, khi con người sống tổng hợp cả hai chiều kích này, thì Thiên Chúa ngự đến với chúng ta và chúng ta được nâng lên tới Thiên Chúa, cho đến khi hiệp nhất với Người. Như thế, có thể nói rằng thánh giáo hoàng Grêgôriô đã thảo nên một kế hoạch hoàn trọn cho cuộc đời của người tín hữu. Và chính vì lý do này, quyển “Những Bài Học Luân Lý Trong Sách Gióp” đã trở thành một loại “Tổng luận” (Summa) về luân lý Kitô giáo trong thời Trung Cổ.

Quyển “Các Bài Giảng Tin Mừng” của thánh Grêgôriô cũng có tầm quan trọng lớn lao và chứa đựng những lời tuyệt đẹp. Bài diễn giải đầu tiên đức giáo hoàng chia sẻ tại Đền thờ thánh Phêrô suốt mùa Vọng năm 590, chỉ vài tháng sau khi ngài đắc cử chức vụ giám mục Rôma. Bài diễn giải cuối cùng đức giáo hoàng chia sẻ với các tín hữu tại Đền thờ thánh Lôrensô vào Chúa nhật thứ hai sau Đại lễ Ngũ tuần năm 593.Thánh Grêgôriô giảng dạy cho giáo dân trong các nhà thờ, nơi tổ chức các nghi lễ cầu nguyện, đặc biệt suốt những Mùa quan trọng trong năm Phụng vụ hoặc trong các kỳ đại lễ kính các thánh tử đạo.

Chúng ta có thể nhận ra một nguyên tắc hướng dẫn căn bản, gắn liền với bài giảng của vị giáo hoàng, thể hiện qua thuật ngữ “nhà giảng thuyết”: không chỉ có vị thừa tác viên của Thiên Chúa, mà mọi Kitô hữu có đều có nhiệm vụ “giảng thuyết,” chia sẻ những gì mình đã cảm nghiệm trong sâu thẳm tâm hồn, theo mẫu gương của Đức Kitô, Đấng đã trở nên người phàm để loan báo Tin Mừng cứu độ cho nhân loại. Chân trời của sứ mạng giảng thuyết này có tính cánh chung: Đức giáo hoàng Grêgôriô vẫn mang trong mình một tâm tưởng, một niềm hy vọng chan chứa là mọi sự sẽ được thành toàn, viên mãn trong Đức Kitô. Cuối cùng, tâm tưởng hy vọng ấy đã trở thành lý do hàng đầu, trở thành động lực cho mọi suy nghĩ và hành động của thánh nhân. Vì thế, ngài không ngừng nhắc nhớ hãy thận trọng và thực thi những công việc tốt lành.

Có lẽ, tác phẩm mang tính hệ thống nhất của thánh giáo hoàng là quyển “Những Hướng Dẫn Mục Vụ,” được viết vào những năm khởi đầu triều đại giáo hoàng của ngài. Trong quyển sách này, đức giáo hoàng phác hoạ hình ảnh một vị giám mục lý tưởng, vừa là thầy dạy, vừa là người dẫn đường cho đoàn chiên. Mục đích của ngài là diễn tả tầm quan trọng của chức vụ mục tử trong Giáo Hội, cũng như những trách nhiệm đi kèm với chức vụ ấy. Do đó, những ai không được mời gọi đảm nhận chức vụ này có lẽ sẽ hời hợt, không quan tâm gì đến nó; ngược lại, những ai phải gánh vác trách vụ mà chưa suy nghĩ cho thấu đáo, thì phải thấy băn khoăn, thao thức trong tâm hồn.

Một lần nữa, trong tác phẩm này, chúng ta bắt gặp một chủ đề mà thánh giáo hoàng yêu thích nhất. Ngài khẳng định: giám mục, trên hết, phải là một nhà “giảng thuyết” xuất sắc, và vì thế, phải trở nên gương sáng cho người khác, để rồi, hành vi của ngài có thể là điểm tham chiếu cho tất cả. Nếu muốn hoạt động mục vụ đạt hiệu quả, vị giám mục giảng thuyết phải biết rõ các thính giả của mình và thích ứng, thay đổi lời giảng với từng hoàn cảnh khác nhau.

Ở đây, đức giáo hoàng Grêgôriô dừng lại để miêu tả những lớp Kitô hữu khác nhau, với một lời chú giải chính xác và dễ thương, có thể biện hộ cho những ai nhận định rằng tác phẩm này cũng là một khảo luận về tâm lý học. Từ điểm này, chúng ta có thể hiểu rằng thánh giáo hoàng thực sự biết rõ đoàn chiên của mình và chia sẻ tất cả mọi sự với mọi người trong thành phố vào thời đại của ngài.

Thế nhưng, thánh giáo hoàng vẫn luôn nhấn mạnh nhiệm vụ của vị mục tử là mỗi ngày hãy nhìn nhận sự bất xứng của bản thân trước Thiên Chúa, Thẩm Phán Tối Cao, ngõ hầu thói kiêu ngạo không thể vô hiệu hoá những công việc tốt lành chúng ta làm. Về điểm này, thánh nhân đã dành chương cuối cùng của quyển “Những Hướng Dẫn Mục Vụ” để nói về đức khiêm nhường: “Khi một ai đó cảm thấy vui mừng vì tập luyện được nhiều nhân đức, thì tốt hơn hãy suy nghĩ về những thiếu sót của bản thân và phải khiêm tốn: thay vì chỉ nhìn vào những công việc tốt lành mình thực hiện được, chúng ta cần nhìn lại những gì mình còn khiếm khuyết.”

Tất cả những lời chỉ dạy đáng quý này diễn tả một quan điểm rất đẹp trong suy nghĩ của thánh giáo hoàng Grêgôriô, khi ngài nhiệt thành chăm sóc các linh hồn. Thánh nhân cho rằng công việc ấy là ‘nghệ thuật của mọi nghệ thuật’ (ars artium). Quyển “Những Hướng Dẫn Mục Vụ” có giá trị cao quý như thế, và rất may mắn, nó mau chóng được chuyển dịch sang tiếng Hylạp và Anglo-Saxon (một trường hợp khá hiếm hoi).

Một tác phẩm quan trọng khác của đức giáo hoàng Grêgôriô Cả là quyển “Đối Thoại,” viết để gởi cho một bằng hữu tên là Peter, một phó tế. Vị này cho rằng, phong tục, lối sống đồi bại chính là lý do không thể có những bậc thánh hiền xuất thiện như trước đây. Nhưng đức Grêgôriô lại giải thích theo hướng đối nghịch: con người vẫn có thể sống thánh thiện, ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn.

Ngài chứng minh điều ấy bằng cách trích dẫn đời sống gương sáng của nhiều vị đương thời hoặc của những người vừa mới qua đời, có thể xem là những bậc thánh nhân, dù chưa được phong thánh. Đi kèm với những lời trích dẫn này là nhiều suy tư thần học và thần bí làm cho quyển sách trở thành một bản văn kể về cuộc đời các vị thánh, có khả năng làm say mê mọi thế hệ độc giả. Tài liệu này được rút ra từ truyền thống sống động của dân Chúa, với mục đích khai tâm và đào tạo các tín hữu, lôi cuốn độc giả chúý tới hàng loạt vấn đề như ý nghĩa các phép lạ, giải thích Kinh Thánh, sự bất tử của linh hồn, hỏa ngục có thực, miêu tả thế giới bên kia. Tất cả những chủ đề này cần phải được trình bày rõ ràng, phù hợp.

Quyển II hoàn toàn được dành để nói về thánh Biển Đức và đây là chứng cứ cổ điển duy nhất về cuộc đời của vị đan sĩ thánh thiện này. Quyển sách thực sự đã tô đậm nét đẹp tinh thần của vị đan sĩ này.

Trong diễn trình thần học mà thánh giáo hoàng Grêgôriô phát triển nơi các tác phẩm của mình, thì cả quá khứ, hiện tại và tương lai được so sánh. Điều mà ngài quan tâm hơn hết là toàn bộ khung lịch sử cứu độ, vốn tiếp tục tỏ lộ trong dòng chảy mù mờ của thời gian. Trong viễn cảnh này, điều quan trọng là đức giáo hoàng đã chèn vào những tin tức về cuộc hoán cải của các Thiên thần trong phần giữa quyển “Những Bài Học Luân Lý Trong Sách Gióp”: đối với thánh nhân, sự kiện này tạo thành tương lai của Nước Thiên Chúa mà Sách Thánh diễn tả. Do đó, nó có thể được đề cập một cách đúng đắn trong bài chú giải về một quyển Sách Thánh. Theo thánh nhân, lãnh đạo của các cộng đoàn Kitô hữu phải thường xuyên đọc lại các sự kiện dưới ánh sáng Lời Chúa: trong ý nghĩa này vị giáo hoàng vĩ đại cảm nhận rằng ngài có nhiệm vụ phải hướng dẫn các vị mục tử và các tín hữu về hành trình tâm linh trong việc suy niệm Lời Chúa (Lectio Divina) một cách đúng đắn, đặt trong từng hoàn cảnh cụ thể.

Trước khi khép lại chủ đề này, thiết nghĩ, chúng ta cần phải nói đôi chút về tương quan mà giáo hoàng Grêgôriô đã nuôi dưỡng với các vị thượng phụ của Antiôkhia, Alêxandria và Constantinopoli. Ngài luôn quan tâm tới việc chân nhận và tôn trọng các quyền lợi của họ, bảo vệ họ khỏi những sự can thiệp bên ngoài làm giới hạn quyền tự trị hợp pháp của họ. Thêm nữa, trong hoàn cảnh lịch sử bấy giờ, nếu đức giáo hoàng phản đối danh hiệu “phổ quát” về phía đức thượng phụ Constantinopoli, thì điều đó không làm giới hạn hoặc phủ nhận thẩm quyền hợp pháp của phía bên kia, nhưng thay vào đó, vì ngài hướng tới tình hiệp nhất huynh đệ trên toàn Giáo Hội.

Trên hết, đức Grêgôriô đã xác tín rằng sự khiêm tốn phải là nhân đức nền tảng nơi mỗi giám mục, thậm chí càng đúng hơn đối với cương vị là một bậc thượng phụ. Thánh giáo hoàng vẫn là một đan sĩ trong tâm hồn, và vì thế, ngài thường đi ngược lại với những danh hiệu to lớn. Ngài muốn là, và đây là cách biểu hiện của ngài, “Tôi tớ của các tôi tớ Thiên Chúa” (servus servorum Dei). Danh hiệu này do ngài sáng nghĩ ra, không phải là một công thức đẹp đẽ trên môi miệng, nhưng là một biểu hiện thực sự trong lối sống và hành động.

Đức giáo hoàng được thúc đẩy mạnh mẽ bởi sự khiêm hạ của Thiên Chúa trong Đức Kitô, Đấng đã trở nên đầy tớ giữa chúng ta. Ngài đã và đang rửa chân cho chúng ta. Do đó, thánh giáo hoàng xác tín rằng: giám mục trước hết phải bắt chước sự khiêm hạ của Thiên Chúa theo gương mẫu của Đức Kitô. Mong ước của đức Grêgôriô là sống đời đan sĩ đích thực, luôn kết hiệp mật thiết với Lời Chúa, nhưng vì tình yêu Thiên Chúa, ngài biết cách làm cho chính mình trở thành tôi tớ của tất cả mọi người giữa một thời đại đầy đau khổ và phiền muộn. Quả thực, ngài đã trở nên “tôi tớ của các tôi tớ.” Vì đã khiêm hạ sống như thế, nên ngài trở nên cao cả, vĩ đại, và cũng chỉ cho chúng ta thấy đâu là tiêu chuẩn của sự cao cả đích thực.

Nguồn tin: Học Viện Đaminh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Thông báo Mục vụ tháng 9-10/2019
     07/09/2019 03:40

    Thông báo Mục vụ tháng 9-10/2019

    Văn phòng Tòa Giám mục xin thông báo cùng Gia đình Giáo phận chương trình sinh hoạt mục vụ chung trong tháng 9&10 năm 2019 như sau:
    Tiền Chủng viện Giáo phận khai giảng Năm học mới
     04/09/2019 22:39

    Tiền Chủng viện Giáo phận khai giảng Năm học mới

    Sáng ngày 2-9-2019, vào lúc 6h00 tại nhà thờ Chính tòa Giáo phận Lạng Sơn-Cao Bằng, Đức Giám Mục Giuse giáo phận đã cử hành Thánh lễ giỗ lần thứ 21 của Đức Cha Vinh Sơn Phaolo Phạm Văn Dụ, Giám Mục tiên khởi của Giáo phận và cầu nguyện cho niên học mới của Tiền chủng viện Têrêsa Hài Đồng Giêsu.
  • Thánh lễ đồng tế tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn sáng ngày 02/9/2019
     01/09/2019 20:44

    Thánh lễ đồng tế tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn sáng ngày 02/9/2019

    Hồi 6 giờ sáng hôm nay 02/9/2019, tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn, Đức cha Giuse đã chủ sự Thánh lễ đồng tế trọng thể: cầu nguyện cho quốc thái dân an nhân ngày Quốc khánh Việt nam, cầu nguyện cho Đức cha cố Vinhson Phaolo Phạm Văn Dụ nhân dịp giỗ 21 năm, cầu nguyện cho Ứng sinh Tiền Chủng viện nhân ngày lễ Khai giảng niên học 2019-2020.
    Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức tại GIáo xứ Bản Lìm
     01/09/2019 11:13

    Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức tại GIáo xứ Bản Lìm

    Vào hồi 19 giờ 30 tối Chúa nhật 01/9/2019, tại Thánh đường Giáo xứ Bản Lìm đã diễn ra một Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức khá đặc biệt. Đức cha Giuse Giáo phận đặt tay ban Bí tích này cho 8 người lớn là những Tân tòng đã được rửa tội từ mấy năm trở lại đây. Bầu khí Phụng vụ Thánh lễ được cử hành trang trọng và đầy cảm động.
  • Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu tại Giáo xứ Đồng Đăng
     31/08/2019 12:33

    Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu tại Giáo xứ Đồng Đăng

    Chiều thứ Bảy, ngày 31 tháng 8 năm 2019, đông đảo mọi thành phần Dân Chúa Giáo xứ Đồng Đăng (Giáo hạt Lạng Sơn) sốt sắng hiệp dâng Thánh lễ do Đức Giám mục Giáo phận chủ sự tại Thánh đường Giáo xứ. Đức cha đã ban Bí tích Thêm Sức và cho một số em thiếu nhi được Rước lễ lần đầu trong Thánh lễ.
    Legio Mariae - Curia Lạng Sơn: Họp định kỳ bầu Ban quản trị và Thánh lễ Tạ ơn
     29/08/2019 07:24

    Legio Mariae - Curia Lạng Sơn: Họp định kỳ bầu Ban quản trị và Thánh lễ Tạ ơn

    Trong Nhân dịp mừng kỷ niệm 71 năm Legio Mariae hiện diện tại Việt Nam, Curia Lạng Sơn tổ chức Thánh Lễ Tạ ơn Thiên Chúa, Cảm tạ Đức Mẹ và cầu nguyện cho các thành viên trong hội và các Presidia về dự phiên họp định kỳ tháng 8, trong đó có bầu cử Ban quản trị mới của Hội đồng Curia.
  • Giáo xứ Ngạn Sơn: Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu
     25/08/2019 19:24

    Giáo xứ Ngạn Sơn: Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu

    Vào hồi 19 giờ 15 chiều Chúa nhật XXI Thường Niên, ngày 25 tháng 8 năm 2019, tại Nhà thờ Ngạn Sơn, Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri – Giám mục Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng, đã chủ sự Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu cho một số em thiếu nhi trong Giáo xứ.
    Mừng Đại thượng thọ Bà Cố Lucia Nguyễn Thị Chín
     20/08/2019 06:26

    Mừng Đại thượng thọ Bà Cố Lucia Nguyễn Thị Chín

    Ngày 13 tháng 8 năm 2019 vừa qua, cộng đồng Dân Chúa Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng hiệp ý cùng gia đình và thân hữu của Đức cha Giáo phận hân hoan dâng lời tạ ơn Thiên Chúa dịp mừng Đại thượng thọ 100 tuổi của Bà cố Lucia Nguỹễn Thị Chín là Thân mẫu của Đức cha.
  • Tĩnh tâm tháng 8/2019 của Linh mục và Tu sỹ Giáo phận Lạng sơn Cao bằng.
     10/08/2019 11:15

    Tĩnh tâm tháng 8/2019 của Linh mục và Tu sỹ Giáo phận Lạng sơn Cao bằng.

    Chiều ngày 07 tháng 8 vừa qua, các Linh mục ,Tu sỹ, Chủng sinh và Ứng sinh của Giáo phận đã có buổi tĩnh tâm thường kỳ tháng 8/2019 tại Toà Giám mục Lạng Sơn. Đức cha Giuse đã có bài chia sẻ hướng dẫn mỗi người tĩnh tâm trong dịp này. Sau đây là những ý tưởng chính của bài chia sẻ:
    Đức Giám mục Giáo phận gặp gỡ Chủng sinh và Ứng sinh.
     08/08/2019 22:19

    Đức Giám mục Giáo phận gặp gỡ Chủng sinh và Ứng sinh.

    Năm học 2019-2020 Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng có 28 Đại Chủng sinh, được gửi đi tu học ở nhiều Chủng viện khác nhau. Có 24 ứng sinh Tiền Chủng viện Têresa trong đó có 7 anh em ứng sinh mới được nhận vào năm I sau kỳ tuyển sinh ơn gọi tháng 6 vừa qua. 

  • Sứ điệp của Đức Thánh Cha Phanxicô nhân ngày Thế giới Truyền Giáo năm 2019
     10/09/2019 20:56

    Sứ điệp của Đức Thánh Cha Phanxicô nhân ngày Thế giới Truyền Giáo năm 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, ĐTC.Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề Sứ điệp lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Hội Thánh của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Giáo hội tại Thánh địa gia tăng chuẩn bị cho Tháng truyền giáo đặc biệt
     02/09/2019 03:58

    Giáo hội tại Thánh địa gia tăng chuẩn bị cho Tháng truyền giáo đặc biệt

    Thứ bảy ngày 31 tháng 8, tại văn phòng Các Hội giáo hoàng truyền giáo (Pom) ở Haifa một cuộc gặp gỡ để bàn về vấn đề chuẩn bị cho Tháng truyền giáo đặc biệt tại Đất Thánh. Cha Mikhael Abdo Abdo, Giám đốc quốc gia của Các Hội giáo hoàng truyền giáo điều phối cuộc gặp gỡ. Có khoảng 20 tham dự viên đại diện cho các hoạt động mục vụ khác nhau của khu vực.
  • Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu
     10/07/2019 21:53

    Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu

    Từ ngày 1-6 tháng 7 vừa qua, tại Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, giáo phận Bà Rịa diễn ra hai khóa bồi dưỡng thần học và truyền giáo dành cho 130 tham dự viên, bao gồm bề trên các hội dòng, giáo sư chủng viện và học viện, linh mục và các tu sĩ trẻ.
    Kinh nguyện cho việc truyền giáo
     04/07/2019 00:06

    Kinh nguyện cho việc truyền giáo

    Lạy Chúa Chúa đã muốn mọi dân tộc là phần tử liên đới của nhân loại và phát triển tuỳ theo ơn sủng Chúa ban, xin đổ đầy tình yêu Chúa vào lòng con cái Chúa để họ hăng say lo lắng cho phần rỗi của anh em mình và vì Chúa đã trao phó trái đất cho con người sử dụng cho công cuộc phát triển...
  • Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019
     10/06/2019 12:14

    Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Thánh Cha Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề của Sứ điệp được lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Giáo Hội của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo
     08/06/2019 11:18

    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo

    Trước hết chúng ta cùng nhau xác tín lại sứ vụ truyền giáo của chúng ta là gì theo các sách Phúc Âm (A); kế đến, chúng ta tìm hiểu vai trò của Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần trong sứ vụ truyền giáo của Hội Thánh (B); và sau cùng chúng ta cùng nhau khám phá những nẻo đường của Lời Chúa, qua đó chúng ta thực thi sứ vụ truyền giáo (C).
  • Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo
     29/05/2019 10:30

    Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo

    Chủ tịch các Hội Giáo Hoàng truyền giáo, Đức TGM Giampietro Dal Toso, kêu gọi tăng cường nền tảng thần học cho các hoạt động truyền giáo, và tìm phương thức lạc quyên mới, đứng trước sự suy giảm các ngân khoản tài trợ cho các hoạt động truyền giáo của Giáo Hội.
    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira
     25/05/2019 22:35

    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira

    Lời chứng đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira: chữa lành khởi đi từ cuộc gặp gỡ với một Con Người, không phải với giáo điều
  • Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo
     24/05/2019 09:21

    Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo

    Cách đây không lâu, chủ nghĩa vô thần là một hệ thống tín ngưỡng mà họ không dám nói tên. Ngay cả người hoài nghi hăng hái nhất cũng có lúc miễn cưỡng bảy tỏ niềm tin, hoặc chí ít là đối với những phúc lành là nguồn cội của nhân loại.
    Nói về đức tin với người không tin
     24/05/2019 09:20

    Nói về đức tin với người không tin

    ĐGH Phanxicô đã và đang thể hiện “phong cách nghèo khó” của Thánh Phanxicô Assisi, báo giới gọi đó là “hiện tượng Phanxicô” hoặc “hệ quả Phanxicô”. Quả thật, Giáo hội Công giáo đang “thay da, đổi thịt” nhờ Đức Phanxicô.

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập70
  • Máy chủ tìm kiếm5
  • Khách viếng thăm65
  • Hôm nay3,654
  • Tháng hiện tại167,716
  • Tổng lượt truy cập3,362,637
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây