Nhìn từ vụ việc Nhà Thờ Bùi Chu: những cơ hội cho Giáo hội Việt Nam

Chủ nhật - 12/05/2019 12:42 81 0
Giáo hội Việt Nam nói riêng và xã hội nói chung bỗng sục sôi trong những ngày qua xung quanh kế hoạch hạ giải Nhà thờ chính toà Bùi Chu. Trong mối bận lòng với Giáo hội, bản thân tôi vừa có những cảm giác buồn lòng, vừa xen lẫn những niềm an ủi và hy vọng.
Nhìn từ vụ việc Nhà Thờ Bùi Chu: những cơ hội cho Giáo hội Việt Nam

Giáo hội Việt Nam nói riêng và xã hội nói chung bỗng sục sôi trong những ngày qua xung quanh kế hoạch hạ giải Nhà thờ chính toà Bùi Chu. Trong mối bận lòng với Giáo hội, bản thân tôi vừa có những cảm giác buồn lòng, vừa xen lẫn những niềm an ủi và hy vọng. Buồn khi đọc những lời bình luận khá khó nghe của những người bực tức với những nhà hữu trách và với Giáo hội nói chung khi ra quyết định hạ giải một di tích lịch sử văn hoá có giá trị. Và càng buồn hơn khi thấy những lời đáp trả của những người ủng hộ việc hạ giải với những lời lẽ cũng khó nghe không kém. Tuy nhiên, tôi lại thấy được an ủi khi hướng về góc nhìn khác của vụ việc, với những biểu hiện rất tích cực mà trước giờ chúng ta ít thấy, như sự quan tâm của công chúng dành cho một công trình của Công Giáo, đặc biệt là hành động của nhóm 20 kiến trúc sư, những người vẫn đang không ngừng nỗ lực hết sức mình vì trách nhiệm với cộng đồng, dù bị gán mác là ‘thương vay khóc mướn’.

Và hôm nay, tôi càng vui hơn khi đọc được thông báo từ giáo phận Bùi Chu, mà tôi trộm nghĩ là hết sức khôn ngoan, rằng sẽ hoãn việc hạ giải nhà thờ lại. Dù chưa biết vụ việc sẽ kết thúc thế nào, nhưng tôi thấy một niềm hy vọng dâng tràn trong lòng. Niềm hy vọng ở đây không chỉ là được thấy nét đẹp trong tinh thần lắng nghe và cầu thị của Đức Cha và các vị hữu trách ở Bùi Chu, mà còn vì nhìn thấy những cơ hội lớn lao dường như đang mở ra cho Giáo hội Việt Nam qua những dấu chỉ từ vụ việc này.

Cơ hội đối thoại và truyền giáo

Có một thực tế là Giáo hội Công Giáo đã và đang chịu rất nhiều thành kiến, không chỉ từ chính quyền mà còn từ người không Công giáo nói chung, trong đó có những thành kiến rất oan uổng và không đáng có cho Giáo hội, như việc bị gán mác là ‘theo Vatican và luôn chống nhà nước’, thậm chí là ‘chống dân tộc’. Ngay cả công trình Chữ Quốc Ngữ của các thừa sai cũng bị cho là gắn liền với ý đồ chính trị của thực dân.

Có lẽ những thành kiến trên đã dẫn đến một khoảng cách khá lớn giữa hai bên, vốn đang được phân biệt rạch ròi: ‘bên Đạo’ và ‘bên Lương’. Khoảng cách này được thể hiện rất rõ nét từ vụ việc nhà thờ Bùi Chu, nhất là qua các cách lập luận, ‘giọng điệu’ và cách dùng từ ngữ của hai bên.

Cũng phải thừa nhận một thực tế là chúng ta dường như không có nhiều cơ hội để đối thoại hay thanh minh trước những thành kiến này. Giải trình bằng Giáo lý thì chẳng mấy ai (không Công giáo) quan tâm; còn giải trình bằng các tư liệu, nghiên cứu lịch sử thì chưa có ‘sân chơi’.

Thiết tưởng, chúng ta chỉ có một số điều khả dĩ có thể dựa vào như những phương tiện để tiến hành việc đối thoại khi có thời điểm thích hợp. Những điều đó thuộc về những đóng góp của Giáo hội Công Giáo cho toàn thể xã hội nói chung, như Chữ Quốc Ngữ, các công trình nghệ thuật, các dấu ấn giáo dục,…

Và vụ việc Nhà thờ Bùi Chu đã cho thấy những dấu chỉ rằng đây có thể là thời điểm thích hợp để ta có thể đối thoại với những người không Công giáo. Trước hết, chúng ta đang có cơ hội giải bày những khó khăn lâu nay của mình, nhất là những khó khăn với chính quyền. Quả vậy, đã có một số bài viết phản biện, trong đó nêu rõ những khó khăn về quỹ đất, những thủ tục pháp lý nhiêu khê gây ra cho nhà thờ, vv., mà lâu nay Giáo hội Việt Nam đang phải chịu. Dù những khó khăn này chưa được chính quyền lưu tâm giải quyết ngay, thì chí ít chúng ta cũng được những người không Công giáo thấu hiểu và cảm thông cho hoàn cảnh của mình.

Thứ đến, đây là cơ hội tuyệt vời để chúng ta giới thiệu tinh thần và đóng góp của Giáo hội, qua ví dụ cụ thể là một công trình kiến trúc như thế này. Quả vậy, giả như trong vấn đề nhà thờ Bùi Chu, và các vấn đề tương tự, Giáo hội có thể tổ chức theo những cách thức thu hút được sự quan tâm và tham gia của những thành phần khác trong xã hội, nhất là giới chuyên gia hoặc giới nghiên cứu, thì hẳn sẽ mang lại những cơ hội vô cùng lớn trong việc đối thoại và xoá bỏ dần các thành kiến, đồng thời kiến tạo một tương quan tốt lành hơn giữa ‘lương’ và ‘giáo’.

Việc làm sáng tỏ những nội dung, những hoạt động và tinh thần của giáo hội, xoá bỏ đi những hiểu lầm, những thành kiến không đáng có, tự nó cũng là một cách truyền giáo. Hơn nữa, không chỉ là vấn đề xoá bớt những thành kiến, cách làm đó còn cho thấy tinh thần cộng tác xây dựng và đối thoại của người Công giáo. Đó chính là cách rất hữu hiệu để giới thiệu căn tính Ki-tô giáo trong thế giới hôm nay, như lời Đức Thánh Cha Phan-xi-cô: “Ki-tô hữu không phải là những người xây tường ngăn cách, mà là những người bắc các nhịp cầu”.[1]

Cơ hội đào sâu đức tin

Những công trình như nhà thờ Bùi Chu tự nó là một ‘quyển sách’ thiêng liêng sống động; và chúng ta có thể đào sâu đức tin của mình dựa vào những công trình này. Những công trình đó không đơn thuần chỉ là một tài sản văn hoá nghệ thuật hay một di tích lịch sử, mà còn là một chứng tích sống động của đời sống đức tin. Một ngôi nhà thờ hơn một trăm tuổi là cả một ký ức sống đạo, là một ‘trầm tích’ thánh thiêng thấm đẫm những lời ca tiếng hát, những tiếng kinh cầu, những ước nguyện trăn trở, những hy sinh và đóng góp của bao người; nhà thờ cũng là nơi lưu dấu những ân sủng của Thiên Chúa và biểu hiện đức tin của giáo dân qua bao thế hệ.

Vì thế, việc tôn trọng và giữ gìn những công trình đó không chỉ là biểu hiện của lòng quý trọng văn hoá, nghệ thuật và lịch sử; cũng không chỉ dừng lại ở việc tỏ lòng biết ơn với tiền nhân, mà còn là cách ứng xử với đức tin hiện tại của chúng ta. Đức tin đó không phải tự nhiên mà tới với chúng ta, mà là một đức tin được rao truyền và trao truyền, không chỉ bằng những bản văn giáo lý, mà còn bằng cả những chứng nhân và những chứng tích, trong đó bao gồm những công trình, nếp sống, cung cách cách hành xử, vv.

Do đó, tu sửa một nhà thờ như Bùi Chu có thể trở thành một cơ hội tuyệt vời để chúng ta đào sâu đức tin của mình bằng cách trở về nguồn. Đây đó đã có những bài viết nhắc lại lịch sử, nhắc lại những ý nghĩa và chức năng của ngôi nhà thờ, và những thăng trầm đời sống đạo của các Ki-tô hữu đã gắn liền với nó. Thiết tưởng, nếu chúng ta đẩy mạnh hơn nữa việc định hướng những suy tư và học hỏi như thế, không chỉ giới hạn trên một số trang mạng hay trong một số diễn đàn của giới trí thức, mà phổ biến rộng rãi cho giáo dân, thì hiệu quả mang lại sẽ rất lớn lao. Giáo dân sẽ được làm mới lại và đào sâu vốn liếng đức tin mà mình được lãnh nhận qua sự trao truyền từ cha ông, và sẽ ý thức hơn về trách nhiệm sống đạo của chính mình và cho các thế hệ mai sau.

Cơ hội học cách lắng nghe tìm kiếm ý Chúa

Những cơ hội trên sẽ chỉ là lý thuyết suông nếu chúng ta không nắm lấy cơ hội căn bản này: học cách lắng nghe. Chỉ với một thông báo hoãn lại việc hạ giải nhà thờ, đã có biết bao người – gồm cả những người không Công giáo – cảm thấy mến phục vì tinh thần lắng nghe của Đức cha và các vị hữu trách ở Bùi Chu. Một hành vi lắng nghe đích thật thường mang lại một giá trị rao giảng Tìn Mừng rất lớn lao. Vì thế, thiết tưởng đây là dịp rất tốt để Ki-tô hữu Việt Nam chúng ta suy xét và học hỏi về tinh thần lắng nghe.

‘Lắng nghe’ đòi hỏi một thái độ khiêm tốn và tinh thần đạo đức. Chúng ta có thể học hỏi thái độ này từ chính Thầy của mình là Đức Ki-tô. Ngài luôn để tâm lắng nghe những tâm tư của các môn đệ mình. Không chỉ lắng nghe các môn đệ, Đức Giê-su còn lắng nghe tất cả mọi người khác, từ những thắc mắc của những người có quyền thế như các Pha-ri-siêu, cho tới những lo âu trăn trở của những người bị gạt ra lề xã hội như các bà goá. Ngài lắng nghe vì Ngài yêu mến họ, vì Ngài là Đấng “hiền từ và khiêm nhường trong lòng” (Mt 11,29). Nói cách khác, nền tẳng căn bản của lắng nghe chính là thái độ tôn trọng và yêu mến tha nhân, bất kể họ là ai.

Lắng nghe cũng là một cách tìm kiếm ý muốn của Thiên Chúa qua các đối thoại và các dấu chỉ thời đại. Chúa Thánh Thần vẫn luôn hoạt động trong mọi hoàn cảnh. Dù một sự việc có thể chứa đựng nhiều yếu tố phức tạp, nhưng ta vẫn luôn có thể tìm thấy những ‘cánh cửa mở’ mang lại khả năng đối thoại và xây dựng, nếu chúng ta thực sự biết lắng nghe, cầu nguyện và tìm kiếm ý muốn của Thiên Chúa, như nhận định của Đức Thánh Cha Phan-xi-cô: “Luôn có những cánh cửa không đóng. Hãy tìm ra những cánh cửa dù chỉ hé hé mở, hãy bước vào đó và nói về những điểm chung và từng bước tiến về phía trước.”[2]

Vì vậy, ước gì trong lúc cùng cầu nguyện cho vụ việc liên quan đến nhà thờ Bùi Chu được giải quyết một cách tốt đẹp, chúng ta cùng cầu nguyện cho nhau và cho Giáo hội Việt Nam để có thể nắm lấy những cơ hội đang mở ra hầu làm vinh danh Thiên Chúa hơn và mưu ích cho con người hơn. Đó cũng là cách sống Mùa Phục Sinh rất thiết thực, với tinh thần để cho niềm vui Phục Sinh nơi mỗi người được chiếu toả trào tràn ra bên ngoài theo sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần.

Khắc Bá, SJ.

[1] <https://www.americamagazine.org/faith/2019/03/31/pope-francis-build-bridges-not-walls>. Cập nhật ngày 09/05/2019.

[2] Đức Thánh Cha Phan-xi-cô, trả lời phỏng vấn báo chí trên chuyến bay từ Fatima về Rome, ngày 14/05/2017. Xem tại: <http://www.catholicherald.co.uk/news/2017/05/14/pope-francis-i-personally-doubt-authenticity-of-medjugorje/>. Cập nhật ngày 09/05/2019.

Nguồn tin: SJVN

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu
     10/07/2019 21:53

    Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu

    Từ ngày 1-6 tháng 7 vừa qua, tại Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, giáo phận Bà Rịa diễn ra hai khóa bồi dưỡng thần học và truyền giáo dành cho 130 tham dự viên, bao gồm bề trên các hội dòng, giáo sư chủng viện và học viện, linh mục và các tu sĩ trẻ.
    Kinh nguyện cho việc truyền giáo
     04/07/2019 00:06

    Kinh nguyện cho việc truyền giáo

    Lạy Chúa Chúa đã muốn mọi dân tộc là phần tử liên đới của nhân loại và phát triển tuỳ theo ơn sủng Chúa ban, xin đổ đầy tình yêu Chúa vào lòng con cái Chúa để họ hăng say lo lắng cho phần rỗi của anh em mình và vì Chúa đã trao phó trái đất cho con người sử dụng cho công cuộc phát triển...
  • Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019
     10/06/2019 12:14

    Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Thánh Cha Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề của Sứ điệp được lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Giáo Hội của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo
     08/06/2019 11:18

    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo

    Trước hết chúng ta cùng nhau xác tín lại sứ vụ truyền giáo của chúng ta là gì theo các sách Phúc Âm (A); kế đến, chúng ta tìm hiểu vai trò của Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần trong sứ vụ truyền giáo của Hội Thánh (B); và sau cùng chúng ta cùng nhau khám phá những nẻo đường của Lời Chúa, qua đó chúng ta thực thi sứ vụ truyền giáo (C).
  • Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo
     29/05/2019 10:30

    Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo

    Chủ tịch các Hội Giáo Hoàng truyền giáo, Đức TGM Giampietro Dal Toso, kêu gọi tăng cường nền tảng thần học cho các hoạt động truyền giáo, và tìm phương thức lạc quyên mới, đứng trước sự suy giảm các ngân khoản tài trợ cho các hoạt động truyền giáo của Giáo Hội.
    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira
     25/05/2019 22:35

    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira

    Lời chứng đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira: chữa lành khởi đi từ cuộc gặp gỡ với một Con Người, không phải với giáo điều
  • Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo
     24/05/2019 09:21

    Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo

    Cách đây không lâu, chủ nghĩa vô thần là một hệ thống tín ngưỡng mà họ không dám nói tên. Ngay cả người hoài nghi hăng hái nhất cũng có lúc miễn cưỡng bảy tỏ niềm tin, hoặc chí ít là đối với những phúc lành là nguồn cội của nhân loại.
    Nói về đức tin với người không tin
     24/05/2019 09:20

    Nói về đức tin với người không tin

    ĐGH Phanxicô đã và đang thể hiện “phong cách nghèo khó” của Thánh Phanxicô Assisi, báo giới gọi đó là “hiện tượng Phanxicô” hoặc “hệ quả Phanxicô”. Quả thật, Giáo hội Công giáo đang “thay da, đổi thịt” nhờ Đức Phanxicô.
  • Phải sống cách nào để làm chứng nhân đích thực cho Chúa Kitô trong hoàn cảnh thế giới ngày nay?
     24/05/2019 09:17

    Phải sống cách nào để làm chứng nhân đích thực cho Chúa Kitô trong hoàn cảnh thế giới ngày nay?

    Mọi thành phần dân Chúa trong Giáo Hội đều có sứ mệnh cao cả là làm chứng tá cho Chúa Kitô trước mặt người đời bằng chính đời sống của mình, bằng việc làm cụ thể phản ánh trung thực mọi giá trị của Tin Mừng Cứu Độ để mời gọi những người chưa biết Chúa, được tin có Chúa nhờ đời sống nhân chứng đích thực của mình.
    Truyền giáo tại Việt Nam hôm nay
     23/05/2019 20:55

    Truyền giáo tại Việt Nam hôm nay

    Người truyền giáo hôm nay cũng sẽ đón nhận Đức Kitô vào đời mình bằng tinh thần nghèo khó. Để rồi, họ sẽ trở thành những người canh thức, giúp mọi người vượt qua sự thống trị của các quyền lực nguy hiểm, để dễ đón nhận Đức Kitô là Đấng cứu chuộc loài người chỉ bằng tình yêu chấp nhận hy sinh đến cùng.

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập38
  • Máy chủ tìm kiếm11
  • Khách viếng thăm27
  • Hôm nay8,142
  • Tháng hiện tại243,502
  • Tổng lượt truy cập3,130,922
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây