Ý nghĩa ngày tết nguyên đán

Thứ ba - 15/01/2019 21:32 167 0
Tết Nguyên Đán là ngày hội cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ biến rộng nhất từ Mục Nam Quan đến Mũi Cà Mau và là ngày lễ tưng bừng, nhộn nhịp của cả dân tộc.
Ý nghĩa ngày tết nguyên đán
Tết Nguyên Đán là ngày hội cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ biến rộng nhất từ Mục Nam Quan đến Mũi Cà Mau và là ngày lễ tưng bừng, nhộn nhịp của cả dân tộc. Từ những thế kỷ trước, từ đời Lý - Trần – Lê, ông cha ta đã cử hành lễ Tết hàng năm một cách trang trọng.

Tết Nguyên Đán là khâu đầu tiên và quan trọng nhất trong hệ thống lễ hội Việt Nam, nó mang đậm nét văn hóa dân tộc sâu sắc và độc đáo, phản ánh tinh thần hòa điệu giữa con người và thiên nhiên theo chu kỳ vận hành của vũ trụ.

Chữ “Nguyên” có nghĩa là bắt đầu, chữ “Đán” có nghĩa là buổi ban mai, là khởi điểm của năm mới. Đồng thời, tết cũng là dịp để gia đình, họ hàng, làng xóm, người thân xa gần sum họp, đoàn tụ thăm hỏi, cầu chúc nhau và tưởng nhớ, tri ân ông bà tổ tiên.

Xét ở góc độ mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, Tết là do xuất xứ từ “tiết” (thời tiết) thuận theo sự vận hành của vũ trụ, biểu hiện ở sự chu chuyển lần lượt các mùa Xuân – Hạ – Thu – Đông, điều đó có ý nghĩa rất đặc biệt đối với một nước thuần nông như Việt Nam.

Theo tín ngưỡng dân gian, bắt đầu từ quan niệm “Ơn trời mưa nắng phải thì” người nông dân còn cho đây là dịp để tưởng nhớ các vị thần linh có liên quan đến nông nghiệp như thần Đất, thần Mưa, thần Sấm, thần Nước… Người nông dân cũng không quên ơn các loài vật đã cùng họ sớm hôm vất vả như trâu, bò, gia súc, gia cầm và các loại cây lương thực, thực phẩm đã nuôi sống họ.

Về ý nghĩa nhân sinh của Tết Nguyên Đán, đó là Tết của gia đình, Tết của mọi nhà. Người Việt Nam có phong tục hằng năm, mỗi khi năm hết, Tết đến dù làm bất cứ nghề gì, ở bất cứ nơi đâu, kể cả người xa xứ cách hàng ngàn cây số vẫn mong được về sum họp dưới mái ấm gia đình trong ba ngày Tết, được khấn vái dưới bàn thờ tổ tiên, nhìn lại ngôi nhà, ngôi mộ, nhìn lại nơi mà một thời bàn chân bé dại đã tung tăng và mong được sống lại với những kỷ niệm đầy ắp yêu thương nơi chúng ta cất tiếng khóc chào đời. Mấy tiếng “Về quê ăn Tết” không chỉ là khái niệm đi về, mà đằng sau nó là cả một quá trình hành hương về với cội nguồn, về nơi chôn nhau cắt rốn.

Hiện nay, theo luật thì người Việt chỉ được nghỉ ăn Tết trong 4 ngày, từ 30 tháng Chạp tới mùng 3 tháng Giêng (âm lịch). Trên thực tế, không khí Tết sẽ dùng dằng ở lại cho đến hết tháng Giêng, thậm chí lâu hơn theo tinh thần câu ca dao mà người Việt ai cũng thuộc lòng:

“Tháng Giêng là tháng ăn chơi,
Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè”

Trước và sau Tết Nguyên Đán, người Việt có nhiều phong tục khác nhau, tùy theo từng địa phương. Dưới đây chúng ta sẽ cùng điểm qua một số phong tục chính:

Lễ ông Công ông Táo
Ông Công ở đây là Thổ Công, là vị thần cai quản đất đai, giới tính được xác định là nam. Ông Táo là thần bếp, hay Táo Quân, thực chất lại không phải một vị mà là hai ông và một bà. Lễ ông Công ông Táo được thực hiện vào ngày 23 tháng Chạp. Trong ngày này, ông Công được cúng ở ban thờ chính trên nhà, còn ông Táo được cúng dưới bếp. Đồ cúng thường đi kèm với mấy con cá chép, vì người ta cho rằng vào dịp cuối năm, ông Công ông Táo cưỡi cá chép bay về Thiên đình, trình bẩm những việc xảy ra trong dân gian trong năm vừa qua.

Lễ Tất niên
Tất niên có nghĩa là hoàn tất công việc một năm cũ. Vào chiều 30, nhà người Việt nào cũng chuẩn bị một mâm cơm cúng ông bà tổ tiên để tiễn biệt năm cũ. Sau đó, cả nhà quây quần bên mâm cơm .

Theo phong tục, trong thời điểm tất niên, mỗi người phải thu xếp thanh toán hết nợ nần, xóa bỏ những xích mích trong năm cũ để hướng tới một năm mới thuận hòa hơn.

Lễ Giao thừa
Giao thừa là thời khắc thiêng liêng của năm, khi mà năm cũ ủ rũ ra đi và năm mới rộn ràng bước tới. Vào thời điểm giao thừa, các gia đình làm lễ Trừ Tịch. Lễ Trừ Tịch được hiểu là lễ đem vứt những điều không may mắn của năm cũ đi, và đón lấy những điều tốt đẹp của năm mới đến.

Một điều không thể thiếu trong lễ Giao thừa trước đây, mà nay đã bị cấm, đó là đốt pháo đón giao thừa. Theo dân gian truyền lại, tiếng pháo là để xua đuổi ma quỷ của năm cũ. Cảm xúc đốt một bánh pháo dài , khói thuốc pháo thơm nồng tràn đầy trong phổ và con mèo chạy tọt vào gầm giường vì sợ là những ký ức không bao giờ phai của người Việt Nam về cái Tết của một thời xa xưa...

Đón xuân, đón năm mới (hay Tân niên)
Sau giao thừa là đến Tân Niên - đón một năm mới. Có rất nhiều phong tục cần tuân thủ vào thời điểm này. Thứ nhất là phong tục xông đất (hay "đạp đất" của người miền Trung). Người Việt quan niệm rằng ngày đầu tiên của năm sẽ quyết định " vận mạng" của cả năm: Do đó, người xông đất là người khách thứ nhất trong năm. Phải có người xông đất rồi, thì trong nhà mới mở cổng ngõ để đón tiếp mọi người và để cho người trong nhà ra đường. Người ta tin rằng, đức hạnh của người xông đất sẽ xua đuổi những cái xấu cũ ra khỏi nhà và đồng thời mang sự may mắn, hạnh phúc và thịnh vượng mới cho gia chủ.

Thứ hai, phải kể đến việc xuất hành du xuân. Cùng với các bà mẹ , nam thanh nữ tú thường thích đi ra đường đón xuân. Đích đến thường là các đình, chùa, miếu, điện... để cầu may và xin lộc. Người ta tin rằng việc cầu phúc cầu may đầu năm tại chùa chiền miếu mạo sẽ linh thiêng hơn, và nhiều người xin quẻ ở đây để đoán việc sẽ xảy ra trong năm. Đa số không quên bẻ lấy một cành cây trước cửa đình - cửa đền, để về nhà cắm trên bàn thờ cho đến hết Tết. Phong tục này gọi là hái lộc, tượng trưng cho việc đem lộc trời đất về nhà, khiến cho cây cối trước chùa thường tơi tả sau Tết.

Thứ ba là phong tục thăm hỏi, chúc tết và lì xì. Bố mẹ chúc con cái học giỏi và thành đạt, con cái chúc bố mẹ mạnh khỏe sống lâu. Họ hàng chúc nhau an khang, bạn bè chúc nhau thịnh vượng. Tới mỗi nhà, người lớn thường cho tiền trẻ con trong những bao màu đỏ, gọi là mừng tuổi (hay lì xì ở trong Nam). Tiền phong bao thường là tiền lẻ, với ngụ ý tiền này sẽ sinh sôi nảy nở thêm.

Mồng một chúc Tết mẹ cha 

Mồng hai tết vợ, mồng ba tết thầy.

Kiêng kỵ trong ngày Tết
Trong mấy ngày Tết, người Việt kiêng không cãi nhau, bởi họ tin rằng cãi nhau, bực tức trong ngày Tết sẽ khiến cả năm xúi quẩy - mất thuận hòa. Ông bà cha mẹ nhắc con cháu trong nhà từ phút giao thừa trở đi không được nghịch nghợm, cãi cọ nhau. Người lớn cũng tránh quở mắng trách phạt trẻ em, đối với ai cũng tay bắt mặt mừng, vui vẻ niềm nở, chúc nhau những điều tốt lành.

Hoa Tết
Hoa không thể thiếu trong ngày Tết của người miền Bắc là hoa Đào. Theo truyền thuyết, có cành Đào trong nhà vào dịp Tết sẽ giúp trừ tà ma. Hoa Đào có nhiều loại: bạch đào, bích đào, hồng đào... và nơi trồng đào nổi tiếng nhất miền Bắc là Nhật Tân, Nghi Tàm (Hà Nội). Nghệ nhân ở đây nổi tiếng với khả năng ghép đào, hãm đào, uốn sửa hình để cho những cây đào dáng đẹp nhiều hoa nở vào đúng tết. Nay làng đào Nhật Tân đã bị xóa sổ để nhường chỗ cho khu đô thị mới Nam Thăng Long.

Còn Ở miền Nam, hoa Mai được dùng để đón Tết. Hoa mai cũng có rất nhiều loại: mai tứ quý màu đỏ, hồng mai, chi mai, bạch mai màu trắng pha hồng, hoàng mai màu vàng... nhưng phổ biến hơn cả là hoa mai vàng. Hoa mai cũng năm cánh nhưng không nhiều lớp như hoa đào. Cánh Hoa mịn màng như lụa. Cành mai nâu sẫm, ngắn, rất gân guốc nhưng cũng rất mềm mại. Chính vẻ đài các này mà nhiều người cho rằng từ xa ngắm cành mai như đàn bướm vàng đậu hờ trên các nhánh cây trông rất thanh nhã, khiêm nhường. Hoa mai tượng trưng cho phẩm tiết cao quý, khí phách của người quân tử, là niềm cảm hứng rất kinh điển trong thi ca. Đã hơn một nghìn năm trôi qua nhưng những câu kết trong bài thơ chữ Hán của Mãn Giác Thiền Sư vẫn còn vang mãi.

Mạc vi xuân tàn hoa lạc tận 
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai

nghĩa là:

Đừng tưởng (Chớ Bảo) xuân tàn hoa rụng hết
Đêm qua sân trước một cành mai

Dù sống xa quê nhà, hay dù sống ở bất cứ nơi đâu, chúng ta bằng mọi cách bảo tồn và phát triển nền văn hoá dân tộc Lạc Việt.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Hân hoan cử hành Đêm Vọng Phục Sinh tại Giáo xứ Nà Cáp
     20/04/2019 12:41

    Hân hoan cử hành Đêm Vọng Phục Sinh tại Giáo xứ Nà Cáp

    Tối thứ Bảy Tuần Thánh, ngày 19 tháng 4 năm 2019, tại Nhà nguyện tạm của Giáo xứ Nà Cáp, cha xứ Antôn Đỗ Văn Tiên đã chủ tế Nghi thức làm phép Nến Phục Sinh và Thánh lễ Canh thức Vượt Qua thật long trọng với sự hiện diện của đông đảo cộng đoàn dân Chúa.
    Thánh Lễ Vọng Phục Sinh 2019 tại giáo xứ Chính Tòa
     20/04/2019 12:33

    Thánh Lễ Vọng Phục Sinh 2019 tại giáo xứ Chính Tòa

    Tối ngày 20/04/2019, cha Tổng Đại Diện – chánh xứ Chính Tòa Giuse Trần Đức Hạnh đã chủ sự nghi thức làm phép lửa mới, kiệu nến Phục Sinh và cử hành thánh lễ Vọng Phục Sinh tại nhà thờ Chính Tòa Lạng Sơn.
  • Thánh lễ Vọng Phục Sinh tại Nhà thờ Giáo xứ Mỹ Sơn do Đức cha Giuse chủ sự
     20/04/2019 12:12

    Thánh lễ Vọng Phục Sinh tại Nhà thờ Giáo xứ Mỹ Sơn do Đức cha Giuse chủ sự

    Vào hồi 20 giờ thứ Bảy Tuần Thánh, ngày 19 tháng 04 năm 2015, tại Thánh đường Giáo xứ Mỹ Sơn, Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri – Giám mục Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng đã long trọng cử hành Đêm Canh Thức Mừng Chúa Phục Sinh.
    Giáo xứ Cao Bình cử hành Tam Nhật Thánh
     19/04/2019 23:55

    Giáo xứ Cao Bình cử hành Tam Nhật Thánh

    Hiệp cùng toàn thể Giáo hội trong Tam Nhật Thánh, cùng bước đi với Chúa Giêsu trong hành trình cuộc Khổ nạn và Phục Sinh của Người, Cộng đoàn Dân Chúa Giáo xứ Cao Bình đã sốt sắng tham dự các cử hành Phụng vụ và Đạo đức được cử hành trang trọng, cảm động và sốt sáng tại Nhà thờ Giáo xứ.
  • Tam nhật Thánh tại Giáo xứ Bó Tờ
     19/04/2019 22:58

    Tam nhật Thánh tại Giáo xứ Bó Tờ

    Bước vào ngày đầu tiên của Tam Nhật Thánh, Giáo Hội tưởng niệm lại việc Chúa Giêsu thiết lập Bí Tích Thánh Thể, Bí tích truyền chức Thánh và lời dặn dò sau cùng của Chúa cho các môn đệ: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15,12).
    Thứ Sáu Tuần Thánh tại Giáo xứ Nà Cáp
     19/04/2019 22:40

    Thứ Sáu Tuần Thánh tại Giáo xứ Nà Cáp

    Chiều ngày thứ Sáu Tuần Thánh, bà con giáo dân Nà Cáp qui tụ về khuôn viên Nhà nguyện tạm của Giáo xứ để cùng bước theo Chúa Giêsu trên 14 chặng đàng Thánh Giá. Những lời bài suy niệm, những tiếng hát tại mỗi chặng, là cơ hội để mỗi người nhìn lại chính mình trước tình yêu vô biên và cao cả của Thiên Chúa, được tỏ bày qua Đức Giêsu Kitô. Nhìn lại để nhận ra nơi mỗi người còn biết bao thiếu sót và sai phạm, không chỉ với Thiên Chúa mà còn với Giáo Hội, với tha nhân.
  • Cử hành nghi thức Thứ Sáu Tuần Thánh tại Giáo xứ Tà Lùng
     19/04/2019 21:32

    Cử hành nghi thức Thứ Sáu Tuần Thánh tại Giáo xứ Tà Lùng

    Thứ Sáu Tuần Thánh, ngày 19/4/2019, cả Giáo Hội tưởng niệm cuộc thương khó của Chúa Giêsu. Ngài chính là Chiên Vượt Qua chịu sát tế để giải thoát nhân loại khỏi tội lỗi và sự chết đời đời. Trong tâm tình sám hối của Ngày thứ Sáu Tuần Thánh, Giáo xứ Tà Lùng cử hành tưởng niệm Cuộc Thương Khó Chúa Giêsu, do cha xứ Antôn chủ sự. Chặng “Đàng Thánh Giá” giúp mọi người thấu hiểu và cảm nghiệm tình thương vô biên Thiên Chúa dành cho mỗi người.
    Cử hành nghi thức Thứ Sáu Tuần Thánh tại Giáo xứ Mỹ Sơn
     19/04/2019 21:16

    Cử hành nghi thức Thứ Sáu Tuần Thánh tại Giáo xứ Mỹ Sơn

    Chiều thứ Sáu Tuần Thánh, 19/4/2019, trong tâm tình cùng Giáo Hội tưởng niệm cuộc khổ nạn của Chúa Ki-tô, giáo xứ Mỹ Sơn đã tổ chức chặng Đàng Thánh Giá trọng thể vòng quanh nhà thờ, cử hành cuộc thương khó của Chúa, và ngắm mười lăm sự thương khó Chúa Giê-su.
  • Giáo xứ Chính Toà cử hành Nghi thức ngày Thứ Sáu Tuần Thánh
     19/04/2019 12:06

    Giáo xứ Chính Toà cử hành Nghi thức ngày Thứ Sáu Tuần Thánh

    Ngày thứ Sáu Tuần Thánh, 19/04/2019, hiệp cùng toàn thể Giáo Hội, Giáo xứ Chính Toà Giáo phận Lạng Sơn - Cao Bằng đã sốt sắng cử hành các nghi thức Tưởng niệm cuộc Thương khó Chúa.
    Giáo xứ Ngạn Sơn  đi Chặng đàng Thánh Giá thứ Sáu Tuần Thánh
     19/04/2019 08:20

    Giáo xứ Ngạn Sơn  đi Chặng đàng Thánh Giá thứ Sáu Tuần Thánh

    Vào 15h00 chiều ngày thứ Sáu Tuần Thánh, 19/4/2019, tại khuôn viên nhà thờ Giáo xứ Ngạn Sơn, Cha xứ Phêrô Vũ Văn Tạo đã chủ sự nghi thức suy niệm Cuộc Thương Khó của Đức Chúa Giêsu qua 14 chặng đàng Thánh Giá. 

  • Bữa ăn huynh đệ trưa Thứ Năm Tuần Thánh, 18/4/2019
     18/04/2019 01:15

    Bữa ăn huynh đệ trưa Thứ Năm Tuần Thánh, 18/4/2019

    Trưa thứ Năm Tuần Thánh, ngày 18/4/2019, Tòa Giám mục Lạng Sơn đã tổ chức gặp mặt và bữa ăn huynh đệ dành cho những người già, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn từ khắp nơi.
    Giáo xứ Thất Khê tiếp tục thăm viếng bác ái Mùa Chay
     13/04/2019 05:12

    Giáo xứ Thất Khê tiếp tục thăm viếng bác ái Mùa Chay

    Trong tâm tình bác ái của Mùa Chay Thánh, ngày 11 tháng 4 năm 2019, Giáo xứ Thất Khê đã đến thăm viếng và trao quà bác ái cho một số gia đình nghèo thuộc Xã Bắc Ái, huyện Tràng Định của tỉnh Lạng Sơn.
  • Giáo xứ Ngạn Sơn đổ nền bê tông cho gia đình nghèo.
     13/04/2019 00:20

    Giáo xứ Ngạn Sơn đổ nền bê tông cho gia đình nghèo.

    Ngày 12 tháng Tư năm 2019, Giáo xứ Ngạn Sơn đã có ngày làm việc bác ái tại xã Đồng Giáp, huyện Văn Quan của tỉnh Lạng Sơn, nằm trong địa giới mục vụ được uỷ thác.
    Caritas Giáo phận tặng quà cho học sinh nghèo tại Văn Quan
     10/04/2019 22:50

    Caritas Giáo phận tặng quà cho học sinh nghèo tại Văn Quan

    Caritas Giáo phận tặng quà là quần áo, ủng đi mưa cho học sinh của các trường Tiểu học và Trung học Cơ sở tại xã Yên Phúc, huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn. Đại diện các trường bày tỏ sự biết ơn và đã vui mừng nhận món quà ý nghĩa này để trao cho các học sinh nghèo nơi đây.
  • Giáo xứ Ngạn Sơn thăm viếng làm việc bác ái trong Mùa Chay Thánh
     09/04/2019 22:34

    Giáo xứ Ngạn Sơn thăm viếng làm việc bác ái trong Mùa Chay Thánh

    Giáo xứ Ngạn Sơn với sự kêu gọi của Cha xứ Phê-rô Vũ Văn Tạo đã tổ chức chương trình thiện nguyện Mùa Chay với sự chung tay đóng góp của mọi thành phần Dân Chúa trong Giáo xứ, để giúp đỡ những gia đình khó khăn trong giáo xứ và nơi những bản làng xa xôi. 
    Niềm vui chia sẻ với người vô gia cư của cha Vincenzo Bordo
     31/03/2019 19:14

    Niềm vui chia sẻ với người vô gia cư của cha Vincenzo Bordo

    Trong số 7500 người cầm đuốc trong cuộc rước đuốc Thế vận hội qua các thành phố của Nam hàn, trước khi Thế vận hội mùa đông bắt đầu diễn ra tại Bình Xương, Nam hàn, từ ngày 09-25.02 năm ngoái (2018), có một linh mục người Ý. Đó là cha Vincenzo Bordo, người đã hoạt động truyền giáo tại Hàn quốc từ năm 1990 và cha đang phụ trách mục vụ cho người vô gia cư và trẻ em đường phố.
  • Giáo xứ Bó Tờ thăm viếng mục vụ Bác ái trong Mùa Chay
     29/03/2019 11:15

    Giáo xứ Bó Tờ thăm viếng mục vụ Bác ái trong Mùa Chay

    Trong tâm tình những ngày Mùa Chay Thánh 2019, Giáo xứ Bó Tờ đã thường xuyên thăm viếng, giúp đỡ những người nghèo trong các xóm làng xa xôi khó khăn. Việc bác ái của Giáo xứ có sự tham gia của quý Cha, quý Dì, bà con giáo dân và những tấm lòng hảo tâm. Tất cả làm nên nét đẹp của tình Chúa, tình người trong mùa Đông biên giới giữa Mùa Chay này.
    Cần lắm một bàn tay yêu thương
     28/03/2019 23:27

    Cần lắm một bàn tay yêu thương

    “Hãy phục vụ, đồng hành và ra khỏi mình để đến với anh chị em bệnh nhân đau khổ.” Vì ai cũng có quyền được sống xứng với phẩm giá của con người. Hãy là “đôi mắt cho người mù, đôi chân cho người què.” (G 29, 15).
  • Caritas Việt Nam: Thư ngỏ chương trình Nhịp Tim Yêu Thương
     28/03/2019 23:27

    Caritas Việt Nam: Thư ngỏ chương trình Nhịp Tim Yêu Thương

    Xin quý Cha thông báo cho anh chị em trong Giáo xứ và khu vực của mình đang sinh sống biết về chương trình Nhịp Tim Yêu Thương và liên lạc về địa chỉ trong văn bản để được giúp đỡ.
    Giáo xứ Thánh Tâm thăm viếng người nghèo trong Mùa Chay
     23/03/2019 10:10

    Giáo xứ Thánh Tâm thăm viếng người nghèo trong Mùa Chay

    Sống tinh thần bác ái Mùa Chay, Giáo xứ Thánh Tâm Hà Giang, nơi xa xôi nhất của Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng, đã tổ chức nhiều cuộc thăm viếng những người khó khăn ở các xã bản xa xôi trong Giáo hạt cực Bắc đất nước này.

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập24
  • Máy chủ tìm kiếm5
  • Khách viếng thăm19
  • Hôm nay8,379
  • Tháng hiện tại163,845
  • Tổng lượt truy cập1,761,219
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây