Ý nghĩa ngày tết nguyên đán

Thứ ba - 15/01/2019 21:32 189 0
Tết Nguyên Đán là ngày hội cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ biến rộng nhất từ Mục Nam Quan đến Mũi Cà Mau và là ngày lễ tưng bừng, nhộn nhịp của cả dân tộc.
Ý nghĩa ngày tết nguyên đán
Tết Nguyên Đán là ngày hội cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ biến rộng nhất từ Mục Nam Quan đến Mũi Cà Mau và là ngày lễ tưng bừng, nhộn nhịp của cả dân tộc. Từ những thế kỷ trước, từ đời Lý - Trần – Lê, ông cha ta đã cử hành lễ Tết hàng năm một cách trang trọng.

Tết Nguyên Đán là khâu đầu tiên và quan trọng nhất trong hệ thống lễ hội Việt Nam, nó mang đậm nét văn hóa dân tộc sâu sắc và độc đáo, phản ánh tinh thần hòa điệu giữa con người và thiên nhiên theo chu kỳ vận hành của vũ trụ.

Chữ “Nguyên” có nghĩa là bắt đầu, chữ “Đán” có nghĩa là buổi ban mai, là khởi điểm của năm mới. Đồng thời, tết cũng là dịp để gia đình, họ hàng, làng xóm, người thân xa gần sum họp, đoàn tụ thăm hỏi, cầu chúc nhau và tưởng nhớ, tri ân ông bà tổ tiên.

Xét ở góc độ mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, Tết là do xuất xứ từ “tiết” (thời tiết) thuận theo sự vận hành của vũ trụ, biểu hiện ở sự chu chuyển lần lượt các mùa Xuân – Hạ – Thu – Đông, điều đó có ý nghĩa rất đặc biệt đối với một nước thuần nông như Việt Nam.

Theo tín ngưỡng dân gian, bắt đầu từ quan niệm “Ơn trời mưa nắng phải thì” người nông dân còn cho đây là dịp để tưởng nhớ các vị thần linh có liên quan đến nông nghiệp như thần Đất, thần Mưa, thần Sấm, thần Nước… Người nông dân cũng không quên ơn các loài vật đã cùng họ sớm hôm vất vả như trâu, bò, gia súc, gia cầm và các loại cây lương thực, thực phẩm đã nuôi sống họ.

Về ý nghĩa nhân sinh của Tết Nguyên Đán, đó là Tết của gia đình, Tết của mọi nhà. Người Việt Nam có phong tục hằng năm, mỗi khi năm hết, Tết đến dù làm bất cứ nghề gì, ở bất cứ nơi đâu, kể cả người xa xứ cách hàng ngàn cây số vẫn mong được về sum họp dưới mái ấm gia đình trong ba ngày Tết, được khấn vái dưới bàn thờ tổ tiên, nhìn lại ngôi nhà, ngôi mộ, nhìn lại nơi mà một thời bàn chân bé dại đã tung tăng và mong được sống lại với những kỷ niệm đầy ắp yêu thương nơi chúng ta cất tiếng khóc chào đời. Mấy tiếng “Về quê ăn Tết” không chỉ là khái niệm đi về, mà đằng sau nó là cả một quá trình hành hương về với cội nguồn, về nơi chôn nhau cắt rốn.

Hiện nay, theo luật thì người Việt chỉ được nghỉ ăn Tết trong 4 ngày, từ 30 tháng Chạp tới mùng 3 tháng Giêng (âm lịch). Trên thực tế, không khí Tết sẽ dùng dằng ở lại cho đến hết tháng Giêng, thậm chí lâu hơn theo tinh thần câu ca dao mà người Việt ai cũng thuộc lòng:

“Tháng Giêng là tháng ăn chơi,
Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè”

Trước và sau Tết Nguyên Đán, người Việt có nhiều phong tục khác nhau, tùy theo từng địa phương. Dưới đây chúng ta sẽ cùng điểm qua một số phong tục chính:

Lễ ông Công ông Táo
Ông Công ở đây là Thổ Công, là vị thần cai quản đất đai, giới tính được xác định là nam. Ông Táo là thần bếp, hay Táo Quân, thực chất lại không phải một vị mà là hai ông và một bà. Lễ ông Công ông Táo được thực hiện vào ngày 23 tháng Chạp. Trong ngày này, ông Công được cúng ở ban thờ chính trên nhà, còn ông Táo được cúng dưới bếp. Đồ cúng thường đi kèm với mấy con cá chép, vì người ta cho rằng vào dịp cuối năm, ông Công ông Táo cưỡi cá chép bay về Thiên đình, trình bẩm những việc xảy ra trong dân gian trong năm vừa qua.

Lễ Tất niên
Tất niên có nghĩa là hoàn tất công việc một năm cũ. Vào chiều 30, nhà người Việt nào cũng chuẩn bị một mâm cơm cúng ông bà tổ tiên để tiễn biệt năm cũ. Sau đó, cả nhà quây quần bên mâm cơm .

Theo phong tục, trong thời điểm tất niên, mỗi người phải thu xếp thanh toán hết nợ nần, xóa bỏ những xích mích trong năm cũ để hướng tới một năm mới thuận hòa hơn.

Lễ Giao thừa
Giao thừa là thời khắc thiêng liêng của năm, khi mà năm cũ ủ rũ ra đi và năm mới rộn ràng bước tới. Vào thời điểm giao thừa, các gia đình làm lễ Trừ Tịch. Lễ Trừ Tịch được hiểu là lễ đem vứt những điều không may mắn của năm cũ đi, và đón lấy những điều tốt đẹp của năm mới đến.

Một điều không thể thiếu trong lễ Giao thừa trước đây, mà nay đã bị cấm, đó là đốt pháo đón giao thừa. Theo dân gian truyền lại, tiếng pháo là để xua đuổi ma quỷ của năm cũ. Cảm xúc đốt một bánh pháo dài , khói thuốc pháo thơm nồng tràn đầy trong phổ và con mèo chạy tọt vào gầm giường vì sợ là những ký ức không bao giờ phai của người Việt Nam về cái Tết của một thời xa xưa...

Đón xuân, đón năm mới (hay Tân niên)
Sau giao thừa là đến Tân Niên - đón một năm mới. Có rất nhiều phong tục cần tuân thủ vào thời điểm này. Thứ nhất là phong tục xông đất (hay "đạp đất" của người miền Trung). Người Việt quan niệm rằng ngày đầu tiên của năm sẽ quyết định " vận mạng" của cả năm: Do đó, người xông đất là người khách thứ nhất trong năm. Phải có người xông đất rồi, thì trong nhà mới mở cổng ngõ để đón tiếp mọi người và để cho người trong nhà ra đường. Người ta tin rằng, đức hạnh của người xông đất sẽ xua đuổi những cái xấu cũ ra khỏi nhà và đồng thời mang sự may mắn, hạnh phúc và thịnh vượng mới cho gia chủ.

Thứ hai, phải kể đến việc xuất hành du xuân. Cùng với các bà mẹ , nam thanh nữ tú thường thích đi ra đường đón xuân. Đích đến thường là các đình, chùa, miếu, điện... để cầu may và xin lộc. Người ta tin rằng việc cầu phúc cầu may đầu năm tại chùa chiền miếu mạo sẽ linh thiêng hơn, và nhiều người xin quẻ ở đây để đoán việc sẽ xảy ra trong năm. Đa số không quên bẻ lấy một cành cây trước cửa đình - cửa đền, để về nhà cắm trên bàn thờ cho đến hết Tết. Phong tục này gọi là hái lộc, tượng trưng cho việc đem lộc trời đất về nhà, khiến cho cây cối trước chùa thường tơi tả sau Tết.

Thứ ba là phong tục thăm hỏi, chúc tết và lì xì. Bố mẹ chúc con cái học giỏi và thành đạt, con cái chúc bố mẹ mạnh khỏe sống lâu. Họ hàng chúc nhau an khang, bạn bè chúc nhau thịnh vượng. Tới mỗi nhà, người lớn thường cho tiền trẻ con trong những bao màu đỏ, gọi là mừng tuổi (hay lì xì ở trong Nam). Tiền phong bao thường là tiền lẻ, với ngụ ý tiền này sẽ sinh sôi nảy nở thêm.

Mồng một chúc Tết mẹ cha 

Mồng hai tết vợ, mồng ba tết thầy.

Kiêng kỵ trong ngày Tết
Trong mấy ngày Tết, người Việt kiêng không cãi nhau, bởi họ tin rằng cãi nhau, bực tức trong ngày Tết sẽ khiến cả năm xúi quẩy - mất thuận hòa. Ông bà cha mẹ nhắc con cháu trong nhà từ phút giao thừa trở đi không được nghịch nghợm, cãi cọ nhau. Người lớn cũng tránh quở mắng trách phạt trẻ em, đối với ai cũng tay bắt mặt mừng, vui vẻ niềm nở, chúc nhau những điều tốt lành.

Hoa Tết
Hoa không thể thiếu trong ngày Tết của người miền Bắc là hoa Đào. Theo truyền thuyết, có cành Đào trong nhà vào dịp Tết sẽ giúp trừ tà ma. Hoa Đào có nhiều loại: bạch đào, bích đào, hồng đào... và nơi trồng đào nổi tiếng nhất miền Bắc là Nhật Tân, Nghi Tàm (Hà Nội). Nghệ nhân ở đây nổi tiếng với khả năng ghép đào, hãm đào, uốn sửa hình để cho những cây đào dáng đẹp nhiều hoa nở vào đúng tết. Nay làng đào Nhật Tân đã bị xóa sổ để nhường chỗ cho khu đô thị mới Nam Thăng Long.

Còn Ở miền Nam, hoa Mai được dùng để đón Tết. Hoa mai cũng có rất nhiều loại: mai tứ quý màu đỏ, hồng mai, chi mai, bạch mai màu trắng pha hồng, hoàng mai màu vàng... nhưng phổ biến hơn cả là hoa mai vàng. Hoa mai cũng năm cánh nhưng không nhiều lớp như hoa đào. Cánh Hoa mịn màng như lụa. Cành mai nâu sẫm, ngắn, rất gân guốc nhưng cũng rất mềm mại. Chính vẻ đài các này mà nhiều người cho rằng từ xa ngắm cành mai như đàn bướm vàng đậu hờ trên các nhánh cây trông rất thanh nhã, khiêm nhường. Hoa mai tượng trưng cho phẩm tiết cao quý, khí phách của người quân tử, là niềm cảm hứng rất kinh điển trong thi ca. Đã hơn một nghìn năm trôi qua nhưng những câu kết trong bài thơ chữ Hán của Mãn Giác Thiền Sư vẫn còn vang mãi.

Mạc vi xuân tàn hoa lạc tận 
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai

nghĩa là:

Đừng tưởng (Chớ Bảo) xuân tàn hoa rụng hết
Đêm qua sân trước một cành mai

Dù sống xa quê nhà, hay dù sống ở bất cứ nơi đâu, chúng ta bằng mọi cách bảo tồn và phát triển nền văn hoá dân tộc Lạc Việt.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Các nữ tu Hội dòng Mân Côi Bùi Chu dâng hoa Đức Mẹ tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn.
     17/05/2019 10:15

    Các nữ tu Hội dòng Mân Côi Bùi Chu dâng hoa Đức Mẹ tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn.

    Ngày Lễ Đức Mẹ Fatima, 13 tháng 5 năm 2019, vào hồi 19 giờ,  tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn, 30 nữ tu đến từ Cộng đoàn Nhà Mẹ của Hội Dòng Mân Côi Bùi Chu đã cử hành giờ dâng hoa kính Đức Mẹ thật trang nghiêm và sốt sắng.
    Kỷ niệm 13 năm Đức cha Giuse được bổ nhiệm Giám mục.
     16/05/2019 22:09

    Kỷ niệm 13 năm Đức cha Giuse được bổ nhiệm Giám mục.

    Ngày 13 tháng 5 năm 2019, tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn, Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri – Giám mục Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng, đã chủ sự Thánh lễ mừng kính Đức Mẹ Fatima trong sự tham dự của đông đảo mọi thành phần Dân Chúa. Cộng đoàn cũng hiệp ý tạ ơn Thiên Chúa và cầu nguyện cho Đức cha nhân kỷ niệm 13 năm ngày ngài được Toà Thánh bổ nhiệm làm Giám mục.
  • Giáo xứ Thất Khê dâng hoa kính Đức Mẹ
     16/05/2019 20:30

    Giáo xứ Thất Khê dâng hoa kính Đức Mẹ

    Theo truyền thống đạo đức của Giáo Hội, nhất là tại Việt Nam, mỗi khi tháng Năm về, các giáo xứ đều tổ chức dâng hoa kính Đức Mẹ, dâng lên những đóa hoa tươi thắm, những đoá hoa diễn tả tấm lòng của mỗi người con trong đại gia đình đức tin. Hòa chung tâm tình ấy, mỗi tuần trong tháng Hoa, Giáo xứ Thất Khê lại hân hoan cử hành những buổi tiến hoa thật sốt sắng, dâng lên Đức Mẹ những tâm tình con thảo yêu mến.
    Giáo xứ Mỹ Sơn: Giáo khu Fatima hân hoan mừng Lễ Bổn mạng
     15/05/2019 10:38

    Giáo xứ Mỹ Sơn: Giáo khu Fatima hân hoan mừng Lễ Bổn mạng

    Cùng với Giáo Hội, chúng ta đang sống trong tháng hoa dâng Mẹ. Ngày 13/05 vừa qua, Cha xứ cùng quý Cha phó dâng lễ kính Đức Mẹ Fatima là Bổn mạng Giáo khu Fatima tại giáo xứ Mỹ Sơn. 
  • Giáo xứ Bó Tờ dâng hoa Tháng Năm kính Đức Mẹ
     14/05/2019 21:09

    Giáo xứ Bó Tờ dâng hoa Tháng Năm kính Đức Mẹ

    Trong ngôi nhà thờ thân thương của Giáo xứ Bó Tờ, các đội hoa của giới Gia trưởng, Hiền mẫu, Hội Monica, Thiếu nhi và nhất là các Ké (các cụ bà cao niên), cùng dâng lên Đức Mẹ những bông hoa tươi thắm, những ngọn nến lung linh giữa một bầu khí trang trọng và đầy cảm động.
    Tòa Giám mục Lạng Sơn chúc mừng lễ Phật đản tại Chùa Thành
     14/05/2019 08:01

    Tòa Giám mục Lạng Sơn chúc mừng lễ Phật đản tại Chùa Thành

    Chiều thứ Ba, ngày 14 tháng 5 năm 2019, đoàn của Tòa Giám mục Lạng Sơn do Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri dẫn đầu đã đến Chùa Thành – Trụ sở Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Lạng Sơn để thăm viếng và chúc mừng Đại lễ Phật đản.
  • Ngày Gặp gỡ Lễ Sinh và Cầu cho Ơn Thiên Triệu  tại Giáo Phận Lạng Sơn Cao Bằng
     12/05/2019 21:21

    Ngày Gặp gỡ Lễ Sinh và Cầu cho Ơn Thiên Triệu  tại Giáo Phận Lạng Sơn Cao Bằng

    Hòa cùng với bầu khí Phụng vụ của toàn thể Giáo hội trong Chúa Nhật Lễ Chúa Chiên Lành – Ngày Quốc tế cầu nguyện cho ơn Thiên triệu,12/5/2019, gần 250 bạn Lễ Sinh thuộc các Giáo xứ trong Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng đã quy tụ về Tòa Giám mục Lạng Sơn để mừng lễ và tham dự ngày gặp gỡ Lễ Sinh thường niên của Giáo phận.
    Thông báo Tuyển sinh Ơn gọi Linh mục Giáo phận "Điểm Hẹn Xứ Lạng 2019"
     12/05/2019 20:41

    Thông báo Tuyển sinh Ơn gọi Linh mục Giáo phận "Điểm Hẹn Xứ Lạng 2019"

    Vùng đất truyền giáo Lạng Sơn Cao Bằng luôn là lời mời gọi và cũng là cánh cửa mở rộng cho các Bạn Trẻ tâm huyết với sứ vụ loan báo Tin Mừng của Giáo Hội.Trong 2 mùa tuyển sinh vừa qua, gần 50 Bạn Trẻ khắp nơi đáp lời kêu gọi của Chủ Chăn Giáo phận, đã đến khám phá, và 18 Bạn đã quyết định ở lại, hiện đang được đào luyện tại Tiền Chủng viện Thánh Têrêxa Hài Đồng Giêsu của Giáo phận...
  • Lịch Phụng vụ và Giáo lý Cộng đồng tuần IV mùa Phục Sinh năm C
     11/05/2019 05:20

    Lịch Phụng vụ và Giáo lý Cộng đồng tuần IV mùa Phục Sinh năm C

    Ơn Chúa không làm cho con người mất tự do, nhưng đi trước, chuẩn bị, khơi dậy sự đáp trả tự do của con người và hướng dẫn tự do của họ đến sự toàn thiện. Chúng ta có thể lập công để lãnh nhận những ân sủng hữu ích cho việc thánh hóa bản thân và đạt tới đời sống vĩnh cửu, lãnh nhận của cải vật chất cần thiết theo sự khôn ngoan của Thiên Chúa.
    Thông báo về Chúa nhật Chúa Chiên Lành năm 2019
     10/05/2019 21:18

    Thông báo về Chúa nhật Chúa Chiên Lành năm 2019

    Chúa nhật IV Phục sinh, ngày 12 tháng 5 sắp tới là Lễ Chúa Chiên Lành - Ngày thế giới cầu cho Ơn gọi và Quyên góp giúp đỡ việc đào tạo Linh mục. Văn phòng Tòa Giám mục xin gửi tới quý Cha và Cộng đoàn một số thông báo.

  • Huynh đoàn thánh Carlo và cha Luca Montini mang niềm hy vọng cho những người nghèo ở Kenya
     21/05/2019 06:56

    Huynh đoàn thánh Carlo và cha Luca Montini mang niềm hy vọng cho những người nghèo ở Kenya

    Cha Montini kết luận: "Hơn thế nữa, là nhà truyền giáo có nghĩa là nếm cảm món quà mà Chúa Giêsu đã ban cho cuộc sống. Tôi đang học ngày này qua ngày khác để nhận thức rằng cuộc sống là một món quà tuyệt vời; món quà một phần nhận được qua việc phục vụ tha nhân"
    Thông báo tuyển sinh năm học 2019-2020 trường Cao đẳng Hoà Bình Xuân Lộc
     15/05/2019 10:32

    Thông báo tuyển sinh năm học 2019-2020 trường Cao đẳng Hoà Bình Xuân Lộc

    Năm học 2018 – 2019 sắp kết thúc và mùa tuyển sinh năm học 2019 – 2020 đã khởi đầu trên khắp mọi miền đất nước Việt Nam chúng ta. Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc – Caritas Xuân Lộc chúng con xin ngỏ cùng gia đình Caritas Việt Nam vài tâm tình nhỏ bé...
  • Bữa ăn huynh đệ trưa Thứ Năm Tuần Thánh, 18/4/2019
     18/04/2019 01:15

    Bữa ăn huynh đệ trưa Thứ Năm Tuần Thánh, 18/4/2019

    Trưa thứ Năm Tuần Thánh, ngày 18/4/2019, Tòa Giám mục Lạng Sơn đã tổ chức gặp mặt và bữa ăn huynh đệ dành cho những người già, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn từ khắp nơi.
    Giáo xứ Thất Khê tiếp tục thăm viếng bác ái Mùa Chay
     13/04/2019 05:12

    Giáo xứ Thất Khê tiếp tục thăm viếng bác ái Mùa Chay

    Trong tâm tình bác ái của Mùa Chay Thánh, ngày 11 tháng 4 năm 2019, Giáo xứ Thất Khê đã đến thăm viếng và trao quà bác ái cho một số gia đình nghèo thuộc Xã Bắc Ái, huyện Tràng Định của tỉnh Lạng Sơn.
  • Giáo xứ Ngạn Sơn đổ nền bê tông cho gia đình nghèo.
     13/04/2019 00:20

    Giáo xứ Ngạn Sơn đổ nền bê tông cho gia đình nghèo.

    Ngày 12 tháng Tư năm 2019, Giáo xứ Ngạn Sơn đã có ngày làm việc bác ái tại xã Đồng Giáp, huyện Văn Quan của tỉnh Lạng Sơn, nằm trong địa giới mục vụ được uỷ thác.
    Caritas Giáo phận tặng quà cho học sinh nghèo tại Văn Quan
     10/04/2019 22:50

    Caritas Giáo phận tặng quà cho học sinh nghèo tại Văn Quan

    Caritas Giáo phận tặng quà là quần áo, ủng đi mưa cho học sinh của các trường Tiểu học và Trung học Cơ sở tại xã Yên Phúc, huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn. Đại diện các trường bày tỏ sự biết ơn và đã vui mừng nhận món quà ý nghĩa này để trao cho các học sinh nghèo nơi đây.
  • Giáo xứ Ngạn Sơn thăm viếng làm việc bác ái trong Mùa Chay Thánh
     09/04/2019 22:34

    Giáo xứ Ngạn Sơn thăm viếng làm việc bác ái trong Mùa Chay Thánh

    Giáo xứ Ngạn Sơn với sự kêu gọi của Cha xứ Phê-rô Vũ Văn Tạo đã tổ chức chương trình thiện nguyện Mùa Chay với sự chung tay đóng góp của mọi thành phần Dân Chúa trong Giáo xứ, để giúp đỡ những gia đình khó khăn trong giáo xứ và nơi những bản làng xa xôi. 
    Niềm vui chia sẻ với người vô gia cư của cha Vincenzo Bordo
     31/03/2019 19:14

    Niềm vui chia sẻ với người vô gia cư của cha Vincenzo Bordo

    Trong số 7500 người cầm đuốc trong cuộc rước đuốc Thế vận hội qua các thành phố của Nam hàn, trước khi Thế vận hội mùa đông bắt đầu diễn ra tại Bình Xương, Nam hàn, từ ngày 09-25.02 năm ngoái (2018), có một linh mục người Ý. Đó là cha Vincenzo Bordo, người đã hoạt động truyền giáo tại Hàn quốc từ năm 1990 và cha đang phụ trách mục vụ cho người vô gia cư và trẻ em đường phố.
  • Giáo xứ Bó Tờ thăm viếng mục vụ Bác ái trong Mùa Chay
     29/03/2019 11:15

    Giáo xứ Bó Tờ thăm viếng mục vụ Bác ái trong Mùa Chay

    Trong tâm tình những ngày Mùa Chay Thánh 2019, Giáo xứ Bó Tờ đã thường xuyên thăm viếng, giúp đỡ những người nghèo trong các xóm làng xa xôi khó khăn. Việc bác ái của Giáo xứ có sự tham gia của quý Cha, quý Dì, bà con giáo dân và những tấm lòng hảo tâm. Tất cả làm nên nét đẹp của tình Chúa, tình người trong mùa Đông biên giới giữa Mùa Chay này.
    Cần lắm một bàn tay yêu thương
     28/03/2019 23:27

    Cần lắm một bàn tay yêu thương

    “Hãy phục vụ, đồng hành và ra khỏi mình để đến với anh chị em bệnh nhân đau khổ.” Vì ai cũng có quyền được sống xứng với phẩm giá của con người. Hãy là “đôi mắt cho người mù, đôi chân cho người què.” (G 29, 15).

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập54
  • Máy chủ tìm kiếm9
  • Khách viếng thăm45
  • Hôm nay10,154
  • Tháng hiện tại190,098
  • Tổng lượt truy cập2,039,858
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây