"Chúa xuống ngục tổ tông" nghĩa là gì?

Thứ bảy - 16/03/2019 08:00 152 0
Giải đáp của Cha Edward McNamara, Dòng Đạo Binh Chúa Kitô, giáo sư phụng vụ tại Đại học Regina Apostolorum (Nữ Vương các Thánh Tông Đồ), Rôma.
"Chúa xuống ngục tổ tông" nghĩa là gì?

Hỏi: Tôi đã rất hài lòng với bản dịch mới của Kinh Tin Kính các Tông Đồ, vốn đã trở thành cách nào đó chính thức dưới thời của ĐTC Gioan Phaolô II. Tại sao nó bị gỡ bỏ trong bản dịch tiếng Anh mới của Sách Lễ Rôma (ấn bản châu Phi)? Đây là những gì tôi nhớ lại bản dịch mới, mà tôi thích rất nhiều vì sự đơn giản của nó: “Tôi tin kính Đức Chúa Trời là Cha phép tắc vô cùng dựng nên trời đất. Tôi tin kính Đức Giêsu Kitô là Con Một Đức Chúa Cha, cùng là Chúa chúng tôi. Người xuống thai bởi quyền năng của Chúa Thánh Thần, sinh bởi Bà Maria đồng trinh. Chịu nạn đời quan Phongxiô Philatô, chịu đóng đinh trên cây Thánh Giá, chết và táng xác. Xuống ở nơi kẻ chết. Ngày thứ ba bởi trong kẻ chết mà sống lại. Lên trời, ngự bên hữu Đức Chúa Cha phép tắc vô cùng. Ngày sau bởi trời lại xuống phán xét kẻ sống và kẻ chết. Tôi tin kính Đức Chúa Thánh Thần. Tôi tin có Hội Thánh hằng có ở khắp thế này, các Thánh thông công. Tôi tin phép tha tội. Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại. Tôi tin hằng sống vậy. Amen”. Tôi nhớ một số giải thích về các thay đổi so với phiên bản cũ hơn: 'xuống thai bởi quyền năng của Chúa Thánh Thần', 'xuống ở nơi kẻ chết’, vv.. Xin vui lòng sửa cho tôi nếu tôi sai. Tôi thích bản dịch mới hơn bản cũ. Tại sao chúng ta lại quay trở lại để nói đến "ngục tổ tông", nếu nhiều người cần nhiều giải thích của "ngục tổ tông" có nghĩa là trong bối cảnh này? – A.D., Nairobi, Kenya

Đáp: Bản văn của Kinh Tin Kính các Tông Đồ được tìm thấy trong bản dịch mới của Sách lễ như sau:

“Tôi tin kính Đức Chúa Trời là Cha phép tắc vô cùng dựng nên trời đất. Tôi tin kính Đức Giêsu Kitô là Con Một Đức Chúa Cha, cùng là Chúa chúng tôi. Bởi phép Đức Chúa Thánh Thần mà Người xuống thai, sinh bởi Bà Maria đồng trinh. Chịu nạn đời quan Phongxiô Philatô, chịu đóng đinh trên cây Thánh Giá, chết và táng xác. Xuống ngục tổ tông. Ngày thứ ba bởi trong kẻ chết mà sống lại. Lên trời, ngự bên hữu Đức Chúa Cha phép tắc vô cùng. Ngày sau bởi trời lại xuống phán xét kẻ sống và kẻ chết. Tôi tin kính Đức Chúa Thánh Thần. Tôi tin có Hội Thánh hằng có ở khắp thế này, các Thánh thông công. Tôi tin phép tha tội. Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại. Tôi tin hằng sống vậy. Amen”.

Trước khi giải quyết vấn đề bản dịch, tôi nghĩ thật nên bình luận về sự thay đổi trong các chữ đỏ, vốn liên quan đến việc sử dụng của Kinh Tin Kính các Tông Đồ trong phụng vụ của Thánh Lễ.

Trước khi xuất bản Sách lễ mới Latinh vào năm 2001, Kinh Tin kính các Tông Đồ ít được sử dụng cho Thánh Lễ. Chữ đỏ cho phép sử dụng Kinh này trong Thánh Lễ dành cho trẻ em. Trong một số nước, các Hội đồng Giám mục đã xin phép và được phép sử dụng Kinh này trong các dịp khác. Thật vậy, như một hệ quả, trong một số trường hợp, việc sử dụng Kinh Tin kính Nicea-Constantinopoli gần như biến mất.

Ấn bản thứ ba của Sách Lễ Rôma đã cho phép sử dụng Kinh Tin Kính các Tông Đồ trong một số trường hợp. Chữ đỏ hiện nay nói: "Thay vì Kinh Tin kính Nicea-Constantinopoli, đặc biệt là trong Mùa Chay và Mùa Phục Sinh, Kinh Tuyên xưng Đức tin của Giáo Hội Rôma, được gọi là Kinh Tin Kính các Tông Đồ, có thể được sử dụng”.

Việc sử dụng mở rộng này có lẽ là một lý do tại sao cần một bản dịch mới hơn và chính xác hơn.

Độc giả của chúng tôi nói rằng ông thích phiên bản cũ và đặc biệt xem sự trở lại của cụm từ "xuống ngục tổ tông" là thích hợp hơn so với cụm từ “xuống ở nơi kẻ chết", do sự cần có sự giải thích của từ ngữ.

Tôi cho rằng có lẽ sự cần thiết cho một lời giải thích là lý do tại sao bản dịch cần phải chính xác và thực sự cung cấp một cơ hội, để minh họa cho sự phong phú của giáo huấn Công Giáo.

Điều này có thể được nhìn thấy trong bản dịch tiếng Anh của Sách Giáo Lý Giáo Hội Công Giáo. Trong đoạn 197, Sách Giáo Lý cung cấp bản dịch được độc giả của chúng tôi ưa thích và đã được sử dụng trong phụng vụ của Thánh Lễ dành cho trẻ em tại thời điểm xuất bản.

Tuy nhiên, khi trong các đoạn 631-636, Sách Giáo Lý Giáo Hội Công giáo giải thích đoạn trên, Sách bỏ qua bản dịch phụng vụ và dịch Kinh Tin kính theo nghĩa đen: “Chúa xuống ngục tổ tông"; mời đọc (Bản dịch tiếng Việt của nhóm dịch thuật Sài Gòn năm 1993):

631 "Ðức Giê-su đã xuống tận các vùng sâu thẳm dưới đất. Ðấng đã xuống, cũng chính là Ðấng đã lên" (Ep 4, 9-10). Kinh Tin Kính các tông đồ tuyên xưng, trong cùng một tín điều, việc Ðức Ki-tô xuống ngục tổ tông và việc ngày thứ ba Người bởi trong kẻ chết mà sống lại. Vì trong cuộc Vượt Qua của Người, chính từ trong lòng cái chết mà Người làm vọt lên sự sống:

Ðức Ki-tô, Con yêu quí của Cha, Ðấng đã từ cõi chết sống lại, đem ánh sáng thanh bình chiếu soi muôn dân. Người là Ðấng hằng sống hiển trị muôn đời. A-men (MR. Sách lễ: bài công bố Tin Mừng Phục Sinh-đêm vọng P. S).

632 Nhiều đoạn Tân Ước khẳng định Ðức Giê-su "chỗi dậy từ cõi chết" (Cv 3, 15; Rm 8, 11; 1Cr 15, 20), tức là, trước khi sống lại, Người đã ở nơi kẻ chết (x. Dt 13, 20). Khi rao giảng việc Ðức Giê-su xuống ngục tổ tông, các tông đồ muốn nói là: Ðức Giê-su đã chết như mọi người, và linh hồn Người xuống cõi âm, nhưng xuống với tư cách là Ðấng Cứu Ðộ, để loan báo Tin Mừng cho các vong linh bị giam cầm nơi đó (x. 1Pr 3, 18-19).

633 (1033) Kinh Thánh gọi nơi trú ngụ của các vong linh là âm phủ (Shéo1) hoặc âm ty (Hadés) (x. Pl 2, 10: Cv 2, 24; Kh 1, 18; Ep 4, 9). Trước khi Ðấng cứu chuộc đến, mọi người đã chết, dù lành haydữ (x. Tv 89, 49; Is 28, 19; Ed 32, 17-32), đều phải vào chốn này. Ở đó, họ không được nhìn thấy Thiên Chúa (x. Tv 6, 6;88, 11-13) và đang chờ đợi Ðấng Cứu Chuộc. Số phận của họ không giống hệt nhau, như Ðức Giê-su cho thấy qua dụ ngôn La-da-rô nghèo khổ được rước vào "lòng Áp-ra-ham" (x. Lc. 16, 22-26). "Khi xuống ngục tổ tông, Ðức Giê-su giải thoát chính những tâm hồn lành thánh "trong lòng Áp-ra-ham" ấy đang chờ đợi Ðấng giải thoát" (x . Giáo lý Rôma l. 6, 9). Ðức Giê-su xuống ngục tổ tông không phải để giải thoát những kẻ bị án phạt đời đời hoặc để phá hủy địa ngục đọa đày (x. DS 1011;1077), nhưng để giải thoát những người công chính đã chết trước khi Người đến (x. Cđ Tô-1ê-đô IV năm 625: DS 485; Mt 27, 52-53).

634 (605) "Tin Mừng cũng được loan báo cho cả kẻ chết... " (1Pr 4, 6). Việc Ðức Giê-su xuống ngục tổ tông hoàn tất cách sung mãn việc rao giảng Tin Mừng cứu độ. Ðây là chặng cuối cùng trong sứ mạng Mê-si-a của Ðức Giê-su, tuy diễn ra trong một thời gian ngắn ngủi, nhưng có ý nghĩa vô cùng lớn lao là công cuộc cứu độ được mở rộng cho mọi người thuộc mọi thời và mọi nơi. Như vậy, tất cả những kẻ được cứu độ đều do Ðức Ki-tô.

635 Như thế Ðức Ki-tô đã xuống âm phủ (x. Mt 12, 40; Rm 10, 7; Ep 4, 9) để "kẻ chết nghe tiếng Con Thiên Chúa và ai nghe thì được sống" (Ga 5, 25). Ðức Giê-su, "Ðấng khơi nguồn sự sống" (Cv 3, 15), đã "nhờ cái chết của Người, tiêu diệt tên lãnh chúa gây ra sự chết, tức là ma quỷ, và đã giải thoát những ai vì sợ chết mà suốt đời sống trong tình trạng nô lệ" (Dt 2, 14, 15). Từ nay, Ðức Ki-tô Phục Sinh "nắm giữ chìa khóa của sự chết và âm phủ" (Kh 1, 18) và "khi vừa nghe Danh Thánh Giê-su, cả trên trời dưới đất và trong nơi âm phủ, muôn vật phải bái quỳ" (Pl 2, 10):

Hôm nay mặt đất hoàn toàn thinh lặng, hoàn toàn thinh lặng và hoàn toàn cô quạnh. Hoàn toàn thinh lặng vì Ðức Vua an giấc. Trái đất run rẩy rồi yên tĩnh lại, vì Thiên Chúa đang ngủ trong xác phàm và Người đi đánh thức những kẻ đang ngủ từ bao đời ... Người đi tìm nguyên tổ A-đam như tìm con chiên lạc. Người muốn thăm viếng tất cả những ai đang ngồi trong tối tăm và trong bóng sự chết. Vừa là Thiên Chúa, vừa là con cháu của nguyên tổ, Người đi giải thoát A-đam và E-và đang đau khổ trong gông cùm xiềng xích ... "Ta là Chúa của ngươi, nhưng vì ngươi, Ta đã trở thành con của ngươi. Hỡi người ngủ mê, hãy chổi dậy ! vì Ta dựng nên ngươi không phải để cho ngươi ở lại đây trong gông cùm âm phủ. Hãy chỗi dậy từ cõi chết, vì Ta là sự sống của những kẻ đã chết (Bài giảng cổ vào thứ bảy tuần thánh)”.

Như vậy, trong khi khái niệm của “Người xuống ở nơi kẻ chết” là dễ dàng hơn, nó lại mất sự tương phản giữa “xuống ngục tổ tông” và “lên trời”, cũng như các nền tảng Kinh thánh của Kinh Tin Kính các Tông Đồ.

Phụng vụ sẽ luôn luôn đòi hỏi một số trung gian và giải thích, để các tín hữu có thể nắm bắt đầy đủ sự phong phú của nó.


Nguyễn Trọng Đa
Zenit 26.6.2012

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Tĩnh tâm tháng 9/2019 của các Linh mục thuộc Giáo hạt Lạng Sơn
     19/09/2019 03:40

    Tĩnh tâm tháng 9/2019 của các Linh mục thuộc Giáo hạt Lạng Sơn

    Sáng ngày 18/ 09/ 2019, theo lời mời gọi của Cha Tổng Đại Diện cũng là Cha Hạt Trưởng Giáo hạt Lạng Sơn Giáo phận Lạng sơn – Cao bằng, các linh mục trong hạt đã sắp xếp các công việc mục vụ để tham dự buổi Tĩnh Tâm tại giáo xứ Đồng Đăng.
    Thông báo Mục vụ tháng 9-10/2019
     07/09/2019 03:40

    Thông báo Mục vụ tháng 9-10/2019

    Văn phòng Tòa Giám mục xin thông báo cùng Gia đình Giáo phận chương trình sinh hoạt mục vụ chung trong tháng 9&10 năm 2019 như sau:
  • Tiền Chủng viện Giáo phận khai giảng Năm học mới
     04/09/2019 22:39

    Tiền Chủng viện Giáo phận khai giảng Năm học mới

    Sáng ngày 2-9-2019, vào lúc 6h00 tại nhà thờ Chính tòa Giáo phận Lạng Sơn-Cao Bằng, Đức Giám Mục Giuse giáo phận đã cử hành Thánh lễ giỗ lần thứ 21 của Đức Cha Vinh Sơn Phaolo Phạm Văn Dụ, Giám Mục tiên khởi của Giáo phận và cầu nguyện cho niên học mới của Tiền chủng viện Têrêsa Hài Đồng Giêsu.
    Thánh lễ đồng tế tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn sáng ngày 02/9/2019
     01/09/2019 20:44

    Thánh lễ đồng tế tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn sáng ngày 02/9/2019

    Hồi 6 giờ sáng hôm nay 02/9/2019, tại Nhà thờ Chính Toà Lạng Sơn, Đức cha Giuse đã chủ sự Thánh lễ đồng tế trọng thể: cầu nguyện cho quốc thái dân an nhân ngày Quốc khánh Việt nam, cầu nguyện cho Đức cha cố Vinhson Phaolo Phạm Văn Dụ nhân dịp giỗ 21 năm, cầu nguyện cho Ứng sinh Tiền Chủng viện nhân ngày lễ Khai giảng niên học 2019-2020.
  • Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức tại GIáo xứ Bản Lìm
     01/09/2019 11:13

    Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức tại GIáo xứ Bản Lìm

    Vào hồi 19 giờ 30 tối Chúa nhật 01/9/2019, tại Thánh đường Giáo xứ Bản Lìm đã diễn ra một Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức khá đặc biệt. Đức cha Giuse Giáo phận đặt tay ban Bí tích này cho 8 người lớn là những Tân tòng đã được rửa tội từ mấy năm trở lại đây. Bầu khí Phụng vụ Thánh lễ được cử hành trang trọng và đầy cảm động.
    Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu tại Giáo xứ Đồng Đăng
     31/08/2019 12:33

    Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu tại Giáo xứ Đồng Đăng

    Chiều thứ Bảy, ngày 31 tháng 8 năm 2019, đông đảo mọi thành phần Dân Chúa Giáo xứ Đồng Đăng (Giáo hạt Lạng Sơn) sốt sắng hiệp dâng Thánh lễ do Đức Giám mục Giáo phận chủ sự tại Thánh đường Giáo xứ. Đức cha đã ban Bí tích Thêm Sức và cho một số em thiếu nhi được Rước lễ lần đầu trong Thánh lễ.
  • Legio Mariae - Curia Lạng Sơn: Họp định kỳ bầu Ban quản trị và Thánh lễ Tạ ơn
     29/08/2019 07:24

    Legio Mariae - Curia Lạng Sơn: Họp định kỳ bầu Ban quản trị và Thánh lễ Tạ ơn

    Trong Nhân dịp mừng kỷ niệm 71 năm Legio Mariae hiện diện tại Việt Nam, Curia Lạng Sơn tổ chức Thánh Lễ Tạ ơn Thiên Chúa, Cảm tạ Đức Mẹ và cầu nguyện cho các thành viên trong hội và các Presidia về dự phiên họp định kỳ tháng 8, trong đó có bầu cử Ban quản trị mới của Hội đồng Curia.
    Giáo xứ Ngạn Sơn: Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu
     25/08/2019 19:24

    Giáo xứ Ngạn Sơn: Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu

    Vào hồi 19 giờ 15 chiều Chúa nhật XXI Thường Niên, ngày 25 tháng 8 năm 2019, tại Nhà thờ Ngạn Sơn, Đức cha Giuse Châu Ngọc Tri – Giám mục Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng, đã chủ sự Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu cho một số em thiếu nhi trong Giáo xứ.
  • Mừng Đại thượng thọ Bà Cố Lucia Nguyễn Thị Chín
     20/08/2019 06:26

    Mừng Đại thượng thọ Bà Cố Lucia Nguyễn Thị Chín

    Ngày 13 tháng 8 năm 2019 vừa qua, cộng đồng Dân Chúa Giáo phận Lạng Sơn Cao Bằng hiệp ý cùng gia đình và thân hữu của Đức cha Giáo phận hân hoan dâng lời tạ ơn Thiên Chúa dịp mừng Đại thượng thọ 100 tuổi của Bà cố Lucia Nguỹễn Thị Chín là Thân mẫu của Đức cha.
    Tĩnh tâm tháng 8/2019 của Linh mục và Tu sỹ Giáo phận Lạng sơn Cao bằng.
     10/08/2019 11:15

    Tĩnh tâm tháng 8/2019 của Linh mục và Tu sỹ Giáo phận Lạng sơn Cao bằng.

    Chiều ngày 07 tháng 8 vừa qua, các Linh mục ,Tu sỹ, Chủng sinh và Ứng sinh của Giáo phận đã có buổi tĩnh tâm thường kỳ tháng 8/2019 tại Toà Giám mục Lạng Sơn. Đức cha Giuse đã có bài chia sẻ hướng dẫn mỗi người tĩnh tâm trong dịp này. Sau đây là những ý tưởng chính của bài chia sẻ:

  • Sứ điệp của Đức Thánh Cha Phanxicô nhân ngày Thế giới Truyền Giáo năm 2019
     10/09/2019 20:56

    Sứ điệp của Đức Thánh Cha Phanxicô nhân ngày Thế giới Truyền Giáo năm 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, ĐTC.Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề Sứ điệp lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Hội Thánh của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Giáo hội tại Thánh địa gia tăng chuẩn bị cho Tháng truyền giáo đặc biệt
     02/09/2019 03:58

    Giáo hội tại Thánh địa gia tăng chuẩn bị cho Tháng truyền giáo đặc biệt

    Thứ bảy ngày 31 tháng 8, tại văn phòng Các Hội giáo hoàng truyền giáo (Pom) ở Haifa một cuộc gặp gỡ để bàn về vấn đề chuẩn bị cho Tháng truyền giáo đặc biệt tại Đất Thánh. Cha Mikhael Abdo Abdo, Giám đốc quốc gia của Các Hội giáo hoàng truyền giáo điều phối cuộc gặp gỡ. Có khoảng 20 tham dự viên đại diện cho các hoạt động mục vụ khác nhau của khu vực.
  • Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu
     10/07/2019 21:53

    Khoá bồi dưỡng về thần học và truyền giáo tại Vũng Tàu

    Từ ngày 1-6 tháng 7 vừa qua, tại Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, giáo phận Bà Rịa diễn ra hai khóa bồi dưỡng thần học và truyền giáo dành cho 130 tham dự viên, bao gồm bề trên các hội dòng, giáo sư chủng viện và học viện, linh mục và các tu sĩ trẻ.
    Kinh nguyện cho việc truyền giáo
     04/07/2019 00:06

    Kinh nguyện cho việc truyền giáo

    Lạy Chúa Chúa đã muốn mọi dân tộc là phần tử liên đới của nhân loại và phát triển tuỳ theo ơn sủng Chúa ban, xin đổ đầy tình yêu Chúa vào lòng con cái Chúa để họ hăng say lo lắng cho phần rỗi của anh em mình và vì Chúa đã trao phó trái đất cho con người sử dụng cho công cuộc phát triển...
  • Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019
     10/06/2019 12:14

    Đức Thánh Cha gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019

    Ngày 9/6/2019, Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Thánh Cha Phanxicô gửi Sứ điệp cho Ngày Thế giới Truyền giáo 2019 sẽ được cử hành vào Chúa nhật 20/10 tới đây. Chủ đề của Sứ điệp được lấy từ chủ đề của Tháng Truyền giáo: “Được chịu phép rửa và được sai đi: Giáo Hội của Chúa Kitô trong sứ mạng giữa thế giới”.
    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo
     08/06/2019 11:18

    Chúa Thánh Thần và Ngôi Lời trong sứ vụ Truyền giáo

    Trước hết chúng ta cùng nhau xác tín lại sứ vụ truyền giáo của chúng ta là gì theo các sách Phúc Âm (A); kế đến, chúng ta tìm hiểu vai trò của Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần trong sứ vụ truyền giáo của Hội Thánh (B); và sau cùng chúng ta cùng nhau khám phá những nẻo đường của Lời Chúa, qua đó chúng ta thực thi sứ vụ truyền giáo (C).
  • Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo
     29/05/2019 10:30

    Những thách đố với các Hội Giáo Hoàng Truyền Giáo

    Chủ tịch các Hội Giáo Hoàng truyền giáo, Đức TGM Giampietro Dal Toso, kêu gọi tăng cường nền tảng thần học cho các hoạt động truyền giáo, và tìm phương thức lạc quyên mới, đứng trước sự suy giảm các ngân khoản tài trợ cho các hoạt động truyền giáo của Giáo Hội.
    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira
     25/05/2019 22:35

    Đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira

    Lời chứng đôi vợ chồng truyền giáo Roberto Aita và Loira: chữa lành khởi đi từ cuộc gặp gỡ với một Con Người, không phải với giáo điều
  • Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo
     24/05/2019 09:21

    Nói chuyện với một người vô thần về Kitô giáo

    Cách đây không lâu, chủ nghĩa vô thần là một hệ thống tín ngưỡng mà họ không dám nói tên. Ngay cả người hoài nghi hăng hái nhất cũng có lúc miễn cưỡng bảy tỏ niềm tin, hoặc chí ít là đối với những phúc lành là nguồn cội của nhân loại.
    Nói về đức tin với người không tin
     24/05/2019 09:20

    Nói về đức tin với người không tin

    ĐGH Phanxicô đã và đang thể hiện “phong cách nghèo khó” của Thánh Phanxicô Assisi, báo giới gọi đó là “hiện tượng Phanxicô” hoặc “hệ quả Phanxicô”. Quả thật, Giáo hội Công giáo đang “thay da, đổi thịt” nhờ Đức Phanxicô.

Đăng ký nhận bản tin
Nhập email để nhận được những tin tức mới nhất từ chúng tôi.
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập44
  • Máy chủ tìm kiếm8
  • Khách viếng thăm36
  • Hôm nay3,073
  • Tháng hiện tại201,086
  • Tổng lượt truy cập3,396,007
Đánh giá website

Quý vị đánh giá website GPLS thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây