Ý nghĩa ngày tết nguyên đán

Thứ ba - 15/01/2019 21:32 283 0
Tết Nguyên Đán là ngày hội cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ biến rộng nhất từ Mục Nam Quan đến Mũi Cà Mau và là ngày lễ tưng bừng, nhộn nhịp của cả dân tộc.
Ý nghĩa ngày tết nguyên đán
Tết Nguyên Đán là ngày hội cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ biến rộng nhất từ Mục Nam Quan đến Mũi Cà Mau và là ngày lễ tưng bừng, nhộn nhịp của cả dân tộc. Từ những thế kỷ trước, từ đời Lý - Trần – Lê, ông cha ta đã cử hành lễ Tết hàng năm một cách trang trọng.

Tết Nguyên Đán là khâu đầu tiên và quan trọng nhất trong hệ thống lễ hội Việt Nam, nó mang đậm nét văn hóa dân tộc sâu sắc và độc đáo, phản ánh tinh thần hòa điệu giữa con người và thiên nhiên theo chu kỳ vận hành của vũ trụ.

Chữ “Nguyên” có nghĩa là bắt đầu, chữ “Đán” có nghĩa là buổi ban mai, là khởi điểm của năm mới. Đồng thời, tết cũng là dịp để gia đình, họ hàng, làng xóm, người thân xa gần sum họp, đoàn tụ thăm hỏi, cầu chúc nhau và tưởng nhớ, tri ân ông bà tổ tiên.

Xét ở góc độ mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, Tết là do xuất xứ từ “tiết” (thời tiết) thuận theo sự vận hành của vũ trụ, biểu hiện ở sự chu chuyển lần lượt các mùa Xuân – Hạ – Thu – Đông, điều đó có ý nghĩa rất đặc biệt đối với một nước thuần nông như Việt Nam.

Theo tín ngưỡng dân gian, bắt đầu từ quan niệm “Ơn trời mưa nắng phải thì” người nông dân còn cho đây là dịp để tưởng nhớ các vị thần linh có liên quan đến nông nghiệp như thần Đất, thần Mưa, thần Sấm, thần Nước… Người nông dân cũng không quên ơn các loài vật đã cùng họ sớm hôm vất vả như trâu, bò, gia súc, gia cầm và các loại cây lương thực, thực phẩm đã nuôi sống họ.

Về ý nghĩa nhân sinh của Tết Nguyên Đán, đó là Tết của gia đình, Tết của mọi nhà. Người Việt Nam có phong tục hằng năm, mỗi khi năm hết, Tết đến dù làm bất cứ nghề gì, ở bất cứ nơi đâu, kể cả người xa xứ cách hàng ngàn cây số vẫn mong được về sum họp dưới mái ấm gia đình trong ba ngày Tết, được khấn vái dưới bàn thờ tổ tiên, nhìn lại ngôi nhà, ngôi mộ, nhìn lại nơi mà một thời bàn chân bé dại đã tung tăng và mong được sống lại với những kỷ niệm đầy ắp yêu thương nơi chúng ta cất tiếng khóc chào đời. Mấy tiếng “Về quê ăn Tết” không chỉ là khái niệm đi về, mà đằng sau nó là cả một quá trình hành hương về với cội nguồn, về nơi chôn nhau cắt rốn.

Hiện nay, theo luật thì người Việt chỉ được nghỉ ăn Tết trong 4 ngày, từ 30 tháng Chạp tới mùng 3 tháng Giêng (âm lịch). Trên thực tế, không khí Tết sẽ dùng dằng ở lại cho đến hết tháng Giêng, thậm chí lâu hơn theo tinh thần câu ca dao mà người Việt ai cũng thuộc lòng:

“Tháng Giêng là tháng ăn chơi,
Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè”

Trước và sau Tết Nguyên Đán, người Việt có nhiều phong tục khác nhau, tùy theo từng địa phương. Dưới đây chúng ta sẽ cùng điểm qua một số phong tục chính:

Lễ ông Công ông Táo
Ông Công ở đây là Thổ Công, là vị thần cai quản đất đai, giới tính được xác định là nam. Ông Táo là thần bếp, hay Táo Quân, thực chất lại không phải một vị mà là hai ông và một bà. Lễ ông Công ông Táo được thực hiện vào ngày 23 tháng Chạp. Trong ngày này, ông Công được cúng ở ban thờ chính trên nhà, còn ông Táo được cúng dưới bếp. Đồ cúng thường đi kèm với mấy con cá chép, vì người ta cho rằng vào dịp cuối năm, ông Công ông Táo cưỡi cá chép bay về Thiên đình, trình bẩm những việc xảy ra trong dân gian trong năm vừa qua.

Lễ Tất niên
Tất niên có nghĩa là hoàn tất công việc một năm cũ. Vào chiều 30, nhà người Việt nào cũng chuẩn bị một mâm cơm cúng ông bà tổ tiên để tiễn biệt năm cũ. Sau đó, cả nhà quây quần bên mâm cơm .

Theo phong tục, trong thời điểm tất niên, mỗi người phải thu xếp thanh toán hết nợ nần, xóa bỏ những xích mích trong năm cũ để hướng tới một năm mới thuận hòa hơn.

Lễ Giao thừa
Giao thừa là thời khắc thiêng liêng của năm, khi mà năm cũ ủ rũ ra đi và năm mới rộn ràng bước tới. Vào thời điểm giao thừa, các gia đình làm lễ Trừ Tịch. Lễ Trừ Tịch được hiểu là lễ đem vứt những điều không may mắn của năm cũ đi, và đón lấy những điều tốt đẹp của năm mới đến.

Một điều không thể thiếu trong lễ Giao thừa trước đây, mà nay đã bị cấm, đó là đốt pháo đón giao thừa. Theo dân gian truyền lại, tiếng pháo là để xua đuổi ma quỷ của năm cũ. Cảm xúc đốt một bánh pháo dài , khói thuốc pháo thơm nồng tràn đầy trong phổ và con mèo chạy tọt vào gầm giường vì sợ là những ký ức không bao giờ phai của người Việt Nam về cái Tết của một thời xa xưa...

Đón xuân, đón năm mới (hay Tân niên)
Sau giao thừa là đến Tân Niên - đón một năm mới. Có rất nhiều phong tục cần tuân thủ vào thời điểm này. Thứ nhất là phong tục xông đất (hay "đạp đất" của người miền Trung). Người Việt quan niệm rằng ngày đầu tiên của năm sẽ quyết định " vận mạng" của cả năm: Do đó, người xông đất là người khách thứ nhất trong năm. Phải có người xông đất rồi, thì trong nhà mới mở cổng ngõ để đón tiếp mọi người và để cho người trong nhà ra đường. Người ta tin rằng, đức hạnh của người xông đất sẽ xua đuổi những cái xấu cũ ra khỏi nhà và đồng thời mang sự may mắn, hạnh phúc và thịnh vượng mới cho gia chủ.

Thứ hai, phải kể đến việc xuất hành du xuân. Cùng với các bà mẹ , nam thanh nữ tú thường thích đi ra đường đón xuân. Đích đến thường là các đình, chùa, miếu, điện... để cầu may và xin lộc. Người ta tin rằng việc cầu phúc cầu may đầu năm tại chùa chiền miếu mạo sẽ linh thiêng hơn, và nhiều người xin quẻ ở đây để đoán việc sẽ xảy ra trong năm. Đa số không quên bẻ lấy một cành cây trước cửa đình - cửa đền, để về nhà cắm trên bàn thờ cho đến hết Tết. Phong tục này gọi là hái lộc, tượng trưng cho việc đem lộc trời đất về nhà, khiến cho cây cối trước chùa thường tơi tả sau Tết.

Thứ ba là phong tục thăm hỏi, chúc tết và lì xì. Bố mẹ chúc con cái học giỏi và thành đạt, con cái chúc bố mẹ mạnh khỏe sống lâu. Họ hàng chúc nhau an khang, bạn bè chúc nhau thịnh vượng. Tới mỗi nhà, người lớn thường cho tiền trẻ con trong những bao màu đỏ, gọi là mừng tuổi (hay lì xì ở trong Nam). Tiền phong bao thường là tiền lẻ, với ngụ ý tiền này sẽ sinh sôi nảy nở thêm.

Mồng một chúc Tết mẹ cha 

Mồng hai tết vợ, mồng ba tết thầy.

Kiêng kỵ trong ngày Tết
Trong mấy ngày Tết, người Việt kiêng không cãi nhau, bởi họ tin rằng cãi nhau, bực tức trong ngày Tết sẽ khiến cả năm xúi quẩy - mất thuận hòa. Ông bà cha mẹ nhắc con cháu trong nhà từ phút giao thừa trở đi không được nghịch nghợm, cãi cọ nhau. Người lớn cũng tránh quở mắng trách phạt trẻ em, đối với ai cũng tay bắt mặt mừng, vui vẻ niềm nở, chúc nhau những điều tốt lành.

Hoa Tết
Hoa không thể thiếu trong ngày Tết của người miền Bắc là hoa Đào. Theo truyền thuyết, có cành Đào trong nhà vào dịp Tết sẽ giúp trừ tà ma. Hoa Đào có nhiều loại: bạch đào, bích đào, hồng đào... và nơi trồng đào nổi tiếng nhất miền Bắc là Nhật Tân, Nghi Tàm (Hà Nội). Nghệ nhân ở đây nổi tiếng với khả năng ghép đào, hãm đào, uốn sửa hình để cho những cây đào dáng đẹp nhiều hoa nở vào đúng tết. Nay làng đào Nhật Tân đã bị xóa sổ để nhường chỗ cho khu đô thị mới Nam Thăng Long.

Còn Ở miền Nam, hoa Mai được dùng để đón Tết. Hoa mai cũng có rất nhiều loại: mai tứ quý màu đỏ, hồng mai, chi mai, bạch mai màu trắng pha hồng, hoàng mai màu vàng... nhưng phổ biến hơn cả là hoa mai vàng. Hoa mai cũng năm cánh nhưng không nhiều lớp như hoa đào. Cánh Hoa mịn màng như lụa. Cành mai nâu sẫm, ngắn, rất gân guốc nhưng cũng rất mềm mại. Chính vẻ đài các này mà nhiều người cho rằng từ xa ngắm cành mai như đàn bướm vàng đậu hờ trên các nhánh cây trông rất thanh nhã, khiêm nhường. Hoa mai tượng trưng cho phẩm tiết cao quý, khí phách của người quân tử, là niềm cảm hứng rất kinh điển trong thi ca. Đã hơn một nghìn năm trôi qua nhưng những câu kết trong bài thơ chữ Hán của Mãn Giác Thiền Sư vẫn còn vang mãi.

Mạc vi xuân tàn hoa lạc tận 
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai

nghĩa là:

Đừng tưởng (Chớ Bảo) xuân tàn hoa rụng hết
Đêm qua sân trước một cành mai

Dù sống xa quê nhà, hay dù sống ở bất cứ nơi đâu, chúng ta bằng mọi cách bảo tồn và phát triển nền văn hoá dân tộc Lạc Việt.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • TĨNH TÂM CÁC LINH MỤC GIÁO HẠT LẠNG SƠN, GIÁO PHẬN LẠNG SƠN – CAO BẰNG
     19/09/2019 03:40

    TĨNH TÂM CÁC LINH MỤC GIÁO HẠT LẠNG SƠN, GIÁO PHẬN LẠNG SƠN – CAO BẰNG

    Sáng ngày 18/ 09/ 2019, theo lời mời gọi của Cha Tổng Đại Diện cũng là Cha Hạt Trưởng Giáo hạt Lạng Sơn Giáo phận Lạng sơn – Cao bằng, các linh mục trong hạt đã sắp xếp các công việc mục vụ để tham dự buổi Tĩnh Tâm tại giáo xứ Đồng Đăng.
    Thông báo Mục vụ tháng 9-10/2019
     07/09/2019 03:40

    Thông báo Mục vụ tháng 9-10/2019

    Văn phòng Tòa Giám mục xin thông báo cùng Gia đình Giáo phận chương trình sinh hoạt mục vụ chung trong tháng 9&10 năm 2019 như sau:
  • Tiền Chủng viện Giáo phận khai giảng Năm học mới
     04/09/2019 22:39

    Tiền Chủng viện Giáo phận khai giảng Năm học mới

    Sáng ngày 2-9-2019, vào lúc 6h00 tại nhà thờ Chính tòa Giáo phận Lạng Sơn-Cao Bằng, Đức Giám Mục Giuse giáo phận đã cử hành Thánh lễ giỗ lần thứ 21 của Đức Cha Vinh Sơn Phaolo Phạm Văn Dụ, Giám Mục tiên khởi của Giáo phận và cầu nguyện cho niên học mới của Tiền chủng viện Têrêsa Hài Đồng Giêsu.
    Thánh lễ đồng tế tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn sáng ngày 02/9/2019
     01/09/2019 20:44

    Thánh lễ đồng tế tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn sáng ngày 02/9/2019

    Hồi 6 giờ sáng hôm nay 02/9/2019, tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn, Đức cha Giuse đã chủ sự Thánh lễ đồng tế trọng thể: cầu nguyện cho quốc thái dân an nhân ngày Quốc khánh Việt nam, cầu nguyện cho Đức cha cố Vinhson Phaolo Phạm Văn Dụ nhân dịp giỗ 21 năm, cầu nguyện cho Ứng sinh Tiền Chủng viện nhân ngày lễ Khai giảng niên học 2019-2020.
  • Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức tại GIáo xứ Bản Lìm
     01/09/2019 11:13

    Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức tại GIáo xứ Bản Lìm

    Vào hồi 19 giờ 30 tối Chúa nhật 01/9/2019, tại Thánh đường Giáo xứ Bản Lìm đã diễn ra một Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức khá đặc biệt. Đức cha Giuse Giáo phận đặt tay ban Bí tích này cho 8 người lớn là những Tân tòng đã được rửa tội từ mấy năm trở lại đây. Bầu khí Phụng vụ Thánh lễ được cử hành trang trọng và đầy cảm động.
    Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu tại Giáo xứ Đồng Đăng
     31/08/2019 12:33

    Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu tại Giáo xứ Đồng Đăng

    Chiều thứ Bảy, ngày 31 tháng 8 năm 2019, đông đảo mọi thành phần Dân Chúa Giáo xứ Đồng Đăng (Giáo hạt Lạng Sơn) sốt sắng hiệp dâng Thánh lễ do Đức Giám mục Giáo phận chủ sự tại Thánh đường Giáo xứ. Đức cha đã ban Bí tích Thêm Sức và cho một số em thiếu nhi được Rước lễ lần đầu trong Thánh lễ.
  • Legio Mariae - Curia Lạng Sơn: Họp định kỳ bầu Ban quản trị và Thánh lễ Tạ ơn
     29/08/2019 07:24

    Legio Mariae - Curia Lạng Sơn: Họp định kỳ bầu Ban quản trị và Thánh lễ Tạ ơn

    Trong Nhân dịp mừng kỷ niệm 71 năm Legio Mariae hiện diện tại Việt Nam, Curia Lạng Sơn tổ chức Thánh Lễ Tạ ơn Thiên Chúa, Cảm tạ Đức Mẹ và cầu nguyện cho các thành viên trong hội và các Presidia về dự phiên họp định kỳ tháng 8, trong đó có bầu cử Ban quản trị mới của Hội đồng Curia.
    Giáo xứ Ngạn Sơn: Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu
     25/08/2019 19:24

    Giáo xứ Ngạn Sơn: Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu

    Vào hồi 19 giờ 15 chiều Chúa nhật XXI Thường Niên, ngày 25 tháng 8 năm 2019, tại Nhà thờ Ngạn Sơn, Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri – Giám mục Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng, đã chủ sự Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu cho một số em thiếu nhi trong Giáo xứ.
  • Mừng Đại thượng thọ Bà Cố Lucia Nguyễn Thị Chín
     20/08/2019 06:26

    Mừng Đại thượng thọ Bà Cố Lucia Nguyễn Thị Chín

    Ngày 13 tháng 8 năm 2019 vừa qua, cộng đồng Dân Chúa Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng hiệp ý cùng gia đình và thân hữu của Đức cha Giáo phận hân hoan dâng lời tạ ơn Thiên Chúa dịp mừng Đại thượng thọ 100 tuổi của Bà cố Lucia Nguỹễn Thị Chín là Thân mẫu của Đức cha.
    Tĩnh tâm tháng 8/2019 của Linh mục và Tu sỹ Giáo phận Lạng sơn Cao bằng.
     10/08/2019 11:15

    Tĩnh tâm tháng 8/2019 của Linh mục và Tu sỹ Giáo phận Lạng sơn Cao bằng.

    Chiều ngày 07 tháng 8 vừa qua, các Linh mục ,Tu sỹ, Chủng sinh và Ứng sinh của Giáo phận đã có buổi tĩnh tâm thường kỳ tháng 8/2019 tại Toà Giám mục Lạng Sơn. Đức cha Giuse đã có bài chia sẻ hướng dẫn mỗi người tĩnh tâm trong dịp này. Sau đây là những ý tưởng chính của bài chia sẻ:

  • Sứ điệp của Đức Thánh Cha Phanxicô nhân ngày Thế giới Truyền Giáo năm 2019
     10/09/2019 20:56

    Sứ điệp của Đức Thánh Cha Phanxicô nhân ngày Thế giới Truyền Giáo năm 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, ĐTC.Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề Sứ điệp lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Hội Thánh của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Giáo hội tại Thánh địa gia tăng chuẩn bị cho Tháng truyền giáo đặc biệt
     02/09/2019 03:58

    Giáo hội tại Thánh địa gia tăng chuẩn bị cho Tháng truyền giáo đặc biệt

    Thứ bảy ngày 31 tháng 8, tại văn phòng Các Hội giáo hoàng truyền giáo (Pom) ở Haifa một cuộc gặp gỡ để bàn về vấn đề chuẩn bị cho Tháng truyền giáo đặc biệt tại Đất Thánh. Cha Mikhael Abdo Abdo, Giám đốc quốc gia của Các Hội giáo hoàng truyền giáo điều phối cuộc gặp gỡ. Có khoảng 20 tham dự viên đại diện cho các hoạt động mục vụ khác nhau của khu vực.
  • Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu
     10/07/2019 21:53

    Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu

    Từ ngày 1-6 tháng 7 vừa qua, tại Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, giáo phận Bà Rịa diễn ra hai khóa bồi dưỡng thần học và truyền giáo dành cho 130 tham dự viên, bao gồm bề trên các hội dòng, giáo sư chủng viện và học viện, linh mục và các tu sĩ trẻ.
    Kinh nguyện cho việc truyền giáo
     04/07/2019 00:06

    Kinh nguyện cho việc truyền giáo

    Lạy Chúa Chúa đã muốn mọi dân tộc là phần tử liên đới của nhân loại và phát triển tuỳ theo ơn sủng Chúa ban, xin đổ đầy tình yêu Chúa vào lòng con cái Chúa để họ hăng say lo lắng cho phần rỗi của anh em mình và vì Chúa đã trao phó trái đất cho con người sử dụng cho công cuộc phát triển...
  • Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019
     10/06/2019 12:14

    Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Thánh Cha Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề của Sứ điệp được lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Giáo Hội của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo
     08/06/2019 11:18

    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo

    Trước hết chúng ta cùng nhau xác tín lại sứ vụ truyền giáo của chúng ta là gì theo các sách Phúc Âm (A); kế đến, chúng ta tìm hiểu vai trò của Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần trong sứ vụ truyền giáo của Hội Thánh (B); và sau cùng chúng ta cùng nhau khám phá những nẻo đường của Lời Chúa, qua đó chúng ta thực thi sứ vụ truyền giáo (C).
  • Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo
     29/05/2019 10:30

    Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo

    Chủ tịch các Hội Giáo Hoàng truyền giáo, Đức TGM Giampietro Dal Toso, kêu gọi tăng cường nền tảng thần học cho các hoạt động truyền giáo, và tìm phương thức lạc quyên mới, đứng trước sự suy giảm các ngân khoản tài trợ cho các hoạt động truyền giáo của Giáo Hội.
    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira
     25/05/2019 22:35

    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira

    Lời chứng đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira: chữa lành khởi đi từ cuộc gặp gỡ với một Con Người, không phải với giáo điều
  • Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo
     24/05/2019 09:21

    Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo

    Cách đây không lâu, chủ nghĩa vô thần là một hệ thống tín ngưỡng mà họ không dám nói tên. Ngay cả người hoài nghi hăng hái nhất cũng có lúc miễn cưỡng bảy tỏ niềm tin, hoặc chí ít là đối với những phúc lành là nguồn cội của nhân loại.
    Nói về đức tin với người không tin
     24/05/2019 09:20

    Nói về đức tin với người không tin

    ĐGH Phanxicô đã và đang thể hiện “phong cách nghèo khó” của Thánh Phanxicô Assisi, báo giới gọi đó là “hiện tượng Phanxicô” hoặc “hệ quả Phanxicô”. Quả thật, Giáo hội Công giáo đang “thay da, đổi thịt” nhờ Đức Phanxicô.

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập30
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm28
  • Hôm nay8,781
  • Tháng hiện tại190,686
  • Tổng lượt truy cập3,385,607
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây